روسیه پس از عقبنشینی از شمال اوکراین در پنجاه و ششمین روز درگیریها، عملیات خود را به دونباس متمرکز کرده و دیروز حملات گستردهای را از زمین و هوا برای تصرف این منطقه شروع کرد که در همان ساعات ابتدایی روسها چندین روستا را به کنترل خود درآوردند. وزیر خارجه روسیه با اعلام این خبر گفت که روسها تنها زیرساختهای نظامی اوکراین را هدف قرار میدهند، زلنسکی هم متعهد شد که هر تعداد نیروی روسیه به شرق کشورش اعزام شود از اوکراین دفاع خواهند کرد.
نزدیک به دو ماه از حملات روسیه به خاک اوکراین میگذرد که درگیریها وارد فاز جدید شده است. روسیه که از چند سال پیش استقلالطلبان شرق اوکراین را تحت حمایت خود داشت، اکنون عزم خود را جزم کرده تا از طریق نظامی این منطقه را ضمیمه خاک خود کند. در حالی که درگیریهای شدید در جنوب اوکراین بین روسها و اوکراینیها در جریان است، روسیه جبهه جدیدی را در منطقه دونباس از روز سه شنبه کلید زد. سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه دیروز تأکید کرد که مرحله جدید عملیات روسیه در شرق اوکراین آغاز شده است. لاوروف در مصاحبه با روزنامه «ایندیاتودی» اظهار داشت: «نیروهای روسی تنها زیرساختهای نظامی اوکراین را هدف قرار میدهند.» لاوروف تأکید کرد: ما قصد نداریم رژیم اوکراین را تغییر دهیم. بارها این را گفتهایم، میخواهیم اوکراینیها خودشان تصمیم بگیرند که چگونه میخواهند زندگی کنند. رئیس دستگاه دیپلماسی روسیه تأکید کرد که مسکو چاره دیگری جز آغاز عملیات نداشت، زیرا نیروهای اوکراینی حملات خود را در دونباس تشدید کرده و این امر باعث تخلیه گسترده غیرنظامیان از منطقه شده بود و جمهوریهای خلق دونتسک و لوهانسک را مجبور به درخواست کمک از مسکو کرد.
به گزارش خبرگزاری رویترز، ولادیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین در پیام ویدئویی در ساعات پایانی دو شنبه گفت: اکنون میتوانیم بگوییم نیروهای روسیه نبرد دونباس را که مدت طولانی برای آن آماده میشدند، آغاز کردهاند. زلنسکی تصریح کرد: بخش قابلتوجهی از ارتش روسیه اکنون بر کنترل شرق اوکراین متمرکز شده است. وی خاطرنشان کرد که بهرغم تشدید تنشها، اوکراین به مبارزه ادامه خواهد داد. زلنسکی تأکید کرد: «هر تعداد از نیروهای روسیه به شرق اوکراین اعزام شوند، ما مبارزه خواهیم کرد. ما از خود دفاع خواهیم کرد. ما این کار را هر روز انجام خواهیم داد.» زلنسکی پیشتر گفته بود که دونباس بخشی از اوکراین است و به هیچ وجه آن را به روسها نخواهند داد. در همین حال «آندری یرموک» رئیس دفتر زلنسکی آن را «فاز دوم جنگ» خواند و به اوکراینیها اطمینان خاطر داد که نیروهایشان میتوانند جلوی این حمله را بگیرند. او گفت: «به ارتشمان باور داشته باشید، ارتش خیلی قوی است.»
