«اقدامات اسرائیل در سرزمینهای اشغالی، بهویژه تصمیمهای سیاسی و نظام حقوقی حاکم بر آن که منجر به مصادره زمینها، سلب مالکیت، سلب تابعیت، جداسازی فیزیکی افراد از همدیگر بر اساس دین، نژاد و زبان و موارد متعددی از این دست شده، نقض فاحش قوانین حقوق بشری است که منتهی به آپارتاید علیه فلسطینیها شده است «اقدامات اسرائیل در سرزمینهای اشغالی، بهویژه تصمیمهای سیاسی و نظام حقوقی حاکم بر آن که منجر به مصادره زمینها، سلب مالکیت، سلب تابعیت، جداسازی فیزیکی افراد از همدیگر بر اساس دین، نژاد و زبان و موارد متعددی از این دست شده، نقض فاحش قوانین حقوق بشری است که منتهی به آپارتاید علیه فلسطینیها شده است. در کرانه باختری که فلسطینیها و شهرکنشینان یهودی کنار همدیگر سکنی گزیدهاند، این نظام تبعیضآمیز و آپارتاید رنگی دوچندان یافته است.» این جملات بخش کوچکی از مقاله پژوهشی و میدانی است که «مرکز حقوق بشر دانشکده حقوق دانشگاه هاروارد» طی ماه گذشته و در بحبوحه تظلمخواهی فلسطینیان علیه صهیونیستها با عنوان «آپارتاید در کرانه باختری اشغالی: تحلیلی حقوقی از اقدامات اسرائیل» آن را منتشر کرده است. تأکید این تحقیق بر نظام حقوقی و سیاسی دوگانهای است که اسرائیل از سال ۱۹۶۷ با برتری دادن بر یهودیان و محوریت دین و نژاد ایجاد کرده و منجر به آپارتاید در این منطقه شده است.
آپارتاید سنگبنای نظام صهیونیستی
چندی پیش بود که گزارش تکاندهنده ۲۷۸ صفحهای عفو بینالملل با عنوان «نظام آپارتاید اسرائیل علیه فلسطینیها: نظام ددمنشانهای بر پایه جنایات ضدبشری و سلطهگری» منتشر شد. در آغاز این گزارش تأکید شده بود: «باید مقامات اسرائیلی به دلیل جنایت تبعیض نژادی علیه فلسطینیها مجازات شوند. از آنها خواسته میشود اشخاصی را که مرتکب نقض حقوق بشر شدهاند محاکمه نمایند؛ همه میدانیم اسرائیل تاریخ و عملکرد ضعیفی در مجازات عاملان جنایتهایش دارد و به همین دلیل از نهادهای بینالمللی از جمله دیوان کیفری بینالمللی درخواست اقدام فوری شده است.» اگنس کالامار، دبیرکل عفو بینالملل، ضمن اشاره به فشارهای بسیاری که از سوی مقامات و لابیهای صهیونیستی برای عدم انتشار این گزارش وجود داشت، اعلام کرد عملیات سلطه بر اراضی و املاک فلسطینیها، کوچ اجباری، قتلها و دستگیریهای غیرقانونی، محدودیتهای شدید بر تردد و رفت و آمد فلسطینیها، از میان بردن حق و حقوق شهروندی و تابعیت برای آنها، اقدامات مختلف رژیم صهیونیستی است که سالهاست به صورت نظاممند «آپارتاید» در این سرزمین پیش میبرد و اینگونه اسرائیل با جنایات ضدبشری و تبعیض نژادی قادر به حفظ خود بوده است.
رژیم صهیونیستی در سال ۱۹۱۷ طی بیانیه بالفور تلاش خود را در عرصه بینالمللی برای تأسیس آغاز کرد. از آن زمان تاکنون منازعات بسیاری میان رژیم اشغالگر و اعراب بهویژه فلسطینیان در جریان بوده است. اسرائیلیها در این منازعات به دلیل جنایات هولناکی که علیه فلسطینیها و سایر طرفهای درگیر داشتهاند از طرف عفو بینالملل، شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد و مراکز پژوهشی و علمی همچون مرکز حقوق بشر دانشکده حقوق دانشگاه هاروارد، بهطور مکرر به نقض حقوق بشر، انجام جنایات جنگی و آپارتاید متهم شدهاند.
