وقوع دو زلزله بالای ۶ ریشتر در منطقه سایه خوش از توابع بخش مهران شهرستان بندرلنگه آنهم در کوران گرم و شرجی تابستان هرمزگان که دما در این منطقه بیش از ۴۵ درجه و رطوبتی بالای ۶۰ درصد بود، شکل تازهای از امدادرسانی را در کشور به ثبت رساند که در گذشته نمونه و مصداقی مشابه برای آن چه در بعد زمان امدادرسانی و اسکان و چه در بعد انتقال گسترده تجهیزات و ... وجود نداشت.
توزیع بیش از ۱۲۰۰ چادر در ۲۴ ساعت اولیه پس از بحران از سوی جمعیت هلال احمر و نیروهای مردمی انجام گرفت، اما شدت گرما و رطوبت بی اندازه هوا در این منطقه به قدری بود که فرمانده نیروی دریایی سپاه که از همان دقایق اولیه، نیروهایش پیش از نیروی امدادی و ... به منطقه رسیده بودند، امکان زیست مردم را در این منطقه ناممکن دانسته و با انتقال دقیق شرایط مردم به فرمانده کل سپاه و نیز به مسؤولان عالی دولت، تأمین تدارکات بیشتری را برای مردم این منطقه خواستار شدند.
ارسال ۴۰۰ کانکس از سوی فرمانده کل سپاه
از اواخر روز دوم پس از زلزله، با تدابیر فرمانده کل سپاه، کار ارسال ۴۰۰ دستگاه کانکس به منطقه زلزله زده سایه خوش از تهران آغاز شد و کانکسها در کمتر از ۲۴ ساعت و در اواخر روز سوم زلزله به تدریج وارد سایه خوش شدند و کار برپایی آنها به سرعت آغاز شد.
۱۰ دقیقه زمان برای برپایی هر کانکس
در گذشته سایز بزرگ کانکسها و نیاز به حمل هر کانکس با یک تریلر، سبب آن شد تا سپاه پاسداران به عنوان نیرویی پیشرو در زمینه تحقیقات و توسعه در حوزه بحران و رزم، به فکر طراحی کانکسهایی باشد که بتوان هر ۸ کانکس را به طور فشرده جمع و امکان انتقال آنها را به یک منطقه فراهم آورد. این ابتکار سبب آن شده که برای انتقال ۴۰۰ کانکس بجای ۴۰۰ تریلر تنها به ۵۰ تریلر برای انتقال نیاز باشد و این سبب کاهش ترافیک در جادهها و نیز سرعت دادن به روند امدادرسانی میشود. همچنین سرویسهای بهداشتی نیز در این طراحی به شکلی تاشو و قابل حمل شدهاند که هر تریلر میتواند تا ۱۵ چشمه سرویس بهداشتی را نیز با خود حمل کند.
سردار عظمایی فرمانده منطقه پنجم نیروی دریایی سپاه میگوید: پس از توزیع ۴۰۰ کانکس در منطقه سایه خوش، شماری کانکس نیز در منطقه برکه سفلین برای مردم نصب شد
به گفته سردار عظمایی فرمانده منطقه پنجم نیروی دریایی سپاه، برای برپایی هر کانکس تنها ۱۰ تا ۱۵ دقیقه زمان نیاز است و گروههای جهادی با هر بار دیدن نصب یک کانکس، خود به نصاب کانکس تبدیل شده و در مناطق روستا، اقدام به برپایی کانکسهای ۱۶ متری برای مردم میکردند که در مجموع ۴۰۰ کانکس در سایه خوش در عرض ۳ تا ۴ روز نصب شد و سرویسهای بهداشتی نیز به ازای هر چند خانوار در مجاورت کانکسها و با شرایط مناسب بهداشتی و به همراه منبع آب و برق مهیا شد.
