شواهد حاکی است که در ادامه جنگ اوکراین و بروز مشکلات به منظور پیشروی نیروهای روسی برای نفوذ به کییف، حالا مسکو تمرکز خود را بر مناطق شرقی اوکراین گذاشته است. رئیسجمهور روسیه هم با دست گذاشتن روی بینتیجه بودن مذاکرات صلح با طرف اوکراینی از ادامه جنگ سخن میگوید.
با کند شدن حرکت ماشین جنگی مسکو در اوکراین، ارتش روسیه اعلام کرده که با محقق شدن اهداف فاز اول جنگ، در فاز دوم برای پاکسازی منطقه دنباس که شامل جمهوریهای دونتسک و لوهانسک میشود، عملیات گسترده را در دستور کار قرار خواهد داد. تصاویر ماهوارهای که به تازگی از مرزهای روسیه و اوکراین گرفته شدهاند نشاندهنده استقرار یگانهای جدیدی از نظامیان روسیه است که در مرز با شرق اوکراین به سر میبرند و مشغول تردد در داخل و نزدیک به منطقه دنباس هستند. کارشناسان بر این باورند که نیروی زمینی ارتش روسیه به سمت مرز روسیه با اوکراین حرکت میکند و احتمالاً برای تهاجم آماده میشود. همزمان، رمضان قدیروف، رئیسجمهور چچن که بخشی از فدراسیون روسیه است گفته که بیش از هزار تفنگدار دریایی اوکراینی که در ماریوپل، واقع در جنوب دنباس میجنگیدند روز گذشته تسلیم شدند. او که پیشتر خبر سقوط کامل ماریوپل را اعلام کرده بود، از دستبهدست شدن برخی مواضع به دلیل مقاومت چند واحد اوکراینی نیز خبر داده است.
انتقاد سنگین بایدن، دفاع پوتین از جنگ
جو بایدن، رئیسجمهور امریکا اخیراً از واژه نسلکشی برای اقدامات روسیه استفاده کرده است. بایدن در پاسخ به سؤال خبرنگاران درباره به کار بردن چنین لفظی، به شدت به روسیه حمله کرد و گفت: «بله، من آن را نسلکشی توصیف کردم. روشن و روشنتر شده که پوتین فقط سعی دارد مفهوم اوکراینی بودن را حذف کند.» او افزود: «میزان شواهد این موضوع هم درحال افزایش است. شواهد بیشتری از کارهای وحشتناکی که روسها در اوکراین کردهاند ظاهر میشود و ما بیشتر و بیشتر از این ویرانی باخبر خواهیم شد.» او گفت نهایتاً حقوقدانان دادگاههای بینالمللی هستند که باید تصمیم بگیرند آیا این نسل کشی بوده یا نه، اما مسلماً این طور به نظر میرسد.»ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین که قبلاً از نسلکشی استفاده کرده بود، در شبکه اجتماعی توئیتر در استقبال از موضعگیری بایدن نوشت: «کلماتی حقیقی. نامگذاری دقیق رویدادها برای رویارویی با شرارت ضروری است.»
با این حال، ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه در تازهترین موضعگیری درباره جنگ، بدون اینکه به مشکلات موجود که ارتش روسیه را وادار به عقبنشینی کرده اشاره کند، گفت که مذاکرات صلح با اوکراین به بنبست رسیده است و جنگ ادامه خواهد یافت. رئیسجمهور روسیه، اوکراین را به عدم پایبندی به امتیازات قبلی، ملیگرایی و نئونازیسم متهم کرد و یک بار دیگر خاطرنشان کرد که برای روسیه چارهای نمانده بود تا مردم را از نازیسم نجات دهد و امنیت روسیه را تضمین کند. پوتین با تأکید بر اینکه موضع کییف تغییری نکرده است، تصریح کرد: «عملیاتهای ما در مناطق معین اوکراین در خدمت آن بوده است که نیروها را یکپارچه کنیم، خسارتهایی را وارد کنیم و زیرساختهای نظامی را نابود سازیم. هدف این بوده است که پیششرطهای یک عملیات فعالتر در منطقه دونباس را فراهم کنیم.»
تکرار اتهامات مطرح شده در سوریه
پوتین در مورد طولانی شدن جنگ نیز گفت: «من اغلب میشنوم که سؤال میکنند: آیا سریعتر نمیشود؟ بله این امر امکانپذیر است، اما تشدید عملیات رزمی متأسفانه بر میزان تلفات اثر میگذارد. طرف اوکراینی از اجرای توافقات در مذاکرات استانبول سر باز میزند. عملیات ما طبق نقشه پیش میرود و تا تحقق اهداف اصلی ادامه دارد.»وی در واکنش به کشتار غیرنظامیان در بوچا، آنچه درباره این منطقه گفته میشود را با تحولات سوریه مقایسه کرد و گفت: «علیه بشار اسد نیز اتهاماتی در مورد استفاده از سلاحهای شیمیایی مطرح میشد. ما با همین اطلاعات جعلی در مورد بوچا سر و کار داریم.»پوتین گفت تحریم غرب نمیتواند روسیه را منزوی کند و با تحریمهایی که بر روسیه و بلاروس اعمال شده، دو کشور باید همبستگی عمیقی پیدا کنند.
در آستانه نبردی تعیین کننده
شبکه خبری بیبیسی در گزارشی، از جنگ در شرق اوکراین با عنوان جنگی یاد کرد که میتواند نتیجه جنگ را مشخص کند. در این گزارش آمده است که در حال حاضر صدها هزار نفر به غرب اوکراین فرار کردهاند و در امنیت نسبی به سر میبرند. در عین حال بار دیگر صفوف بلندی از وسایل نقلیه روسی که با ماهواره رصد شده، به سوی شرق میروند. در دونباس نیز نشانههایی هست که اوکراین درحال وارد کردن تجهیزات نظامی بیشتر از جمله خودروهای زرهی و سیستمهای دفاع هوایی است، اما نه در حجمی که روسیه مشغول استحکام نیروها بوده. اوکراین احتمالاً از نظر تاکتیکی حرکاتش را با زیرکی بیشتری انجام میدهد یا اینکه تجهیزات کمتری در اختیار دارد. احتمالاً هر دو اینها درست است. بسیاری بر این باورند که این مرحله از جنگ در شرق میتواند سرنوشت جنگ را رقم بزند. همچنین انتظار میرود دورهای خونین در پیش باشد. اما مقامهای غربی میگویند روسیه قصد دارد قدرت خود را در منطقه دو یا حتی سه برابر کند. زمانی که روسیه برای تجدید واحدهای خود لازم دارد احتمالاً قابل توجه خواهد بود. برخی تخمینها حاکی است که توان نظامی روسیه از زمان شروع جنگ ۲۰ درصد افت کرده است.
