فدراسیون جهانی فوتبال به مناسبت روز جهانی مبارزه با نفرتپراکنی آمار و ارقامی از رفتارهای نژادپرستانه علیه بازیکنان این رشته را منتشر کرد. ۱۸ژوئن روز مبارزه با نفرتپراکنی نامیده شده و فیفا نیز به همین مناسب طی گزارشی از تبعیضهای نژادی و مذهبی فوتبالی در فضایمجازی گفت و آن را محکوم کرد.
توهین به فوتبالیستها در فضای مجازی به ویژه در زمان برگزاری تورنمنتهای بینالمللی روبه افزایش است. باتوجه به برگزاری جامجهانی۲۰۲۲ در قطر و فرصت پنجماهه باقیمانده تا شروع بازیها، فیفا با همکاری اتحادیه بازیکنان حرفهای فوتبال (FIFPRO) در نظر دارد برنامهای را برای حفاظت از تیمهای شرکت کننده، بازیکنان، مقامات و هواداران فوتبال در مقابل توهینها و سوءاستفادههای فضای مجازی در جریان برگزاری تورنمنتهای بینالمللی به اجرا دربیاورد.
در تحقیق صورت گرفته از هوش مصنوعی برای بررسی ۴۰۰هزار پست منتشر شده در جریان برگزاری نیمهنهاییها و فینالهای یورو۲۰۲۰ و جامملتهای آفریقا۲۰۲۱ استفاده شده است. بررسیها نشان داد بیش از ۵۰درصد از بازیکنان حاضر در این دو تورنمنت به نوعی با پیامهای تبعیضآمیز مواجه شدهاند. عجیبتر اینکه اکثر این پیامها توسط هموطنان آنها منتشر شده است! نتایج حاصل از این تحقیق نشان میدهد، پیامهای نژادپرستانه ۳۸ درصد از این توهینها را تشکیل میدهد. فیفا و اتحادیه بازیکنان حرفهای فوتبال به زودی از یک سیستم ویژه تورنمنتهای مردان و زنان رونمایی خواهد کرد، این سیستم کاربرانی راکه پستهایی حاوی مطالب نژادپرستانه و توهینآمیز علیه بازیکنان منتشر کنند، شناسایی و از دید سایر کاربران و فالوورهایشان مخفی میکند. البته این پستها برای کاربر اصلی قابل دسترس خواهد بود، اما هدف این سیستم جلوگیری از بازتاب و دیدهشدن پستهای توهینآمیز برای عموم کاربران فضای مجازی است. ضمن اینکه از این طریق کاربران متخلف با برخوردهای قانونی نیز مواجه خواهند شد.
رئیس فدراسیون جهانی فوتبال برخورد قاطع با هرگونه توهین به جامعه فوتبال را وظیفه این نهاد بینالمللی خواند. جیانی اینفانتینو با تأکید براین مسئله گفت: «وظیفه ما حمایت از فوتبال است، حمایت از بازیکنانیکه شادی و خوشحالی را در مستطیل سبز به مردم هدیه میدهند. متأسفانه تعداد پستهای حاوی پیامهای تبعیضآمیز در فضای مجازی روبه افزایش است و این پیامها خطاب به بازیکنان، مربیان، مقامات برگزاری مسابقات و تیمها منتشر میشوند. این مسائل همانند سایر موارد تبعیضآمیز قطعاً جایی در فوتبال ندارند.» مقابله با این موارد خواسته جدی فیفا است: «جامجهانی۲۰۲۲ قطر و جامجهانی زنان ۲۰۲۳ استرالیا و نیوزلند را در پیش داریم. فیفا و FIFPRO اهمیت این مسئله، نقش توهین و تبعیض در فوتبال را درک میکنند. از این رو رصد کردن فضای مجازی را همچون رصد کردن تماشاگران در ورزشگاهها را در دستور کار قرار دادهاند. هدفمان این است که به جای حرف زدن عمل کنیم. به همین خاطر برای پشت سرگذاشتن این چالش مستقیماً وارد عمل شدهایم.»
بررسی و پایش فضای مجازی فقط فوتبال را در مقابل پستهای توهینآمیز مورد حفاظت قرار نمیدهد، بلکه نکات مهمی را هم به نسل فعلی و آتی در فضای مجازی آموزش میدهد. با همکاری و حمایت همهجانبه انتظار داریم پلتفورمهای رسانههای اجتماعی نیز از ما حمایت کنند و برای حل چنین مشکلاتی با ما همسو شوند. در صورت تحقق همکاری و حمایتهای لازم خواهید دید فوتبال علاوه بر بازیکنانش سایر گروههای اجتماعی را نیز از توهینها و تعرضهای مجازی محافظت خواهد کرد. درحالی که افزایش پستهای توهینآمیز شخصیت، خانواده و سلامت روان افراد را به شدت تحت تأثیر قرار میدهد.» دیوید آگانزو، رئیس اتحادیه بازیکنان حرفهای فوتبال نیز صحبتهای اینفانتیو را تأیید میکند: «متأسفانه سوءاستفاده آنلاین این روزها به یک معضل اجتماعی تبدیل شده و ما نمیتوانیم تأثیرات ناشی از توهینها روی بازیکنانمان را نادیده بگیریم. فعالیتهای خوبی در این زمینه از سوی ما و فیفا انجام شدهاست. انجام تحقیقات و بررسیهای بیشتر ضرورت دارد، اما این بررسیها باید به اقدامی جدی در جهت پیشگیری و درمان این موضوع منجر شود. خوشحالیم از اینکه فدراسیون جهانی فوتبال در این مسیر پیشقدم شده است.»
با شروع جامجهانی قطعاً هواداران تیمهای مختلف نظرات خود در خصوص تیممحبوب خود و تیمهای رقیب را از طریق شبکههای اجتماعی منتشر خواهند کرد. به همین خاطر از هم اکنون میتوان انتظار داشت در صورت بروز هرگونه اشتباه از سوی بازیکنان و مربیان تیمهای مختلف چه پیامهای علیهشان منتشر خواهد شد. باید دید طرح جدید فیفا میتواند جلوی بیفرهنگی و سوءاستفاده برخی افراد از فضای مجازی را بگیرد یا نه.
