ولاديمير پوتين، رئيسجمهور روسيه روز 15خرداد با توجه به تلاش امريكا براي تغيير موازنه جنگ اوكراين با ارسال سامانههاي موشكي دوربرد اعلام كرد اگر امريكا موشكهاي با برد بيشتر در اختيار اوكراين قرار دهد، روسيه نقاطي از اين كشور را هدف قرار ميدهد كه تاكنون هدف قرار نداده است. پوتین گفت كه هدف هياهوها درباره كمكهاي تسليحاتي به اوكراين، طولاني كردن جنگ اوكراين است. اخيراً ولوديمير زلنسكي رئيسجمهوري اوكراين از امريكا خواسته بود اوكراين را به سلاحهاي ميانبرد تجهيز كند. او از امريكا خواسته است سامانههايي با امكان حمله به اهدافي بالاتر از 100كيلومتر در اختيار اين كشور قرار دهد و البته گفته بود كييف قصد حمله به خاك روسيه را ندارد.
هشدار پوتين درباره اقدام امريكا براي در اختيار قراردادن سامانههاي راكتي كه امكان شليك راكتها و موشكهايي كه ميتوانند خاك روسيه را هدف قرار دهند، جديدترين و در عين حال جديترين هشداري است كه از جانب مسكو در اين باره صادر شده و به منزله اولتيماتومي به دولت غربگراي كييف است. روسيه از ابتداي جنگ اوكراين از هدف قرار دادن بسياري از نقاط اوكراين خودداري كرده و اين در حالي است كه مسكو به راحتي قادر است با استفاده از انواع موشكهاي بالستيك و كروز و نيز بمبافكنهاي استراتژيك خود همه مناطق اوكراين را به رغم اينكه اين كشور وسيعترين كشور اروپايي است، مورد حملات گسترده قرار دهد.
فصل جديد در جنگ
اقدام دولت بايدن در ارائه سامانه راكتي «هيمارس» به اوكراين در واقع به منزله گشودن فصلي جديد در جنگ اوكراين و امكان هدف قراردادن خاك روسيه به ارتش اوكراين است. سامانه هيمارس بخشي از بسته جديد 700ميليون دلاري امريكا براي اوكراين است كه چهارشنبه دو هفته قبل رونمايي شد. برخي منابع در دولت بايدن، برد مهمات سيستمهاي موشكي ارائه شده از سوي واشنگتن به اوكراين را 80كيلومتر اعلام كرده و مدعي شدهاند كييف در عمل نميتواند با اين سلاحها، عمق خاك روسيه را هدف قرار دهد. با اين همه سامانه هيمارس قادر است راكتها و موشكهايي با برد 300كيلومتر نيز شليك کند كه به اين ترتيب واشنگتن حداقل به طور نظري، اوكراين را مجهز به سامانهاي كرده است كه اين امكان را در آينده براي آن فراهم خواهد كرد، اين در حالي است كه اخيراً حملات اوكراين به مناطق مرزي روسيه افزايش يافته و حداقل سه نفر در اين حملات كشته شدهاند، اين حملات حاكي از دسترسي كييف به برخي سلاحهاي برد متوسط است. به نظر ميرسد امريكا در برهه كنوني با ارسال سامانههاي راكتي هيمارس كه سلاحي دقيق و بسيار كشنده و در عين داراي بردي قابل توجه است، درصدد است به كييف كمك كند پيشروي نيروهاي روسي و همپيمانان شبهنظامي آنها را در دو استان دونتسك و لوهانسك متوقف كند. مسكو اكنون با تمركز عمليات نظامي در اين دو منطقه درصدد است همه نواحي اين دو استان را تصرف کند و با توجه به شناسايي قبلي دونتسك و لوهانسك به عنوان دو كشور مستقل، زمينه ايجاد منطقه حائل بين روسيه و اوكراين را به وجود آورد، به همين دليل براي اوكراينيها اين امر از اهميت حياتي برخوردار است كه مانع از ادامه پيشروي نيروهاي روسيه به ويژه در لوهانسك شوند و آنها را به عقب برانند.
امريكا از ابتداي بحران اوكراين، حمايت مالي، تسليحاتي و ديپلماتيك از كييف را سرلوحه اقدامات خود قرار داده و ارائه 700ميليون دلار كمك ديگر به اين كشور، آخرين بسته حمايتي در دست اقدام كاخ سفيد در حمايت از دولت كييف است. كنگره امريكا نيز ارائه كمك امنيتي، اقتصادي و بشردوستانه 40ميليارد دلاري را به اوكراين تصويب كرده است. هدف كلان امريكا مشغول كردن روسيه در جنگي فرسايشي در اوكراين است كه به تضعيف هر چه بيشتر توان نظامي و استهلاك منابع مالي روسيه منجر شود، به همين دليل واشنگتن و متحد اروپايي آن يعني بريتانيا تاكنون بيشترين ميزان كمكهاي تسليحاتي را به كييف ارسال كردهاند. «سرگئي لاوروف» وزير امور خارجه روسيه معتقد است غرب به رهبري امريكا و بريتانيا، اوكراين را به ابزاري براي مهار و خستهكردن روسيه تبديل كرده است.
