معاون توسعه روستایی رئیسجمهور گفت: دولت سیزدهم برای توسعه مناطق روستایی و محروم برنامههای ویژهای در حوزه مسکن، حمل ونقل و آبخیزداری دارد. معاون توسعه روستایی رئیسجمهور از سرمایهگذاریهزار و ۷۰۰میلیارد تومانی وزارت جهاد در روستاها برای آبخیزداری خبر داده و معتقد است: در حوزه زیرساخت تولید و آبخیزداری اتفاق خیلی خوبی افتاده و با سرمایهگذاری فوق وزارت جهاد کشاورزی یکمیلیون و ۱۰۰ هزار هکتار را آبخیزداری کرده است. در میز اقتصاد رسانه ملی با حضور امیرحسین مدنی، معاون توسعه روستایی موضوع اقتصاد روستا مورد بررسی قرار گرفت.
در یک سال گذشته چه عملکردی وجود داشته است؟
طبق آمار سرشماری در سال ۹۵، حدود ۲۱میلیون نفر یعنی ۲۶درصد از جمعیت کشور در حوزه روستایی زندگی میکنند که تقریباً ۵/۲۷ درصد تولید ناخالص کشور را مجموعه روستا انجام میدهد، البته در حوزه تولید ۵۳درصد است.
چه تعداد روستای معدنی داریم؟
۱۱هزار روستای معدنی در کشور داریم. در تقسیمبندی حوزه ناخالص داخلی، تقریباً ۴۸درصد به کشاورزی، حدود ۳۵درصد به صنعتی و معدنی، همچنین حدود ۱۸درصد به خدمات اختصاص دارد. بخشی از تولیدات معدنی ما در روستاها اتفاق میافتد. در حوزه صنعتی و معدنی حدود ۳۶درصد و در موضوع خدمات حدود ۱۷درصد است. صرف توجه به بخش کشاورزی در روستاها یک باور غلط است چراکه با توجه به کاهش محدودیتهای آبی در کشور گره زدن به این بخش یک باور غلط است و بسیاری از روستاهای جنوب و جنوب شرقی کشور با توجه به کاهش کمبود آب باید به سمت استفاده از ظرفیتهای معدنی حرکت کنند. ناحیههای صنعتی که در مجاورت روستاها قرار دارند روستایی قلمداد میشوند و اساساً بیشتر نیروی کار را روستاییان تشکیل میدهند که سهم مجموعه جیدیپی کشور محسوب میشود.
در حوزه برق روستایی چه اقداماتی انجام شده است؟
در حوزههای مختلف اتفاقات خوبی در روستاهای کشور افتاده است، به طوری که در حوزه برق ۹۵درصد روستاها کاملاً بهرهمند هستند، در حوزه آبرسانی آمار بالای ۸۵درصد است، روستاهایی هم هستند که دارای تنش آبی هستند، لزوماً این نیست که شبکه آبرسانی نداشته باشند، شبکه آبرسانی دارند، اما تنش آبی هم دارند که این تنش آبی به خاطر مباحث مختلف مانند نداشتن مخزن درست یا خط انتقالهای فرسوده است.
در حوزه راه روستایی و مسکن چه اقداماتی انجام شده است؟
در حوزه راه روستایی ۷۸درصد است که نسبت به آمارهای دنیا آمار خوبی است، راه روستایی خیلی جاها نزدیک ۸۰درصد آسفالت شده است، ۹۰درصد روستاها لولهکشی گاز شدهاند، در حوزه مسکن روستاها نزدیک ۵۰درصد مقاومسازی شده است. سالانه باید بنیاد مسکن ۲۰۰هزار واحد مسکونی در روستاها بسازد و به بهرهبرداری برساند که در طول چهار سال به ۸۰۰هزارواحد مسکونی میرسد که با توجه به برنامهریزی بنیاد مسکن این واحدها باید ساخته شود.
در حوزه راههای روستایی و طرحهای هادی چه برنامهای انجام شده است؟
در حوزه طرحهای هادی متأسفانه یک طرح جامع و بدون برنامهریزی برای تمامی روستاها در نظر گرفته شده است که باید این طرحها برنامهریزی شود تا برای هر روستا یک طرح اجرا شود.
در حوزه مسکن روستایی باید چه تعداد واحد مسکونی ساخته شود؟
امسال وامهای ۲۰۰میلیون تومانی با سود مناسب به مسکن روستایی اختصاص داده شده است و به نظر میرسد حداقل ۲۰۰هزار خانه باید در روستا ساخته شود که این عدد قابل توجهی است.
