بازدیدهای سازمان آتشنشانی از مدارس پایتخت، حاکی از وضعیت بحرانی این مدارس است، به طوری که حتی یک مدرسه پایتخت هم تأییدیه ایمنی از آتشنشانی ندارد! بر اساس بررسیها به ترتیب بدترین شرایط از نظر ایمنی هم مربوط به مدارس مناطق ۱۵، ۳، ۲۰ و ۴ است. ضمن اینکه دلیل ۸۰ درصد از وقوع حوادث در مراکز آموزشی هم مربوط به نگهداری غلط و فرسودگی ساختمان اعلام شدهاست.
سازمان آتشنشانی بهصورت مستمر نهتنها از ساختمانهای ناایمن پایتخت بلکه از مدارس هم بازدید و به آنها سرکشی میکند. این سازمان به صورت خودجوش و میدانی در بازرسیهای میدانی در همه کلانشهرها حضور پیدا کردهاست. به طور نمونه در قالب طرحهای متفاوت از جمله طرحهای نظام بازرسی و ایستگاه محوری، بازرسیهای میدانی در شش کلانشهر کشور را انجام دادهاست.
ساختمانهایی که ناگهان مدرسه میشوند
مدارس و مراکز آموزشی باید همان زمان ساختهشدن از نظر ضوابط ایمنی و آتشنشانی کنترل میشدند که این اتفاق رخ نداده و اکنون این مراکز فاقد حداقلهای ایمنی هستند.
با توجه به رعایت نشدن ضوابط ایمنی و آتشنشانی در ساخت مراکز آموزشی، تا وقتی که این مراکز ایمنسازی شوند، بهترین راهکار، فراگیری مهارتهای چگونگی مقابله با حریق و حوادث به مربیان، معلمان، سرایدار و نگهبانان این مراکز است. سازمان آتشنشانی هم همواره اعلام کردهاست که جهت بازدید، صدور دستورالعمل متناسب با شرایط مدرسه و مشاوره لازم جهت اجرای ضوابط ایمنی، آمادگی دارد. جالب اینکه برخی ساختمانها که کاربری مسکونی دارند، یکباره تغییر کاربری میدهند و تبدیل به مدرسه یا مؤسسه آموزشی میشوند. حال آنکه معماری یک ساختمان مسکونی مناسب مرکز آموزشی نیست و باید قبل از تغییر کاربری حتماً شرایط ایمنی آن کنترل و بررسی و در صورت مطابقت با کاربری جدید مجوز کاربری جدید صادر شود. تارنمای آتشنشانی تهران هم رسماً اعلام کردهاست که این آمادگی را دارد در مورد مدارس قدیمی، مدارس موجود و تازه احداث، تمامی استعلام و کنترلهای لازم را انجام دهد.
آمار و آدرس مدارس ناایمن را به ما نمیدهند
معاون حفاظت و پیشگیری از حریق سازمان آتشنشانی تهران روزگذشته در همین خصوص به ایسنا گفت: متأسفانه میتوان گفت که مدارس تهران در شرایط ناایمنی قرار دارند. براساس آماری که از سازمان نوسازی مدارس شهر تهران دریافت کردهایم، تاکنون حدود ۲هزار مدرسه ناایمن به ما معرفیشده و البته تعداد مدارس بیش از این است. حدود ۵۰۰ مدرسه هم وجود دارد که در وضعیت ناپایدار و تخریب هستند. چندین بار آمار و آدرس ۲هزار مدرسه را به صورت کامل از سازمان نوسازی مدارس درخواست کردهایم، اما هنوز برای ما ارسال نشدهاست. کامران عبدولی با بیان اینکه ۹۳۰ مدرسه پرخطر شناسایی شده دولتی هستند، افزود: از این مدارس درخواست کردیم که به آتشنشانی مراجعه کنند و پرونده تشکیل بدهند، اما متأسفانه از این تعداد فقط ۱۱مدرسه برای تشکیل پرونده مراجعه کرده و سایر موارد مراجعهای نداشتهاند. ۱۱مدرسهای هم که مراجعه کردند، هیچکدام به مرحله دریافت تأییدیه ایمنی نرسیدهاند! یعنی میتوان گفت متأسفانه هیچکدام از مدارس تهران تأییدیه ایمنی و آتشنشانی ندارند! از نظر آتشنشانی ساختمانی که تأییدیه ایمنی ندارد، ناایمن محسوب میشود و این آمار واقعاً وحشتناک است.
۵۰ درصد حوادث در مدارس ابتدایی رخ داده است
عبدولی با بیان اینکه طی دو سال گذشته شرایط بسیار خوبی فراهم بود که ضوابط ایمنی و آتشنشانی در مدارس اجرا شود، اما این فرصت از دست رفت، اظهار کرد: براساس آمار واحد عملیات سازمان آتشنشانی تهران ۵۰ درصد حریق در مراکز آموزشی ناشی از ناایمنی در تأسیسات برقی و گازی است. در خصوص سایر حوادث نیز دلیل ۸۰ درصد از وقوع حوادث در مراکز آموزشی مربوط به نبود نگهداشت و فرسودگی ساختمان است. سقوط درخت، سقوط اجسام معلق، سقوط از پرتگاه، نشت گاز، آبگرفتگی، ریزش چاه، سقوط افراد در گودال از جمله دیگر دلایل حوادث بودهاست. همچنین طبق آمار سالهای گذشته ۵۰ درصد حوادث در مدارس ابتدایی (دوره اول) رخ دادهاست.
وی ادامه داد: براساس بررسی که انجام شد به ترتیب بدترین شرایط از نظر ایمنی مربوط به مدارس مناطق ۱۵، ۳، ۲۰ و ۴ است. ساختمانهای غیرمسکونی باید در مرحله صدور پروانه و پایان کار نیز از آتشنشانی استعلام شود، اما واقعیت این است که در مورد مدارس مطابق ضوابط و مقررات عمل نمیشود و ما در این خصوص نگران هستیم.
عبدولی با اشاره به فضاهای پرخطر در مدارس گفت: در برخی از موارد مشاهده میشود موتورخانه کنار یک کلاس درس قرار دارد یا مثلاً آزمایشگاهی که دارای مواد شیمیایی است در مسیر خروج دانشآموزان واقع شدهاست. جانمایی این فضاها نیز باید به صورت دقیق بررسی و اصلاح شود. برخی از مدارس در معابر باریک واقع شدهاند که خودروهای آتشنشانی در زمان حریق و حوادث نمیتوانند به آنها دسترسی پیدا کنند.
بیتوجهی به قوانین
گفتنی است براساس مقررات ملی ساختمان و طبق قوانین بالادستی، کلاسهای درس دانشآموزان کلاس اول، مهد کودک و پیشدبستانی ابتدایی فقط باید در طبقه همکف برگزار شود. این قوانین مدتهاست نادیده گرفتهشده و میبینیم که با بیتوجهی به این مهم در بسیاری از مدارس و مهدها، این کلاسها در طبقات بالا یا پایین طبقه همکف برگزار میشود. این وضعیت در زمان وقوع حریق و حادثه بسیار خطرناک است.
