با گذشت ۱۰ روز از حمله روسیه به خاک اوکراین، روسها جزئیاتی از برنامههای هستهای مخفیانه اوکراین را رو کردهاند. رئیس سازمان خدمات اطلاعاتی روسیه دیروز اعلام کرد اوکراین مدتی است روی تولید سلاح اتمی کار میکند و امریکا از این فعالیت باخبر بوده، اما از آن جلوگیری نکرده است و امیدوار بود موشکهای اتمی به سمت شرق هدفگیری شود.
در شرایطی که بر اساس توافقات انجام شده بین روسیه و ناتو پس از فروپاشی شوروی، اوکراین باید به عنوان کشور غیراتمی باشد، اما روسها اسناد جدیدی را منتشر کردهاند که نشان میدهد مقامات کییف برنامههای هستهای خود را ارتقا داده بودند.
به گزارش ایرنا به نقل از خبرگزاری «تاس»، سرگئی ناریشکین، رئیس سازمان خدمات اطلاعاتی روسیه روز جمعه در سخنانی گفت: «به گفته وزارت دفاع روسیه، اوکراین ظرفیت فناوری برای ساخت سلاحهای اتمی را به دست آورده است. تواناییهای این کشور بسیار بیشتر از ایران یا کرهشمالی است.» این مقام دولت روسی اظهار داشت: «علاوه بر این، بر اساس برخی شواهدی که سازمان خدمات اطلاعاتی روسیه کسب کرده، اوکراین در این راستا فعالیتهای خاصی را انجام داده است.» ناریشکین تأکید کرد: «امریکاییها از این موضوع اطلاع داشتند، با این حال امریکا هیچ تلاشی برای توقف این اقدامات انجام نداده است.» این مقام دولت روسیه تصریح کرد: «برعکس، امریکا آماده بود که به اوکراین «کمک» کند و ظاهراً واشنگتن امیدوار بود موشکهای اتمی اوکراین به سمت شرق و نه به سمت غرب هدفگیری شود.» این مقام اطلاعاتی روسیه همچنین به اظهارات ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین در کنفرانس امنیتی مونیخ اشاره کرد که گفته بود اوکراین ممکن است در وضعیت غیراتمی خود تجدیدنظر کند. شبکه ۲ تلویزیون دولتی روسیه اعلام کرد: «روسیه به اوکراین اجازه ساخت بمب اتمی نمیدهد و بلندپروازیهای اتمی کییف خطرناک است، به همین دلیل ارتش روسیه نیروگاه هستهای چرنوبیل را تحت کنترل خود درآورده است.» نیروهای روسی هفته گذشته کنترل نیروگاه هستهای چرنوبیل را به دست گرفتند و در روزهای اخیر نگرانیهایی مبنی بر انفجار تشعشعات هستهای چرنوبیل وجود داشت، اما به گفته مقامات مسکو، وضعیت این نیروگاه که مقادیر زیادی رادیواکتیو در آن نگهداری میشود عادی است و خطری آن را تهدید نمیکند. روسیه که از توسعه ناتو به مرزهای غربی خود نگران است، بارها گفته که اوکراین اتمی را بیخ گوش خود تحمل نمیکند و یکی از دلایل حمله اخیر به این کشور هم ترس از هستهای شدن اوکراین بوده است. اوکراین تا سال ۱۹۹۴ سومین قدرت هستهای جهان بود و بر اساس توافقی بین غرب و روسیه، بمبهای اتمی خود را تحویل روسیه داد و در روزهای اخیر مقامات کییف از اینکه بمبهای اتمی را تحویل دادهاند پشیمان بودند، چراکه بر این باورند که اگر سلاح اتمی در اختیار داشتند روسیه جرئت حمله به خاک کشورشان را نداشت و به عنوان سلاح بازدارنده مانع از شروع جنگ میشد.
حمله به نیروگاه هستهای زاپروژیا
نیروهای روسی در ادامه پیشرویهای خود در خاک اوکراین، پنجشنبه شب به اطراف نیروگاه هستهای زاپروژیا رسیدند و با نیروهای اوکراینی درگیر شدند. به گزارش بیبیسی، نیروگاه هستهای زاپروژیا در پی گلولهباران بین روسها و اوکراینیها دچار آتشسوزی شدید شد. روسیه پس از گلولهباران بزرگترین نیروگاه هستهای اروپا در اوکراین کنترل آن را در اختیار گرفته است. مقامات این نیروگاه میگویند که این مرکز اکنون ایمن و سطح تشعشعات طبیعی است. رهبران جهان، روسیه را متهم کردهاند که امنیت کل قاره اروپا را به خطر انداخته و ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین، روسیه را به «ترور هستهای» متهم کرده است. زلنسکی گفت که روسیه خواهان تکرار چرنوبیل است که بدترین فاجعه هستهای جهان در سال ۱۹۸۶ بود. او گفت: «اگر انفجاری رخ دهد، این پایان همه چیز و پایان اروپاست.» جو بایدن، رئیسجمهور امریکا هم از مسکو خواست فعالیتهای نظامی خود را در اطراف سایت متوقف کند. جاستین ترودو، نخستوزیر کانادا نیز گفت که «حملات وحشتناک» روسیه «باید فوراً متوقف شود.» بوریس جانسون، نخستوزیر بریتانیا این حمله را بیپروا خواند که میتواند «مستقیماً امنیت تمام اروپا را تهدید کند.» پنجشنبه شب ویدئویی از نیروگاه هستهای زاپروژیا منتشر شد که انفجارهایی را نشان میداد که آسمان شب را روشن میکنند و تودههای دود به هوا میرود. بنا بر گفته اداره بازرسی هستهای اوکراین، یکی از ساختمانهای اطراف شش واحد نیروگاه بدون اینکه ایمنی نیروگاه را به خطر بیندازد آسیب دیده است. کارکنان این نیروگاه گفتهاند که آتشسوزی در یک ساختمان آموزشی خارج از محیط نیروگاه رخ داده و تنها یکی از شش رآکتور نیروگاه در زمان آتشسوزی فعال بوده است. رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی هم دیروز گفت که در پی حمله به نیروگاه هستهای زاپروژیا، هیچ ماده رادیواکتیوی نشت نکرده است. او گفت: «ساختمان آسیبدیده بخشی از رآکتورها نیست و آتش مقطعی مهار شده است.»