جنگ طولاني
«ينس استولتنبرگ» دبيركل سازمان پيمان آتلانتيك شمالي (ناتو)، پس از ديدار با جو بايدن رئيسجمهور امريكا و اعلام موضع كاخ سفيد درباره تحولات كنوني در اوكراين مدعي شد كشورهاي غربي بايد براي يك «جنگ فرسايشي طولاني» در اوكراين آماده شوند، زيرا اين ائتلاف در حال حاضر شاهد تبديل شدن حملات نظامي به جنگي فرسايشي است. استولتنبرگ ضمن ادعاي اينكه ناتو نميخواهد وارد رويارويي مستقيم با روسيه شود، گفت: «ائتلاف نظامي غرب مسئوليت حمايت از اوكراين را بر عهده دارد.»
تأكيد بالاترين مقام ناتو درباره روند طولاني جنگ اوكراين و لزوم آمادگي غرب در اين زمينه و نيز ضرورت دستيابي دولت كييف به پيروزيهاي ميداني براي پر بودن دست آن در مذاكرات صلح آتي نشاندهنده رويكرد مشترك و مشابه ناتو و امريكا به عنوان سردمدار غرب درباره جنگ اوكراين است. در واقع غربيها به ويژه امريكا و اعضاي اروپايي ناتو به اين اجماع نظر رسيدهاند كه نبايد به هيچ قيمتي اجازه پيروزي نظامي روسيه در اين جنگ را بدهند و ميخواهند جنگ را فرسايشي كنند كه به ضرر روسيه تمام شود. همين مسئله توجيهگر كمكهاي نظامي بيسابقه غرب به دولت كييف است. به لحاظ تاريخي در امريكا سابقه نداشته است كه كنگره اين كشور بودجه 40ميليارد دلاري براي يك كشور، يعني اوكراين آن هم به صورت يك جا كه 20ميليارد دلار آن شامل كمكهاي نظامي و تسليحاتي باشد، تصويب كرده باشد.
اهميت جنگ اوكراين
اين امر نشاندهنده اهميت خاص جنگ اوكراين براي واشنگتن و به تبع آن براي ناتو است. هدف كلي غرب به زانو درآوردن روسيه از طريق اعمال گستردهترين تحريمها در طول تاريخ و واداشتن آن به عقبنشيني در مواضع خود در قبال اوكراين و نيز شكست نظامي مسكو در جنگ اوكراين است. ناتو و امريكا در سه دهه گذشته روند مستمر گسترش با هدف دربرگيري و محاصره روسيه را دنبال كردهاند و اساساً يكي از دلايل عمده بروز جنگ اوكراين، اصرار دولت غربگراي كييف براي عضويت در ناتو بوده است. در حالي كه روسيه بارها اين امر را به منزله تهديدي جدي عليه امنيت ملي خود اعلام كرده و حتي در دسامبر2021 با ارائه پيشنهاداتي به ناتو و امريكا خواهان توقف اين روند و نيز بازگشت نيروهاي ناتو به مرزهاي سال1997 يعني قبل از عضويت كشورهاي اروپاي شرقي و مركزي در اين سازمان نظامي شده بود. اين در واقع آخرين اولتيماتوم مسكو به غرب بود و با بیاعتنايي و حتي موضع تهاجمي ناتو و امريكا، زمينه براي حمله روسيه به اوكراين براي جلوگيري از تحقق سناريوهاي مدنظر غرب در 24فوريه 2022 فراهم شد. اكنون واشنگتن نه فقط همان پافشاري قبلي را براي عضويت اوكراين در ناتو دارد بلكه جو بايدن در ديدار با استولتنبرگ حمايت خود را از تلاشهاي وي براي تسهيل روند عضويت فنلاند و سوئد براي پيوستن به اين ائتلاف اعلام كرد. هدف امريكا از اين امر تكميل محاصره روسيه در مرزهاي غربي و شمالي آن در قاره اروپاست.
جمعبندي
امريكا همواره تلاش كرده است در يك جنگ رواني و تبليغاتي همواره روسيه را مقصر وضعيت وخيم امنيتي كنوني در اروپاي شرقي و بروز يك جنگ بزرگ كلاسيك در اين منطقه قلمداد کند كه از زمان جنگ جهاني دوم در اروپا بيسابقه بوده است. غربيها مدعياند روسيه امنيت دو سوي اقيانوس اطلس را مورد تهديد قرار داده است بدون اينكه درباره نقش مخرب خود در اين زمينه حتي اشارهاي كوچك کنند، در حال حاضر نيز تلاش بيوقفه واشنگتن متوجه تسليح هر چه بيشتر اوكراين با هدف به شكست كشاندن طرحها و اهداف روسيه در اين كشور به ويژه اشغال كامل دو استان دونتسك و لوهانسك و تبديل آنها به دو كشور به عنوان منطقه حائل بين روسيه و اوكراين است.
