رئیس سازمان حفاظت محیطزیست در دیدار با رئیس دیوان محاسبات اعلام کرد که سازمان تحت امرش برای نخستینبار محاسبه گردش مالی پول کثیف پسماند را انجام دادهاست، اما مدیر کل دفتر مدیریت پسماند سازمان حفاظت محیطزیست در گفتگو با «جوان» حاضر به اعلام نحوه محاسبه و میزان گردش مالی مافیای پسماند نشد. فعالیت ۴۸ لکه صنعتی غیرمجاز در اطراف پایتخت، بیبرنامگی در موضوع موتورسیکلتهای آلاینده، ورود کود و سم به آبهای زیرزمینی و پاسخگو نبودن وزارت جهاد کشاورزی از موضوعات مهم نشست رئیس سازمان حفاظت محیطزیست و رئیس دیوان محاسبات بود.
ششمین نشست شورای راهبردی دستگاههای نظارتی به ریاست و میزبانی رئیس دیوان محاسبات و با حضور رئیس سازمان حفاظت محیطزیست، معاونین وی، مقامات دیوان محاسبات و نمایندگان دستگاههای نظارتی برگزار شد.
دفن غیربهداشتی۷۲ درصد از پسماندهای کشور
در نشست نظارتی دیوان محاسبات، شاخصهای محیط زیست در زمینههای مختلف مثل فرونشست، پسماند، ارزیابی زیست محیطی در اجرای طرحها، انحرافات و همچنین مهمترین گزارشهای تهیه شده در حوزه حسابرسی زیستمحیطی مورد بحث و بررسی قرار گرفت.
به گزارش تارنمای دیوان محاسبات در این نشست عنوان شد که سرانه تولید پسماند شهری ۸/۰ و روستایی ۵/۰ کیلوگرم در روز به ازای هر نفر است. با آنکه سرانه تولید پسماند در ایران نسبت به اکثر کشورهای منطقه کمتر است، اما از لحاظ مدیریت پسماند در وضعیت نامطلوبی قرار داریم. هم اکنون در کشور ۷۲ درصد از پسماند تولیدی بدون پردازش تلنبار و دفن غیربهداشتی میشود و عملاً به پسماندهای الکترونیکی هم توجهی نشدهاست. بر این اساس و با توجه به آخرین گزارش عملکرد محیطزیستی (EPI)، کشور ما وضعیت مناسبی در مدیریت پسماند ندارد. به نحوی که در رتبه ۹۷ از ۱۸۰ کشور جهان قرار گرفتهاست و حتی نسبت به کشورهای غرب آسیا امتیاز پایینتری در این حوزه کسب کردهاست.
اجرای ۴۳ طرح بزرگ دولتی با خسارات زیستمحیطی
رئیس دیوان محاسبات کشور درباره چالشهای آبی با بیان اینکه راهاندازی صنایع آببر که اغلب در حوزه فلزات و معادن است، بیشترین مصرف آب را در پی دارد، گفت: این امر بعضاً بدون در نظر گرفتن اقلیم و جغرافیای بومی مناطق رقم میخورد و میتواند نابودی منابع آبی را در پی داشته و خشکسالی را سرعت دهد. این معضل در استانهایی با اقلیم نیمهبیابانی، بیابانی و کویری نظیر اصفهان، کرمان، یزد، خراسان جنوبی و خراسان رضوی بیشتر مشهود است. مهرداد بذرپاش افزود: بر اساس آمار سازمان زمینشناسی سالانه ۲۵- ۱۷ سانتی متر فرونشست در کشور روی میدهد که این رقم شش برابر میانگین جهانی است. نبود نظارت و مدیریت مناسب پیرامون حفر چاههای آب (با وجود تعداد زیاد چاه غیرمجاز) و نصب نکردن کنتور دقیق روی تمامی چاههای مجوزدار یکی از عوامل در فرونشست زمین بوده که به تخلیه آبهای زیرزمینی و نیز تنش آبی منجر شدهاست. این چالشها نیازمند انجام اقدامات جدی و عاجل است. وی در خصوص اثرات زیستمحیطی برخی طرحهای کشوری هم گفت: تا پایان سال ۱۳۹۹، تعداد ۱۵۴ طرح که پیشرفت فیزیکی عمدهای داشتهاند، فاقد تأییدیه ارزیابی اثرات زیستمحیطی بودند. از این تعداد برای ۴۳ طرح بزرگ دولتی بدون محاسبه پیامدها و خسارات زیستمحیطی آنها مجوز زیستمحیطی مربوط جهت ادامه فعالیت توسط هیئت دولت صادر شدهاست!
