رئیس انجمن سواد رسانهای ایران با اشاره به اینکه گسست فکری و عاطفی بدترین اتفاق بیسوادی در فضای مجازی است میگوید سواد رسانهای و سواد فضای مجازی شاهراه زندگی در جهان امروز است. برخی از اساتید حوزه علوم ارتباطات هم معتقدند که سواد رسانهای نخستین پله در مواجهه با فضای مجازی است و پلتفرمهای فضای مجازی امروز تنفسگاه مردم برای سرگرمی هستند.
نشست علمی سواد رسانهای و سواد فضای مجازی با تأکید بر لزوم آموزش سواد رسانهای به مسئولان، مدیران و عموم مردم برگزار شد. امیدعلی مسعودی رئیس انجمن سواد رسانهای ایران در این نشست ضمن تأکید بر لزوم کسب مهارت سوادرسانهای برای جلوگیری از درگیری با مشکلاتی، چون کلاهبرداریهای اینترنتی، اعتیاد اینترنتی و بعضاً روابط خارج از عرف در فضای مجازی اظهار داشت: هرچند فضای مجازی به برگزاری دورههای آموزشی، زنده ماندن کسب و کارها و حتی ارتباطات میان افراد در زمان کرونا کمک بسیار کرد، اما به کمک سواد رسانهای میتوانیم از آسیبهای اجتماعی، عصبی و جسمی پدیده فضای مجازی جلوگیری کنیم.
تهدید بنیاد خانواده
رئیس انجمن سواد رسانهای ایران با اشاره به اینکه گسست فکری و عاطفی بدترین اتفاق بیسوادی در فضای مجازی است، تأکید کرد: این موضوع بنیاد خانواده را تهدید میکند. وی سواد رسانهای و سواد فضای مجازی را شاهراه زندگی در جهان امروز دانست و با تأکید برفرهنگسازی مناسب درباره فناوریها گفت: این وظیفه تکتک ما است که مهارتهای سواد رسانهای را برای پیشگیری از مشکلات متعدد در جهان امروز بیاموزیم.
این استاد علوم ارتباطات با تأکید بر نیاز کشور به زیرساختهای ملی فضای مجازی خاطرنشان کرد: متأسفانه برخی از مدیران و مسئولان عملکرد صحیح و تصمیمگیریهای مناسب در قبال فضای مجازی نداشتهاند و به نظر میرسد باید آموزش سواد مجازی و سواد رسانهای را برای مسئولان جدی بگیریم.
وی برگزاری دوره آموزشی تربیت مربی سواد رسانهای را از مهمترین فعالیتهای انجمن سواد رسانهای ایران برای فراگیر کردن آموزش سواد رسانهای در جامعه عنوان کرد و افزود: انجمن همراه با دانشگاه سوره تلاش کردند تا با برگزاری این دوره آموزشی، سطح سواد رسانهای مربیان و علاقمندان به مهارتهای سواد رسانهای در کشور را بالا ببرند.
مسعودی با بیان اینکه به نظر میرسد جامعه ما به نوعی دچار عقبماندگی در موضوع سواد رسانهای شده است، تصریح کرد: انتظار داریم دولت بیش از پیش از فعالیت انجمنها و دیگر سازمانهای مردم نهاد و نهادهای غیردولتی در توسعه سواد رسانهای حمایت کند و از این طریق نهضت واقعی سواد رسانهای در کشور را بر پا کرده و همگان را با این مهارت ضروری آشنا کند. حاکمیت ملی در سواد رسانه و فضای مجازی موضوعی بسیار ضروری است.
سواد رسانهای نخستین پله
در این نشست همچنین معصومه نصیری معاون باشگاه مدیریت رسانه و توسعه سواد رسانهای یونسکو ایران گفت: سواد رسانهای جدای از تعاریفی که دارد یک دانش مبتنی بر مهارت است که باید به بُعدِ مهارت اندوزی آن دقت شود.
وی افزود: اینکه فرد بداند این دانش را چگونه و در چه جایی به کار بگیرد تا بتواند لایه پنهان اطلاعاتی که مخدوش کنندگان امنیت در فضای مجازی و افرادی که برای مهندسی فکری جامعه در این بستر تلاش میکنند را کشف کند، یعنی به سواد رسانهای مجهز است.
