درباره سفر وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران به هندوستان، بحث و تحلیلهای بسیاری طی این روزها منتشر شده و میشود. اینکه روابط تهران و دهلینو چه نتایجی برای دو طرف و تحولات منطقه و جهان داشته و خواهد داشت از موضوعات مهمی است که مورد توجه علاقهمندان به مسائل بینالملل بهویژه شبهقاره قرار دارد. درباره دلایل و پیامدهای سفر منوچهر متکی به هندوستان با «محمدتقی جمشیدی» کارشناس مسائل شبهقاره به گفتوگو نشستیم. بخوانید:
* آقای متکی در سفر به هندوستان چه اهدافی را دنبال میکند؟
** آقای متکی به دعوت رسمی همتای اسبق و همینطور همتای فعلی خود در وزارت خارجه هندوستان راهی این کشور شده است. این سفر در چارچوب همکاریهای سنتی و دوستانه ایران و هندوستان است که از گذشته وجود داشته و پس از پیروزی انقلاب اسلامی، توسعه یافته. در این سفر قرار است بر سر موضاعات مورد علاقه دوطرف و دغدغههای مشترک در کشور پیرامون ناامنی و افراطگرایی موجود در منطقه و روابط تجاری و اقتصادی صحبت شود.
* روابط ایران و هند در شرایط کنونی در چه سطحی است؟
** روابط تجاری هندوستان و ایران در 9 ماه گذشته همواره رو به گسترش بوده و به رقم 5/32 میلیارد دلار رسیده که رقم مهمی است. این روابط در زمینه صدور نفت و کالاهای ایرانی به هند بوده است. از آن طرف هندیها علاقه دارند در پروژههای انرژی و تجاری ایران سهیم باشند. ایرانی هم از این حضور دوجانبه استقبال میکند. قطعاً گسترش روابط ایران و هند به افزایش امنیت منطقه و جهان کمک مؤثری خواهد کرد. روابط ایران و هند در تمام ابعاد در شرایط خوبی است.
* برخی تحلیلگران و منابع خبری معتقدند با توجه به روابط خوب آمریکا و هندوستان و سابقه هندیها در کارشکنی علیه انتقال گاز ایران به کشورشان که برای جلب نظر واشنگتن صورت گرفت با چراغ سبز آمریکاییها از وزیر خارجه ایران دعوت کردهاند، نظر شما چیست؟
** ما نباید همواره آمریکا را به عنوان یک قدرت در ظاهر و پشتپرده همه فعل و انفعالات جهان بدانیم. چرا که برخی کشورها به استقلال و نفوذ خود بیش از آمریکا اهمیت میدهند. درباره روابط هندوستان با ایران هم باید بگویم بعید میدانم هندیها بخواهند واسطه و دلال آمریکا در رابطه با ما باشند.
* حتی امکان نارد یکی از دلایل دعوت آنها از آقای متکی باشد؟
** ممکن است در لایههای جریانات سیاسی و دولت کسانی باشند که این هدف را دنبال میکنند. مثلاً بخواهند مسألهای را به عنوان امتیاز برای خود منظورکرده و آن را به ما یا آمریکا بفروشند اما در سطوح عالی دولت هند چنین چیزی را بعید میدانم.
* اما هندیها در برهههایی به ضرر ایران عمل کردهاند؟
** بله در سال 2005 بر سر پرونده هستهای ایران، آنها به ضرر ما رأی دادند برای اینکه از آن به عنوان امتیازی در برابر آمریکا استفاده کنند. اما بعداً برای جبران آن، تلاش کردند ضمن اینکه رأی مخالف آنها در آن مقطع، تأثیری در روند پرونده هستهای ایران نداشت. پس از آن مقطع، هندیها همواره برای بهبود روابط خود با ایران تلاش کردهاند.
* یعنی هندیها در شرایط فعلی به دنبال رفع کدورتهای گذشتهاند؟
** همیشه حزب کنگره هند در مسائل منطقهای و جهانی، نقش ممتازی داشته و مانند قدرتهای منطقهای دیگر تلاش نکرده در جهت حفظ منافع ملی خود به منافع دیگران آسیب وارد کند. این حزب از بنیانگذاران جنبش عدم تعهد است و هر موقع قدرت را در دست داشته، روابط بسیار خوبی با ایران برقرار کرده. بنابراین پیروزی اخیر حزب کنگره در هند نوید این نکته را میدهد که دهلینو از پتانسیل خود در جهت طرح منطقهای و جهانی و مصالح ملی همسایگان عمل کند و در همین چارچوب روابط بسیار خوبی با تهران برقرار سازد.