روسها در همان ساعات اولیه پیشرویهایی در دونباس داشتند و توانستند برخی مناطق را تصرف کنند. فرماندار منطقه لوهانسک دیروز از یک «جهنم» در این منطقه سخن گفت و تأکید کرد: «نیروهای اوکراین تسلط بر شهر کوچک کرمینا را از دست دادهاند. جنگ در خیابانهای این شهر ادامه دارد و تخلیه غیرنظامیان دیگر امکانپذیر نیست. وضعیت هر ساعت بدتر میشود.» به گزارش شبکه اسکای نیوز، اُلکسی دانیلوف، دبیر شورای امنیت ملی اوکراین روز سه شنبه طی بیانیهای توضیح داد: «بامداد امروز، مرحله فعال تهاجم روسیه در تقریباً کل جبهه دونتسک، لوهانسک، خارکف آغاز شد. اشغالگران سعی در شکستن خطوط دفاعی ما دارند». منابع محلی با انتشار کلیپهای ویدئویی گفتند: «علاوه بر فعالشدن آژیر هشدار در سراسر اوکراین، نظامیان روسیه و نیروهای منطقه دونتسک در حال شلیک موشک و راکت به مناطق شرق این کشور هستند.» دونباس، شرقیترین منطقه اوکراین و هممرز روسیه است که دو استان دونتسک و لوهانسک را در خود جای داده است. بخشهایی از این منطقه از سال ۲۰۱۴ میلادی در کنترل نیروهای جداییطلب طرفدار روسیه است و اکنون مسکو در تلاش است که پس از شکست کییف، پایتخت اوکراین، دستکم کنترل کامل بر این منطقه را به دست آورد. روسیه که با فرسایشی شدن جنگ نتوانست کییف پایتخت اوکراین را تصرف کند، از شمال این کشور عقبنشینی کرد و همه توان خود را به شهرهای دونتسک و لوهانسک متمرکز کرده است.
حمایت غرب از اوکراین
با شروع دور جدید حملات روسیه به اوکراین، امریکا و متحدانش نیز کمکهای نظامی خود را به کییف را افزایش دادهاند. به گزارش اسپوتنیک، جن ساکی، سخنگوی کاخ سفید دو شنبه شب در سخنانی گفت: «پنج هواپیما حامل تسلیحات و کمکهای امنیتی طی روزهای گذشته به اوکراین ارسال شده است. این برنامه بخشی از کمکهای ۸۰۰ میلیون دلاری امریکا به اوکراین است.» به گفته مقامات پنتاگون، کمکهای نظامی امریکا شامل تسلیحات کشنده مانند موشکهای ضد هوایی استینگر، سیستمهای ضد زره جاولین، هویتزر و گلولههای توپخانه، هلیکوپترهای Mi-۱۷، سلاحهای کوچک و مهمات، پهپادها، دستگاههای رادار و سایر تجهیزات میشود.» علاوه بر امریکا، دیگر متحدان این کشور هم برای تقویت توان دفاعی اوکراین تلاش میکنند. ماریو دراگی، نخستوزیر ایتالیا هم اعلام کرد که نمایندگان پارلمان این کشور تقریباً به اتفاق آرا با طرح پیشنهادی دولت برای ارائه کمکهای تسلیحاتی به اوکراین در «جنگ با روسیه» موافقت کردند. به گزارش «اینترفکس»، نخستوزیر ایتالیا ضمن اعلام این خبر بر لزوم تقویت حمایت کشورها از اوکراین و تشدید فشارها و تحریمهای اقتصادی کشورهای عضو اتحادیه اروپا علیه روسیه تأکید کرد. دراگی گفت: «تصمیم برای ارسال سلاح در پارلمان تقریباً به اتفاق آرا گرفته شد. تحریم برای تضعیف متجاوز، ضروری است، اما نمیتواند در کوتاه مدت جلوی نیروها را بگیرد.» وزارت دفاع ژاپن هم روز سه شنبه اعلام کرد که ماسک و لباسهای محافظتی مقابل تسلیحات شیمیایی و همچنین پهپاد برای حمایت از اوکراین در جنگ با روسیه در اختیار این کشور قرار میدهد. به گزارش خبرگزاری کیودو، نوبو کیشی، وزیر دفاع ژاپن به خبرنگاران گفت که این تصمیم بنا به درخواست دولت اوکراین گرفته شد و این وزارتخانه تجهیزات مورد نظر را به محض آماده شدن از طریق پروازهای تجاری منتقل میکند. این اقدام در بحبوحه نگرانیهایی مبنی بر احتمال استفاده روسیه از تسلیحات شیمیایی در اوکراین صورت میگیرد.