نصیری با اشاره به اینکه سواد رسانهای زیست دقیقتری را در فضای رسانهای شده حال حاضر جهان برای ما ایجاد میکند، سواد رسانهای را نخستین پله در مواجهه با فضای مجازی دانست.
وی گفت: نداشتن سواد رسانهای باعث ایجاد یک ولنگاری در حوزه فضای مجازی میشود به این ترتیب که بدون سواد رسانهای، ورودیها و خوراک فکری افراد بدون چهارچوب به زندگی آنان وارد شده و در نتیجه شاهد خلق ارزشهای جدید میشویم.
نصیری با بیان اینکه فرار کردن از آموزش سواد رسانهای و ضرورت یادگیری آن دیگر قابل توجیه نیست و نهادهای متولی باید در حال حاضر هماهنگتر از پیش برای این مهم اقدام کنند، افزود: قطعاً سواد رسانهای به توجه و تمرکز افراد در فضای مجازی، حفظ حریم خصوصی آنان، امنیت سایبری و حتی تولید دانش در کشور کمک میکند.
این فعال سواد رسانهای گفت: باشگاه مدیریت رسانه و توسعه سواد رسانهای یونسکو ایران به بحث آموزش نهادی و عمومی سواد رسانهای ورود کرده و تلاشهای بسیاری در این باره انجام داده است تا به سهم خود در نهضت سواد رسانهای کشور نقش ایفا کند.
وی تصریح کرد: تا زمانی که نگاه ما به حوزه سواد رسانهای نگاه زینتالایامی باشد و مسئولان و مدیران و مردم به چشم یک نیاز و ضرورت به آن نگاه نکنند، شرایط خوبی در این حوزه نخواهیم داشت.
پلتفرمهای فضای مجازی تنفس گاه مردم
دکتر حمید ضیاییپرور دبیر نشست سواد رسانهای و سواد فضای مجازی نیز در این نشست گفت: با همه آسیبهایی که فضای مجازی دارد، اما باید در نظر داشت که به خصوص در دو سال اخیر و همزمان با شیوع کرونا، این فضا برای کسب وکارها و سیستم آموزشی بسیار یاریگر و نجات دهنده بوده است.
وی با بیان اینکه در حوزه سرگرمی به عقیده بنده امروز فضای مجازی شاید تنها گریزگاه برخی افراد برای تفریح و فرار از تنهایی است، افزود: پلتفرمهای فضای مجازی امروز تنفس گاه مردم برای سرگرمی هستند.
این استاد دانشگاه تصریح کرد: به نظر میرسد موضوع آموزش، کسب وکار، استارتاپهایی که به وجود آمدهاند، نقد و نظارت بر دولت و کارکردهای آن همه از فرصتهای مغتنمی است که فضای مجازی در اختیار مردم قرار داده، اما سواد فضای مجازی به این معنی که مردم اطلاعات و دانش خود را آنچنان بالا ببرند که بتوانند از این فضا به صورت صحیح استفاده کنند قابل تأمل است.
ضیاییپرور با انتقاد از بیان مطالبی در خصوص فناوری هراسی طی سالهای گذشته گفت: متأسفانه تأکید بر فناوری هراسی باعث شده تا هرگز آموزش استفاده صحیح از فناوری را نداشته باشیم و به نظر میرسد در چنین شرایطی مسئولیت نهادهای غیر دولتی مثل انجمن سواد رسانهای در قبال آموزش سواد رسانهای بسیار حائز اهمیت است.
وی از مرکز توسعه فرهنگ و هنر در فضای مجازی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به عنوان برگزار کننده و حامی فعالیتهای سواد رسانهای در کشور نام برد و افزود: تولید بیش از ۳۰۰ موشن گرافیک و انیمیشن در حوزه آموزش سواد رسانهای، برگزاری پویشهای متعدد و حمایت از فعالیتهای سواد رسانهای در حوزههای مختلف در کنار تدوین و اجرای الزامات پلتفرمها در حوزه سواد رسانهای از سوی این مرکز قابل تقدیر است.
وی همچنین انتشارات پشتیبان ناشر تخصصی کتابهای سواد رسانهای را به نوعی پرچمدار تألیف کتاب در نهضت سواد رسانهای دانست و گفت: انتشارات پشتیبان تاکنون بیش از ۲۰۰ عنوان کتاب در حوزه سواد رسانهای منتشر کرده است.
