صنایعدستی به عنوان بخش مهم و تأثیرگذار نقش ارزندهای در توسعه اقتصادی و فعالیتهای فقرزدایی تمام مناطق دارد. در واقع یکی از بهترین راههای رسیدن به توسعه اقتصادی در استانها، بهرهگیری از ظرفیتهای صنایعدستی است. از این رو میتوان گفت این صنعت به واسطه تاریخچه قدیمی و پرباری که در ایران دارد، میتواند زمینه ایجاد توسعه را فراهم کند. با این حال، طی یک دهه اخیر نفس صنایعدستی چهارمحالوبختیاری که میتوانست ظرفیتی برای چرخش اقتصاد و رشد گردشگری این استان باشد، به دلایل مختلف به شماره افتاده و نیازمند بازنگری و تصمیمات بزرگ است. بر همین اساس رئیس شورای اسلامی شهرکرد اعلام کرده برای حمایت از فعالان حوزه صنایع دستی استان باید برندسازی صورت گیرد.
شهرکرد با وجود دارابودن صنایعدستی بیشمار به لحاظ توسعه اقتصادی وضعیت مطلوبی ندارد. نکته حائز اهمیت اینکه این ضعف به شهروندان و هنرمندان مرتبط نیست، زیرا به خانه هر شهرکردی، به خصوص در بافتهای قدیمی شهر که وارد میشوید، آثاری از هنر و صنایعدستی به چشم میخورد.
شهرکرد نیازمند گذر صنایعدستی
مدتهاست شهرکردیها در انتظار راه افتادن گذری هستند تا بتوانند حداقل محصولات خود را در آنجا عرضه کرده و به درآمدزایی برسند و حیات کارشان ادامه داشته باشد. راهاندازی گذر صنایعدستی شهرکرد با همکاری شهرداری و میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان میتواند در معرفی تولیدات صنایعدستی سنتی، فعالشدن کارگاههای تولیدی موجود و افزایش بازدید گردشگران و شهروندان در کوی نمدمالان مؤثر باشد.
مدیریت شهری شهرکرد نیز به عنوان یک متولی این قدرت را دارد تا برای «گذر صنایعدستی» این شهر به صورت سازمان یافته برنامهریزی کند و از این صنایع برای رشد اقتصادی و گردشگری شهر بهره ببرد، اما متأسفانه مشکلات متعددی همچون مسائل اقتصادی و نداشتن همافزایی، باعث فراموشی این میراث کهن شهر شده، به طوری که جوانان هیچ تمایلی برای ورود به این مشاغل کهن ندارند.
ارتقای شهرکرد به «شهر جهانی نمد»
در حالی که هنوز ساخت و راهاندازی گذر صنایعدستی شهرکرد که میتواند به سادگی انجام شود، در هالهای از ابهام قرار دارد، حالا رئیس شورای اسلامی شهرکرد برای حمایت از فعالان حوزه صنایعدستی استان معتقد است باید برندسازی صورت گیرد.
محمدرضا بیاتی با بیان اینکه برندسازی در حوزه صنایعدستی و هنرهای سنتی چهارمحال و بختیاری و شهرکرد بهعنوان یک اولویت در اداره شهر مورد توجه قرار میگیرد، میگوید: «خیابانها و بافت قدیمی مرکز چهارمحال و بختیاری بهصورت منسجم حفظ نشده، اما برخی مسیرها و بافتهای سنتی مرمت شده است. ضمن اینکه مجموعه مدیریت شهری در شهرکرد برای تبدیل این شهر بهعنوان «شهر جهانی نمد» آمادگی اجرای طرحهای مشارکتی و هدفمند را دارد.»
وی میافزاید: «تعدادی مشاور در حال مطالعه و بازنگری طرحهای جامع مرتبط با توسعه شهرکرد هستند که میتوان از ظرفیت آنها برای توسعه صنایعدستی بهویژه نمدمالی، گیوهدوزی، کلاهمالی، قفلسازی و هنرهای سنتی دیگر بهرهگیری کرد.»
به گفته این مسئول، برندسازی در حوزه صنایعدستی و هنرهای سنتی چهارمحال و بختیاری و شهرکرد بهعنوان یک اولویت در اداره شهر مورد توجه قرار خواهد گرفت.
در همین رابطه سرپرست ادارهکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی چهارمحال و بختیاری نیز با بیان اینکه برای بازنگری طرحهای گردشگری و صنایعدستی و هنرهای سنتی با دو دانشگاه وارد مذاکره شدهایم، میگوید: «این اداره کل برای ارتقای شهرکرد به «شهر جهانی نمد» آمادگی کامل دارد، ضمن اینکه ثبت هفشجان از توابع این شهرستان به عنوان «شهر ملی سنگتراشی و حجاریهای سنتی» هماکنون در حال پیگیری است.»
علیرضا جیلان ادامه میدهد: «این اداره انجام طرحهای مشارکتی با هدف توسعه صنایعدستی و هنرهای سنتی را در دستور کار قرار داده و برای دستیابی به اهداف توسعهای رشتههای صنایعدستی و هنرهای سنتی به همکاری شهرداریها و دهیاریها نیاز است.»
از توانمندیهای صنایع دستی چهارمحال و بختیاری همین بس که از نظر ایجاد اشتغال ظرفیت بالایی دارد.
در همین راستا به تازگی رشته فیروزهنشانی یا همان فیروزهکوبی نیز مورد توجه علاقهمندان به این آثار قرار گرفته است. در مورد این هنر باید گفت، اصالت تولید فیروزهکوبی به کمتر از یک قرن اخیر در نیشابور استان خراسان باز میگردد و پس از آن به اصفهان میآید و با نوآوری در تکنیکها به سایر نقاط کشور منتقل میشود. این هنر صنعت کمتر از ۱۰ سال است که وارد چهارمحال و بختیاری شده و در ردیف صنایعدستی و هنرهای سنتی این استان جای گرفته است.
