سال ۹۹ به دلیل تعارض منافع وزارت نفت، بیش از ۳میلیون تن LPG در خطوط لوله هدر رفت، با تداوم روند فعلی، رقم LPG سوزی در سال آینده بیش از ۶۰هزارمیلیارد تومان برآورد میشود.
به گزارش فارس، طبق بند الحاقی (۲) تبصره یک ماده واحده قانون بودجه ۱۴۰۰ مبنی بر افزودن ۲میلیون تن LPG به سبد سوخت کشور. وزارتخانههای نفت و کشور موظفند امکان احداث جایگاهها و زیرساخت استفاده قانونمند از سوخت گاز مایع (LPG) در ناوگان حمل و نقل با اولویت ناوگان عمومی و حمل بار را به کمک بخشهای خصوصی و عمومی تا سقف مجموع ۲میلیون تن در سال فراهم کنند.
تعارض منافع وزارت نفت دولت دوازدهم، مانع توسعه اتوگاز در کشور
در سوژه «فارس من» کاربران خبرگزاری فارس آمده است: «سالانه بیش از ۱۰میلیون تن گاز مایع در ایران تولید میشود. از این مقدار تنها ۲میلیون تن آن در داخل کشور مصرف و ۵/۴ میلیون تن آن روانه بازارهای صادراتی میشود. با انجام موازنه این مقدار تولید و مصرف، حداقل ۵/۳میلیون تن آن به خطوط لوله گاز طبیعی تزریق میشود یا در فلرها میسوزد. این مقدار مازاد را میتوان به جای سوزاندن به صورت استاندارد و محترمانه به عنوان اتوگاز به خودروها اختصاص داد. دلیل امتناع وزارت نفت از این کار وجود تعارض منافع برای این وزراتخانه است که نیاز به اصلاح قانون دارد.»
وزارت نفت دولت دوازدهم به دلیل تعارض منافع در مصادره ۱۰۰ درصد درآمدهای صادراتی LPG حاضر به عرضه آن در کشور و صادرات بنزین و گازوئیل معادل با قیمت بالاتر نبود، زیرا هر چند صادرات این دو سوخت نسبت به LPG مزایای بیشتری برای کشور به همراه دارد، اما سهم وزارت نفت از صادرات بنزین و گازوئیل تنها ۵/۱۴ درصد است.
در این بین عبدالعلی رحیمیمظفری، دبیر کمیسیون انرژی مجلس شورای اسلامی نیز از تدبیر مجلس یازدهم برای استفاده از LPG در سبد سوخت خودروها در لایحه بودجه ۱۴۰۱ خبر داد و گفت: «در رابطه با وضعیت LPG در قانون بودجه بیشتر از سال گذشته برای اضافه شدن به سبد سوختی خودروها تدابیری اندیشیده شده است، البته اختلاف نظرهای بسیاری در این رابطه و اینکه باید به صورت کامل یا محدود در سبد سوختی قرار گیرد، وجود دارد. برای شفافسازی درآمد دولت از صادرات گاز مایع و سهم آن نیز تدابیری اندیشیده شده و در این زمینه هم جمعبندی باید در کمیسیون تلفیق انجام شود.»
هدررفت بیش از ۳میلیون تن LPG در خطوط لوله در سال ۹۹
تعلل در افزودن LPG به سبد سوخت در حالی رقم میخورد که طبق آمار رسمی وزارت نفت سالانه بیش از ۳میلیون تن LPG به دلیل محدودیتهای صادراتی ناشی از تحریم در خطوط لوله گاز سراسری هدر میرود یا فلر میشود.
خبرگزاری فارس در دو گزارش با عناوین «هدررفت ۳میلیون تن LPG به ارزش ۱۲هزارمیلیارد تومان در خطوط لوله» و «هدررفت LPG در خطوط لوله مجتمع گازی پارس جنوبی+سند» به صورت مستند به بحث هدررفت LPG در خطوط لوله در سالهای ۹۷ و ۹۸ پرداخته است.
اما بررسی آمار تولید و صادرات LPG در سال ۹۹ (سال گذشته) حاوی اطلاعات جدیدی از هدررفت این سوخت در خطوط لوله سراسری است. طبق گزارش شرکت ملی گاز در سال ۹۹، مجموع تولید از فازهای میدان پارس جنوبی ۷/۶میلیون تن بوده است. از این مقدار ۴میلیون تن صادر شده و ۱/۳میلیون تن در خطوط لوله گاز طبیعی هدررفته است.
جدول- آمار تولید، صادرات و هدررفت LPG
در سال ۹۹ (واحد: تن در روز)
توجه داشته باشید که در موازنه جدول، مجموع «LPG تولیدی» و «موجود در مخازن» مساوی مجموع عدد «صادرات» و «هدررفت LPG» است.
شایان ذکر است طبق اسناد تزریق ۱/۳میلیون تن LPG به خط لوله در سال ۹۹ به درخواست شرکت ملی گاز برای افزایش کیفیت گاز طبیعی در خطوط لوله نبوده است.
گازمایع پالایشگاههای نفتی نیز در خطوط لوله هدر رفته است
عدد LPG سوزی تنها به میدان پارسجنوبی محدود نمیشود و بنابر اسناد متعدد از پالایشگاههای نفتی کشور، در سال ۹۹ بخش زیادی از LPG تولیدی پالایشگاهها نیز به دلیل پر شدن مخازن ذخیرهسازی و امکاننداشتن صادرات، در خطوط لوله هدر رفته یا فلر شده است.
رضا رحیمی، کارشناس ارشد انرژی در این باره میگوید: «در دولت گذشته در ماههای فروردین و اردیبهشت ۱۴۰۰، مقدار ذخایر گازمایع پالایشگاههای نفت به مقدار قابل توجهی افزایش یافته بود تا جایی که مسئولان پالایشگاهها مکرراً طی نامهای به مدیرعامل پالایش و پخش درخواست تخلیه فوری این مخازن را داشتند و برخی به دلیل نیازنداشتن داخل و تحویلندادن پالایش و پخش، مجبور به سوزاندن مقداری از این سوخت در پالایشگاه شدند. از طرفی نیز بعضیها راهحل تخلیه این مخازن را افزایش سهمیه شرکتهای موزع قید کرده بودند.»
پیشبینی هدررفت ۶۰هزارمیلیارد تومان LPG
در خطوط لوله در ۱۴۰۱
طبق آمار درآمد وزارت نفت از صادرات LPG در سال ۱۴۰۱ حدود ۸۰هزارمیلیارد تومان برآورد شده است که این میزان با صادرات ۵میلیون تن LPG محقق خواهد شد.
در نتیجه در صورت تداوم روند LPG سوزی در خطوط لوله از سال ۹۷ تاکنون، در سال ۱۴۰۱ حدود ۶۰هزارمیلیارد تومان از سرمایه کشور هدر خواهد رفت، در حالی که میتوان با توسعه سریع، محدود و هدفمند اتوگاز مانع این سرمایهسوزی شد. ضرورت دارد نمایندگان مجلس با توجه به تجربه هدررفت LPG در سالهای گذشته در لایحه بودجه ۱۴۰۱ تدبیری برای این موضوع بیندیشند.
در واقع نمایندگان کمیسیون تلفیق بودجه ۱۴۰۱ با تصمیم خود مبنی بر افزودن LPG به سبد سوخت موجب احیای این ۶۰هزارمیلیارد تومان میشوند، زیرا میتوان بنزین و گازوئیل معادل آزاد شده را حتی با قیمت بالاتر از LPG به فروش رساند.
