اخذ تضامین کافی از طرفهای غربی مذاکرات هستهای به یکی از مطالبات جدی اقشار مختلف جامعه و حتی منتخبان مردم در خانه ملت تبدیل شده است، به ویژه اینکه دور جدید مذاکرات هستهای در دولت سیزدهم با تفاوتهایی نسبت به دولت قبل همراه شده است. عامل اصلی ایجاد چنین مطالبهای آن بوده که عدماخذ تضامین کافی توسط دولت قبل نه تنها هزینههای فراوانی را برای کشور به همراه داشته بلکه باعث شده است تقریباً هیچ کدام از مطالبات اقتصادی، سیاسی، تجاری و بینالمللی ایران مندرج در برجام رنگ تحقق به خود نگیرد.
هزینههای گسترده ناشی از سادهانگاری در تنظیم و گردآوری متن برجام باعث شده است امروز جامعه نسبت به چگونگی احیای برجام و آنچه قرار است در قالب تعهدات از طرف مقابل گرفته شود، بسیار حساس شود. نمایندگان مجلس نیز به عنوان وکلای جامعه در این میان از دغدغههای خود درباره مذاکرات وین سخن به میان میآورد، روز گذشته نیز دو تن از اعضای کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجه در این باره از ضرورت عدمتکرار اشتباهات دولت گذشته سخن به میان آوردند. در همین باره عباس مقتدایی، نایب رئیس کمیسیون امنیت با اشاره به مذاکرات رفع تحریمها در وین و در خصوص موضوع اخذ تضمینهای عینی و محکم از طرف امریکایی اظهار داشت: بیاعتباری رژیم ایالات متحده امریکا در عرصه روابط بینالملل و رعایت نزاکتهای دیپلماتیک و حقوقی، موضوعی است که فراگیر شده و این رژیم در عمل نشان داده در بیاعتنایی به حقوق بینالملل جزو کشورهای پیشتاز است.
وی افزود: امروز تقریباً همه کشورهای جهان مستقیم یا غیرمستقیم به این مسئله اذعان دارند که رژیم امریکا قابل اعتماد نیست و موازین حقوق بینالملل را تا وقتی میپذیرد که به نفعش باشد، به عنوان مثال اینکه امریکا بدون مجوزهای جهانی به افغانستان و عراق حمله و این کشورها را اشغال و در دیگر عرصهها خلاف مقررات بینالمللی عمل میکند، امر مبهمی نیست و ناشی از همین سیاست است. در جریان برجام هم دیدیم که دولت امریکا در زمان ترامپ به بهانه اینکه دولت اوباما این معاهده را پذیرفته، پیمانشکنی کرد و از آن خارج شد و این خلاف اصول مسلم حقوق بینالملل بوده است. مقتدایی افزود: امروز همه کشورهایی که به نوعی با امریکا مرتبط میشوند، با این پیشفرض که امریکا پیمانشکن است، دغدغه دریافت تضمینهای عینی و محکم را دارند و دغدغه روسیه و چین در مذاکرات اخیر برای دریافت تضمیناز امریکا نیز از همین جنس است.
به گزارش فارس، وی خاطرنشان کرد: در قضیه برجام، بعضی سادهانگاریها صورت گرفت و به تضمینهای شفاهی اکتفا شد و گذر زمان و تجربه نشان داد این اعتماد بیجا بوده و مذاکرات فعلی نیز به خاطر آن اشتباهات و گرفتاریها معطل مانده است، البته مجلس شورای اسلامی تکلیف کار را با تصویب قانون اقدام راهبردی برای لغو تحریمها در آذر ۹۹ مشخص کرده است. به گفته مقتدایی، امروز مجلس و دولت یک حرف واحد دارند و آن هم این است که خطوط قرمز اعلام شده دقیقاً باید در مذاکرات و توافق نهایی رعایت شود و عدملحاظ شدن خواستههای بحق ایران میتواند باعث عدم توافق شود. بر این اساس، امروز امریکا و شرکای اروپایی آن باید تصمیم بگیرند که آیا به دنبال توافق هستند یا میخواهند با نادیده گرفتن حقوق ملت ایران، چالشها را بیشتر کنند، اگر از گذشته درس عبرت گرفته باشند، توافق نزدیک خواهد بود.
تیم مذاکره تضامین معتبر از غرب بگیرد
همچنین ابراهیم عزیزی، عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس نیز درباره برنامههای مجلس برای اتخاذ تضمین مناسب از طرف غربیها در مذاکرات هستهای اظهار کرد: مجلس مواضع خود را درباره موضوع مذاکرات در قالب تصمیمات و مصوبات اعلام میکند، در مجلس موضع فرد یا افراد را نمیتوانیم مبنای عمل قرار دهیم.
وی گفت: مجلس مجموعهای است که با رأی اکثریت اعضا تصمیمگیری میکند، به همین خاطر باید یادآور شوم در موضوع مذاکرات، موضع مجلس تاکنون همان قانون اقدام راهبردی لغو تحریمهاست که چارچوب مذاکرات را روشن کرده است. تیم مذاکرهکننده هم تبعیت از قوانین را به عنوان یک امر بسیار مهم سرلوحه اقدامات خود قرار داده است، کما اینکه رهبر معظم انقلاب اسلامی و رئیسجمهور بارها بر اجرای قانون راهبردی لغو تحریمها اشاره داشتهاند.
عزیزی تصریح کرد: در واقع اعتقاد مجلس این است که باید به واسطه بدعهدی و نقض عهدی که طرفهای مذاکره در گذشته نیز داشتهاند و هم احتمال بدعهدیشان در آینده نیز وجود دارد، گرفتن تضامین مطمئن و معتبر از جمله موضوعات مهم در مذاکرات آتی باشد، البته اخذ این تضامین باید مورد تأکید تیم مذاکرهکننده در وین قرار گیرد.
عزیزی بیان کرد: به طور طبیعی باید به این توجه داشته باشیم که هر مذاکرهای، باید حداکثر انتفاع اقتصادی را برای مردم ما به همراه داشته باشد. کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی در جلسات متعددی که تاکنون با آقایان باقری و امیرعبداللهیان داشته، با توجه به تأکیدات همه اعضای جلسه به این جمعبندی رسیده است که اجرای قانون راهبردی لغو تحریمها ملاک تیم مذاکرهکننده باشد و موضوع تضامین به عنوان یکی از خطوط قرمز مورد توجه قرار گیرد. وی گفت: امیدواریم با قاطعیت و با اقتدار در ادامه موضوع اتخاذ تضمین از طرفهای مذاکرهکننده دنبال شود. به طور قطع باید در مذاکرات، این مسئله که رفع موانع تحریمی موجود که در راستای فروش نفت و ارتباطات بانکی است، به بهترین شکل انجام شود.