کود و سمی که وارد آبها میشود
رئیس سازمان حفاظت محیط زیست هم در این نشست با بیان اینکه کارگروه پسماند از سوی سازمان حفاظت محیطزیست هر هفته تشکیل میشود، گفت: سیاستهای رهبری که درباره محیطزیست بیان شد و در این سالها راکد ماندهبود، به جریان افتادهاست. ما در زمینه پسماند برای اولینبار گردش مالی پول کثیف پسماند را محاسبه کردیم. کارگروه مدیریت پسماند ما نیز هر هفته تشکیل میشود.
گفتنی است در همین راستا مدیر کل دفتر مدیریت پسماند سازمان حفاظت محیطزیست در گفتگو با «جوان» حاضر به اعلام نحوه محاسبه و میزان گردش مالی مافیای پسماند نشد.
رئیس سازمان حفاظت محیطزیست در این نشست افزود: وقتی موضوع موتورسیکلتهای آلاینده به میان میآید، حرف از گازسوز کردن ۷۰۰هزار موتورسیکلت و برچیدهشدن موتورهای کاربراتوری میشود. در این مرحله باید مشخص شود که چه فرد یا نهادی مسئولیت اجرای این طرح را دارد. علی سلاجقه افزود: ما اطراف تهران ۴۸ لکه صنعتی داریم که بسیاری از واحدهای آنها به صورت غیر مجاز فعالیت میکنند و آب و خاک را از بین میبرند و آلوده میکنند. به همین علت است که سازمان حفاظت محیطزیست باید قویترین سازمان کشور باشد. وی اضافه کرد: امروز مشکل ما دیگر مشکلات کمی آب نیست. کود و سمی که وارد آبها میشود علاوه بر کمیت، کیفیت آب را نیز دستخوش تغییر کردهاست. اینجاست که وزارت جهاد کشاورزی باید پاسخگو باشد ولی هنوز نقشه الگوی کشت در کشور ما وجود ندارد.
استفاده نکردن از صندوق ملی محیطزیست
گفتنی است دیوان محاسبات کشور در گزارشی به عملکرد ضعیف، ترک فعل و تخلفات دستگاههای اجرایی تابعه سازمان حفاظت محیطزیست پرداخت. طبق گزارش دیوان در اجرای بند (ن) تبصره (۶) قانون بودجه سال ۱۳۹۹ بیش از ۹ هزار میلیارد ریال در اختیار صندوق ملی محیطزیست قرار گرفت. این مبلغ باید صرف اعطای تسهیلات مالی برای کاهش آلودگیهای زیستمحیطی و جلوگیری از تخریب محیطزیست میشد. با وجود پیگیریهای مکرر دیوان محاسبات، تا پایان سال ۱۳۹۹ تنها پنج پروژه به ارزش ۳۱ میلیارد ریال و در مجموع تا آبان ماه سال جاری، تنها ۱۰ پروژه به ارزش ۲۴۳ میلیارد ریال موفق به اخذ تسهیلات از این صندوق شدهاند. مصرف نشدن بیش از ۹۰ درصد وجوه صندوق ملی محیطزیست تا پایان آذرماه امسال موجب اجرا نشدن بسیاری از طرحهای محیطزیستی شدهاست.