چه تعداد از واحدهای مسکن روستایی مقاومسازی شده است؟
نزدیک ۵۰درصد از خانههای روستایی مقاومسازی شده است. با توجه به اینکه کشور ما درگیر بلایای طبیعی است، مناطقی که بیشتر درگیر این موضوع هستند میزان مقاومسازی مسکن مطلوبتر است و علت کندی در این بخش، هزینههای بالای آن است که بخشی از تسهیلات در بحرانها به صورت بلاعوض پرداخت میشود و بخش دیگر هم به دلیل توان پایین اقتصادی روستایی است و یک فرد روستایی توان اقتصادی کمی دارد. این مقدار همراه با آوردهای که خود روستایی دارد و منابعی که از محل تسهیلات ارزانقیمت در اختیارش قرار میگیرد این روند را مقداری کند میکند. دولت در حوزه مسکن طرح ویژهای دارد، بخشی را خود بنیاد مسکن انجام میدهد، بخشی را هم مجموعههای جهادی مثل بسیج سازندگی، قرارگاه امام حسن (ع) و مجموعه سپاه تعهد کردهاند که آنها عمدتاً در روستاها و شهرهای زیر ۲۰هزار نفر است که این خود با همکاری نهادهاست. کار مشترکی را نیز بنیاد مستضعفان، ستاد اجرایی و مجموعه کمیته امداد برای مسکن محرومان انجام میدهند. این حوزهها، حوزههایی است که سرعت خوبی دارند. این حتماً شتابش شتاب قابل توجهی در این دولت خواهد بود، به خاطر اینکه تعهد ۴میلیون مسکن در چهار سال را این دولت داده است.
در حوزه آبخیزداری چه اقداماتی صورت گرفته است؟
در حوزه آب مدیریت نادرستی داشتهایم و در موضوع آبخیزداری و آبخوانداری خیلی دچار مشکل هستیم و با توجه به اینکه کشورمان کشور خشکی است، در مناطق روستایی بیشتر به ساخت مدرسه و مسکن، برق و آبشربرسانی توجه کردهایم، اما اگر با چند طرح آبخیزداری در این مناطق میتوانستیم آنجا را از لحاظ اقتصادی رونق دهیم، یعنی آب کشاورزی را تأمین میکردیم و شاید این موضوع علت مهاجرت و عدم تعادل توازن جمعیتی روستاها باشد.
علت مهاجرت روستاییان چه بوده است؟
آمارها نشان میدهد تولید کشور به روستا وابسته است و ما در سالهای گذشته منابع خوبی برای زیرساختهای تولید و اقتصاد اختصاص ندادهایم و همین عامل میتواند یکی از عوامل مهاجرت از روستاها باشد و عامل دیگر علاوه بر عامل اقتصادی، عامل فرهنگی است و ما برعکس سایر کشورهای جهان در حوزه فرهنگسازی و در حوزه اینکه هویت فرد روستایی باید با سربلندی بگوید من روستایی هستم، همچنین باید در قوانین دستوپاگیر ساخت خانه روستایی تجدیدنظر شود، باید به راههای حملونقل روستایی توجه شود چراکه نرخ تورم ۴۰درصد در حوزه شهری بوده، اما در روستا همین نرخ به ۵/۴۴ درصد رسیده و علت اصلی آن مسائل حمل و نقل است. در حوزه زیرساخت تولید و آبخیزداری اتفاق خیلی خوبی افتاد. سرمایهگذاری هزار و ۷۰۰میلیارد تومانی که وزارت جهاد انجام داده یکمیلیون و ۱۰۰ هزار هکتار را آبخیزداری کرده است.
در حوزه محرومیتزدایی چه اقداماتی انجام شده است؟
در حوزه بودجه محرومیتزدایی از رقم ۱۹هزارمیلیارد تومان، تقریباً ۱۲هزارمیلیارد تومان تخصیص یافته بود، یعنی ۶۰درصد بودجه تخصیص یافته بود، منتها چقدر پیشرفت طرح بوده، ۲۲درصد، یعنی ۶۰درصد تخصیص گرفته و ۲۲درصد پیشرفت داشته است و دلیلش هزینه شدن در شهرها بود و امسال دولت تکلیف کرد باید طرحها در یک سامانهای وارد شود و متناسب با پیشرفت هزینه بگیرد. طبق برنامه ششم، بودجه روستایی و عشایری در قانون بودجه باید تحت پیوست جداگانه تهیه و تصویب شود، اتفاق نیفتاده است و در شورای عالی جهاد سازندگی نخستین جلسهای که در حضور رئیسجمهور تشکیل شد، یکی از مباحث همین بود. ما الان سبد اقتصادی روستا را نمیدانیم چیست. یکی از تکالیفی که در شورای عالی جهاد سازندگی شاید با سازمان برنامه اتفاق میافتد، این است که سال۱۴۰۱ بدانیم سهمش چقدر است.