کلید ساخت کانکسها از کجا زده شد؟ / همه چیز از اربعین سال ۹۳ آغاز شد
حاج عباس سالار از مهندسان و مبتکران ساخت کانکسهای امدادی در این باره به خبرنگار فارس در بندرعباس گفت: ساخت تجهیزات اردوگاهی یکی از کارویژههای ما است. آغاز کار ما از آغاز پیادهرویهای اربعین در سال ۹۳ بود به طوری که وقتی نیاز زائران به سرویسهای بهداشتی قابل حمل را دیدیم و به دنبال آن وقوع برخی حوادث در کشور را شاهد شدیم، ساخت کانکسهای تاشو و قابل حمل و نیز سرویسهای بهداشتی تاشو و اردوگاهی در دستور کار قرار گرفت.
کانکسهای تاشو و قابل حمل این امکان را فراهم میآورند که بتوان با هر تریلر ۸ کانکس ۱۶ متری را حمل کرد و این زمان را برای نیروهای امدادی ذخیره کرده و نیز سرعت امدادرسانی را به مردم بحران زده، بالا میبرد. همچنین امکان برپایی این کانکس به قدری آسان است که مردم نیز میتوانند فوری آن را عملیاتی کنند.
قابلیت انبارش کانکسها
هر کانکس معمولی برای انبارش به محوطهای بیش از ۲۰ متر مربع نیاز دارد، اما کانکسهای تاشوی ساخته شده توسط سپاه برای انبارش پیش از بحران به تنها ۳ متر مربع فضای انبارش نیاز دارند و همین موضوع، امکان ذخیرهسازی شمار زیادی کانکس را در یک سوله کوچک فراهم میآورد.
انبارش سرویسهای بهداشتی در یکی از سایتهای نگهداری
شکل خاص طراحی کانکسها سبب حمل و نقل سریع، عملیاتی شدن سریع و ساده بودن تجهیز و تعمیر و نگهداری آسان آنها را فراهم آورده است و شاسی آنها گالوانیزه بوده و در بدترین شرایط آب و هوایی از دوام بسیار بالایی برخوردار هستند. این ویژگیهای شرایط زیست پایدارتری را به مردم پس از بروز بحران میبخشد و در منطقه سایه خوش با استقرار این کانکسها و نصب فوری کولرهای اهدایی فرمانده کل سپاه بر روی آنها، عملا مردم به شرایط بسیار پایداری دست یافته و زندگی معمول خویش را با انتقال زندگی خود به درون کانکسها از سر گرفتند.
بازگشت مردم به زندگی با کانکسهای سپاه
پس از آن که سپاه در سایه خوش نسبت به استقرار کانکسها اقدام کرد، رضایتمندی مردم در پس از بحران دوچندان شده و موردی از گرمازدگی شدید که ممکن بود جان مردم این منطقه را به خطر بیاندازد، گزارش نشد.
علاوه بر مخزن اصلی، برای رفاه مردم، منبع آب بزرگی نیز به سرویسها متصل شده است
همچنین در دو محموله دیگر، سپاه به منطقه برکه سفلین و دیگر روستاهای مجاور با سایه خوش نیز کانکسهایی را ارسال و نصب کرد تا شرایط شمار دیگری از مردم نیز که در اثر زلزله آسیب دیده بودند، بهبود یابد.
یک خواسته به حق برای مدیریت بحران در مناطق جنوبی کشور
حجت الاسلام عبادیزاده نماینده، ولی فقیه در هرمزگان در جریان سفر سه روز قبل معاون اجرایی رییس جمهور به هرمزگان خطاب به صولت مرتضوی نکته مهمی را یادآور شد. وی با بیان این که دیگر اسکان در چادر پس از بروز بحران در استانهای جنوبی کشور بدلیل گرمای شدید در بیش از ۸ ماه از سال کارساز نیست، خواستار تخصیص بودجه برای خرید کانکس و انبارش آن در کانونهای مدیریت بحران برای اسکان فوری مردم پس از وقوع هر حادثه شد و گفت: استانهای جنوبی کشور درگیر مستمر با پدیده زلزله هستند که ضرورت دارد تا برای مدیریت بحران مطلوب در این مناطق و تسریع در امدادرسانی به مردم، دپوهای مناسب و منظمی از کانکسهای تاشو و مناسب و سرویسهای بهداشتی در هر استان ایجاد و در زمان بحران در اختیار مردم قرار گیرد.
