رپورتاژ آگهی/ "یک هدف بدون برنامه ریزی، فقط یک رویاست." آنتوان دوسنت اگزوپری
همه ما ضربالمثل "وقت طلاست" را بسیار شنیدهایم معادل آن در زبان انگلیسی "time flies" است و منظور آن این است که زمان همانند برق و باد در گذر است. ارزش زمان بر هیچ کدام از ما پوشیده نیست (حداقل به صورت لفظی از ارزش آن آگاه هستیم). اما چگونه میشود این طلای بیرنگ را به کنترل خود در بیاوریم و از آن به نحو احسن بهره ببریم؟ چاره کار برنامه ریزی است. اما ممکن است این سوال برایتان پیش بیاید که چرا با وجود اینکه از اهمیت و جایگاه برنامه ریزی در رسیدن به موفقیت آگاهی داریم، اما باز هم به آن عمل نمیکنیم و علاقهای به آن نداریم!
مقالات بیشماری وجود دارند که به بیان مزایای داشتن برنامه در زندگی پرداختهاند، با این حال کمتر یادداشتی را میتوان یافت که به سوال چرا از برنامه ریزی کردن دوری میکنیم پاسخ داده باشد و همچنین به بررسی دلایل عدم برنامه ریزی پرداخته باشد. در این یادداشت قصد داریم چهار مورد از مهمترین این دلایل را بیان نماییم.
برنامه ریزی چیست؟
در ابتدا به صورت خلاصه تعریف برنامه ریزی را بیان میکنیم. برنامه ریزی روند سازماندهی به فعالیتهای زندگی است. با تدوین یک برنامه، جزئیات مربوط به هدف تا تحقق آن مشخص میگردد. برخورداری از یک برنامه خوب، زندگی شخصی، کاری و تحصیلی را هدفمند میکند. شما با داشتن بولت ژورنال کنترل زمان را در دست خود دارید و این شما هستید که مشخص میکنید چه کاری در اولویت اجرا قرار دارد. براساس اهداف، نوع برنامه ریزی به مدل کوتاه مدت، میان مدت و بلند مدت تغییر پیدا میکند.
چرا برنامه ریزی نمیکنیم؟
ترس
ترسیدن اولین دلیل برای عدم برنامه ریزی است. ما از اینکه اوقات تفریح و سرگرمیمان را از دست دهیم و دچار محدودیت شویم وحشت داریم. اینکه نتوانیم مانند گذشته در انجام هر کاری آزاد باشیم، واهمه داریم. در صورتی که اگر برنامه ریزی را به شیوه درست و با تکنیکهای اصولی انجام دهیم، علاوه بر اینکه محدود نمیشویم حتی وقت آزاد بیشتری را بدست میآوریم. یادگیری برنامه ریزی به روش بولت ژورنال تلفیقی است از یک دفتر برنامه ریزی، دفتر خاطرات، دفتر طراحی و در نهایت دفتر یادداشت. با این ابزار زمان و زندگی خود را کنترل خواهیم نمود.
شلوغ بودن برنامه
در هنگام برنامه ریزی، ایدهآل گرایی را کنار بگذارید و به توان جسمی خود هم توجه داشته باشید. خیلی از ما به شکلی برنامه میبندیم که توان انجام دادنش را در یک روز نداریم و حتی آن کار به بیش از یکی دو روز زمان احتیاج دارد. انگار که میخواهیم همه کارهای عقب افتاده یک هفته را در برنامه روزانه بگنجانیم. بعد از اینکه این برنامه سنگین وشلوغ را بستیم چه میشود! وقتی که نمیتوانیم از عهده اجرای آنها برآییم، بهم ریخته میشویم و بصورت کلی از تنظیم برنامه روزانه ناامید میشویم. پس در هنگام برنامه ریختن توان خود را نیز در نظر داشته باشید.
عدم پیگیری
دلیل دیگر این است که زمانی که نمیتوانیم یک کار را طبق برنامه ریزی انجام دهیم، همه برنامه را کنار میگذاریم و آن را رها میکنیم. این کار شبیه زمانی است که جواب یک سوال امتحانی را نتوانیم پاسخ دهیم و کل سوالات را هم دیگر پاسخ ندهیم و از جلسه امتحان خارج شویم و قید پاس کردن آن درس را بزنیم؛ درست است این کار غیر منطقی است. بنابراین نباید با تیک نخوردن یک آیتم از لیست روزانهمان، از انجام سایر موارد امتناع کنیم. باید با قدرت و انرژی به سراغ بقیه موارد داخل لیست برویم.
عدم علاقمندی
اشتباه فاحشی که اکثر ما آن را در برنامه ریختن مرتکب میشویم این است که کارهایی را در لیست برنامه ریزی خود میگذاریم که از انجام آنها نفرت داریم و یا حداقل به آنها علاقهای نداریم. بنابراین در ابتدا میبایست آن کار را دوست بداریم البته اگر مجبور به انجامش هستیم. اجرای برنامه به خودی خود سخت است و نیاز به اراده قوی دارد و زمانی که برنامه سخت هم طراحی کنیم؛ انجام آن به مراتب سختتر خواهد شد. در نتیجه باید لیستی را تنظیم نماییم که هم قابلیت اجرا را داشته باشد و هم مفید باشد.
معرفی کتاب ذهن حواس جمع
کتاب ذهن حواس جمع، راهکارهایی برای تمرکز بیشتر و تعمق در تمامی امور زندگی را به خواننده معرفی میکند. نیر ایال نویسنده کتاب ذهن حواس جمع دلیل اصلی عدم تمرکز افراد را تنها به فناوری و ابزارهایی مانند تلفن همراه و اینترنت ارتباط نمیدهد. او معتقد است که عوامل بسیار مهمتری وجود دارد که باعث برهم خوردن تمرکز افراد میشود. در کتاب ذهن حواس جمع خواهید آموخت که چگونه با تکنیکهایی میتوان بر روی محرکهای خارجی مانند تماسها و پیامهای تلفنی مدیریت داشت و از موضوع اصلی منحرف نشد. یکی از راهکارهایی که در کتاب ذهن حواس جمع برای تمرکز بیشتر ذکر شده حل و فصل اختلافات و مشکلاتی است که با دیگران دارید. اغلب ما در طول کار به یاد آخرین مشاجرهای که با مدیرمان و یا یکی از اعضای خانوادهمان داشتهایم، میافتیم و یادآوری همین موضوعات باعث عدم تمرکزمان میشود.
سخن آخر؛ بزرگترین اشتباه در برنامه ریزی
بزرگترین اشتباه برای شروع برنامه ریزی این است که معمولا آن را مکتوب نمیکنیم. تحقیقات روانشناسان نشان داده است که با نوشتن کارهای روزانه، شانس اینکه آنها را انجام دهیم تا چند برابر افزایش مییابد. با خود میگوییم که من کارهایم را میدانم و در ذهن خود آنها را ثبت کردهام، اما نمیدانید که اشتباه کار همین جاست! با نوشتن کارها به صورت ناخودآگاه به انجام آنها متعهد میشویم. برای هر کدام مسیر عصبی در مغز ایجاد میشود و باید آن را تا انتها انجام دهیم. به همین دلیل است که نوشتن اهداف و آرزوها راز بزرگ افراد موفق دنیا است و آنها میگویند بنویسید تا اتفاق بیافتد.
