‌در واكنش به فضاسازي‌هاي اخير در خصوص ‌اعطاي امتياز بزرگ به آنكارا

كوتاه‌ترين راه، ‌بهترين راه نيست

پس از بدرقه اردوغان به كشورش بحث مربوط به نقش تركيه در معادلات گازي منطقه و صادرات گاز ايران به اروپا ورد زبان‌ها افتاد تا جايي كه گفته شد كه مقامات كشورمان ‌با اعطاي امتيازي بزرگ به آنكارا منافع ملي خود را با سياست‌هاي بخش انرژي تركيه و البته به زعم عده‌اي دلالي آن‌ها پيوند زدند. تنها چند روز پس از تفاهم‌نامه‌هاي ايران با تركيه در بخش انرژي فضاي چندان جالبي به وجود نيامد. اين درست كه ترك‌ها به قدري با روسيه نشست و برخاست كرده‌‌اند كه در سياست‌هاي انرژي خود، ‌‌غول انرژي جهان را الگوي ديپلماسي گازي خود قرار داده‌‌اند ولي اعطاي امتيازي همچون 50 درصد حق بازاريابي گاز وارداتي ايران كمي غير عقلاني و قابل باور است. البته بايد به نحوه پاسخگويي مسؤولان وزارت نفت نيز خرده گرفت كه با چند روز تأخير اين موضوع را تكذيب كردند و همين امر موجب شد تا اين شايعه قوت بيشتري به خود بگيرد. اما سر انجام سه شنبه هفته گذشته بود كه معاون امور بين‌املل وزارت نفت با تكذيب اين خبر گفت: در ‌يادداشت تفاهم ايران و تركيه موافقت شد كه 50 درصد گاز توليد شده از فازهايي كه طرف ترك در آن سرمايه‌گذاري مي‌كند، براي مصارف داخلي كشور تركيه اختصاص يابد و اين گاز، قابل صدور از تركيه به هيچ جاي ديگري نيست. نقره كار شيرازي ياد آور شد: ‌جمهوري اسلامي ايران به ساير همسايگان خود نيز كه خواهان گازطبيعي هستند پيشنهاد داده است كه در ازاي سرمايه‌گذاري در بخش بالادستي مي‌توانند مقدار معيني گاز از محل پروژه سرمايه‌گذاري شده براي مصارف داخلي خود و در قالب قراردادهاي فروش گاز برداشت كنند. سناريو‌ها به ميدان مي‌آيندموضوعي كه سبب شده است تا برخي از كارشناسان وابستگي ايران به تركيه جهت دسترسي به بازار اروپا را بزرگترين نقطه ضعف ديپلماسي انرژي كشور قلمداد كنند. اين در حالي است كه مسؤولان وزارت نفت و دست اندركاران صادرات گاز با تشريح مواضع ايران موضع ايران را در اين رابطه اعلام كرده‌اند. نقره كار شيرازي نيز كه اين روزها بحث بركناري آن در طبقات وزارت نفت پيچيده است، گفت: ‌به منظور رسيدن به بازار اروپا وابسته به هيچ كشوري نيستيم چرا كه براي تحقق چنين امري 8 سناريو جديد طراحي كرده‌ايم. معاون امور بين الملل و بازرگاني وزارت نفت در گفت‌وگو با بيان اينكه بخش عمده‌اي از خطوط انتقال ياد شده از مسيري غير از تركيه طراحي شده است، ‌تصريح كرد: ‌متنوع‌سازي خطوط انتقال گاز به اروپا در دستور كار قرار دارد و اين موضوع به همكاري با كشورهاي مؤثر باز مي‌گردد كه برخي از اين كشورها نيز داراي ذخاير نفت و گاز هستند. وي اظهار داشت: ‌در اين باره مذاكرات اوليه‌اي با دو كشور عراق و سوريه انجام داديم و امكان انتقال گاز از مسير عراق، ‌سوريه و لبنان (از طريق درياي مديترانه به جنوب ايتاليا) بررسي شده، ‌همچنين انتقال گاز به اروپا از طريق همسايگان شمالي مانند آذربايجان نيز بررسي شده است. وي با تأكيد‌ بر اينكه امروزه مي‌توانيم بگوييم براي صادرات گاز به اروپا محدود به هيچ كشوري نيستيم، ‌افزود: ‌عاملي وجود ندارد كه به دليل محدوديت ناچار به دادن امتيازي به كشور يا كشورهايي در مسير انتقال گاز باشيم، ‌زيرا ايران با داشتن سياست حسن همجواري با همسايگان خود راه‌هاي مختلفي براي همكاري با كشورهاي اروپايي، ‌همچنين كشورهاي شرقي دارد. معاون وزير نفت در امور بين‌الملل و بازرگاني در بخش ديگري از اظهارات خود به صادرات گاز به پاكستان و هند اشاره كرد و گفت: ‌علاوه بر مسير صادرات گاز به پاكستان و هند، ‌مسيرهاي ديگري نيز به منظور صادرات گاز به كشورهاي شرقي بررسي شده است. وي ادامه داد: ‌همچنين مذاكرات فراواني با كشورهاي قزاقستان، ‌آذربايجان و مهم‌تر از همه با روسيه به منظور گسترش همكاري‌ها در بخش انرژي طي دهه آينده انجام شده است. گاز ايران به سوريه مي‌رود معاون وزير نفت و امور بين‌الملل بازرگاني از امضاي يادداشت تفاهم ميان ايران و سوريه براي انتقال گاز به اين كشور خبر داد و گفت: ‌سوريه براي دريافت گاز ايران بايد 60 كيلومتر خط لوله تا مرز تركيه احداث كند و تا زمان آماده شدن اين خط، ‌مقدار معيني گاز در 9 ماه سال به گاز انتقالي ايران به تركيه اضافه و به سوريه صادر خواهد شد. نقره كار شيرازي تأكيد‌ كرد: ‌اين گاز تنها براي مصارف داخلي سوريه خواهد بود و قابل انتقال به كشور ديگري نيست. بخش خصوصي ‌فعال‌تر شودمعاون وزير نفت در امور بين‌الملل و بازرگاني به ايجاد زمينه كاري گسترده براي بخش خصوصي در كشور نيز اشاره و تصريح كرد: ‌وزارت نفت علاوه بر برنامه‌هاي مختلف براي صادرات گاز، ‌زمينه‌هاي كاري بسياري براي بخش خصوصي طراحي كرده و اينطور نيست كه تنها در زمينه صادرات گاز برنامه ريزي شده باشد. نقره كار شيرازي در توضيح گفت: ‌در اين زمينه فعاليت‌هاي گسترده‌اي در داخل كشور براي فعاليت بخش خصوصي در پايين‌دستي صنعت نفت طراحي شده و احداث هفت پالايشگاه جديد به منظور توسعه پالايش نفت خام در دستور كار است و با تحقق اين هدف به زودي به صادر كننده فرآورده‌هاي نفتي تبديل خواهيم شد؛ همچنين با تكميل واحدهاي پتروشيمي طبق جدول زمانبندي، ‌يكي از صادركنندگان عمده پتروشيمي در سطح منطقه و در آينده در سطح جهان خواهيم شد.