برای نمونه، بنا بر گزارش مرکز حقوق بشر دانشکده حقوق دانشگاه هاروارد، در کرانه باختری از آغاز اشغال توسط صهیونیستها، غیریهودیان هیچ حق رأیی برای تأثیرگذاری بر مناسبات سیاسی و حقوقی نداشتهاند. قانونگذار و مجری در این منطقه نه سیاستمداران یا حقوقدانان، بلکه فرمانده نظامی مستقر ارتش اسرائیل است. به عبارتی اسلحه و زور نامشروع تصمیمگیرنده بوده که برآیند آن چیزی جز آپارتاید نتیجه نداده است. نمونه دیگر ساخت دیوار حائل بر گرداگرد نوار غزه است که با پایان آن در ۱۵ سال پیش و ارتقای روز به روزش تاکنون، غزه را به «بزرگترین زندان انسانی جهان» مبدل کرده است. این دیوار با تجهیزات پیشرفته متعدد با شش متر ارتفاع از روی زمین و موانع مختلف زیرزمینی، تمام سعی خود را در محدود کردن ساکنان غزه دارد. در غزه بیش از ۲ میلیون نفر زندگی میکنند، طول آن حدود ۴۰ کیلومتر و عرض آن از ۶ تا ۱۲ کیلومتر متغیر، تراکم جمعیت در آن به حدی بالاست که در هر کیلومتر مربع ۵ هزار و ۴۵۰ نفر زندگی میکنند، اما در مقابل در اراضی اشغالی این تراکم برای صهیونیستها حدود ۴۰۰ نفر در هر کیلومترمربع است. در غزه، نرخ بیکاری به حدود ۵۰ درصد رسیده و قریب به ۸۵ درصد از افراد زیر خط فقر قرار دارند. این در حالی است که طی دو دهه گذشته تلآویو چهار جنگ ضدبشری را به سالهای ۲۰۰۸، ۲۰۰۹، ۲۰۱۲، ۲۰۱۴ و ۲۰۲۱ در نوار غزه به راه انداخته است. این تنها گوشهای از جنایات ضدبشری اسرائیل علیه فلسطینیهاست که غالب دولتهای نظام بینالملل، بهویژه اعراب در برابر آن سکوت اختیار کردهاند. این دست موارد سبب شده است گروههای مقاومت فلسطینی در گامی رو به جلو در داخل شهرکها و شهرهای مهمی از جمله تلآویو عملیاتهای استشهادی را سازماندهی کنند.
نسل کشی با دشمنسازی بیرونی
صهیونیستها در راستای یکدستسازی نژادی و از میان بردن فلسطینیها، خطمشیهای مختلفی را پیگیری کردهاند که مهمترین آن را میتوان دشمنسازی بیرونی برای انحراف افکار عمومی جهانیان دانست تا در سایه آن اقدامات ضدبشری خود را بدون مخالفتی در سرزمینهای اشغالی پیش ببرد. دستگاه تبلیغاتی و رسانهای صهیونیسم در سال ۲۰۰۶ اقدام به راهاندازی نهادی مهم به نام «هسبارا» کرد که پیشبرنده دیپلماسی عمومی اسرائیل در عصر دیجیتال معرفی و برای آن دو وظیفه اصلی در نظر گرفته شد؛ اول، ایجاد و تقویت بیشازپیش ایرانهراسی و تلاش برای نشان دادن چهره ایران به عنوان از میانبرنده نظم و امنیت بینالمللی و تهدیدی آشکار علیه غرب در خاورمیانه و سایر نقاط جهان و دوم مشروعیتزدایی و تحت فشار قرار دادن هر شخص یا نهادی که علیه تلآویو اقدامی کند، چه در امر تحریم کالاهای اسرائیلی و چه اعلام مخالفت و آشکارسازی جنایات این رژیم.
نباید از یاد برد که صهیونیستها همواره با دشمنسازی بیرونی، چندپارگیهای داخلی را برای مدتی پنهان کردهاند. ناکامی در دشمنسازی بیرونی طی سالهای اخیر و نارضایتیهای داخلی گسترده نسبت به کابینه از یکسو و از سوی دیگر اختلافات دامنهدار و رو به فزونی در سطح اجتماع که میتوان آنها را در قالب دو دسته بنیادگراهای صهیونیستی (سیاه و سفیدها) و اصلاحطلبان یا سکولارها (چندرنگها) جای داد، اسرائیل را از بعد سیاسی و در ادامه اجتماعی به تشنج رهنمون خواهد ساخت. همین مهم نیز فرصتی ایجاد کرده که از درون این جامعه، گروههای حقوق بشری همچون «بتسلیم و یشدین» طی گزارشی به سال ۲۰۲۰ اعلام کنند: «جنایت علیه بشریت آپارتاید در کرانه باختری در حال انجام است؛ عاملان این حمله اسرائیلیها و قربانیان آن فلسطینیها هستند.»
به هر روی با اینکه پژوهش میدانی دانشگاه هاروارد با سالها تأخیر انتشار مییابد و ماهیت ضدبشری رژیم صهیونیستی را بیش از پیش آشکار میسازد، اما ضمن نشان دادن حقانیت خطمشیهای بهحق جمهوری اسلامی ایران نسبت به اسرائیل، زمینه مناسبی را برای طرح موضوع در نهادهای حقوقی بینالمللی دیگر فراهم میآورد. ناگفته نماند، در بعد منطقهای نیز که دست یاری برخی دولتهای عربی به سوی تلآویو دراز شده و در حال گسترش روابط سیاسی، اقتصادی، نظامی و امنیتی خود با آن هستند، چنین پژوهشی که بیپرده صهیونیستها را محکوم به «آپارتاید» علیه فلسطینیها میکند، شرایط سختی را برای دولتمردان آنها رقم خواهد زد.