آنچه قبلاً فقط در فیلمهای تخیلی و انیمیشن دیده میشد حالا به دست محققان کشور تولید شده است. محققان یک شرکت دانشبنیان کشور موفق به تولید نسل جدید پارچهها یا گرمکنهای هوشمند شدند که میتواند دمای بدن را ثابت نگه دارد. این گرمکنهای نانویی نه تنها محدودیت حرکتی برای افراد ایجاد نمیکند بلکه قابلیت شستوشو، قابلیت شارژ، سبک و منعطف بودن هم از دیگر ویژگیهای آن است.
حسگرها و مدارهای الکترونیکی که امکان واکنش نشان دادن به محیط را دارند، قابلیتهای جدیدی در منسوجات ایجاد کردهاند؛ قابلیتهایی که در آیندهای نزدیک تحولی بزرگ در تولید پوشاک مردم و به خصوص برخی مشاغل خاص ایجاد میکنند.
گوشهچشمی به درآمد ۷ میلیارد دلاری
لباسهای هوشمند در امور ورزشی تا موارد پیچیده پزشکی و نظامی کاربردهای زیاد دارند. در حال حاضر پارچههای هوشمند ابزاری هستند برای کنترل، بهبود و به حداکثر رساندن کارایی ورزشکاران که در عرصه پزشکی هم برای تنظیم دمای بدن افراد بیمار در بخش جراحی یا مراقبتهای ویژه به کار میروند. در سالهای اخیر کشورهایی که به فناوری هوشمند در نساجی دست یافتهاند از محصولات خود برای تشخیص استرس و فشار در آتشنشانها و سایر افرادی که در شرایط محیطی پرتنش قرار میگیرند یا انتقال دادهها از سنسورهای تعبیه شده در منسوجات به گوشیهای هوشمند هم استفاده میکنند. دو سال قبل در گزارشی که از سوی مؤسسه تحقیقاتی Transparency Market Research ایالت نیویورک انجام شد، پیشبینی کرد بازار پارچههای هوشمند تا سال ۲۰۲۴ بیش از ۷ میلیارد دلار رشد کند. اکنون به پشتوانه دستاورد محققان صنعت نساجی و الکترونیک کشور میتوان به کسب بخشی از این ثروت جهانی چشم داشت.
کاربردهای صنعتی محصولات هوشمند نساجی هم قابل توجه است. از این محصولات در لباسهای کارکنان صنایع ذوبآهن و صنایع فولاد و آلومینیوم برای تنظیم دمای بدن استفاده میشود، ضمن اینکه پارچههای هوشمند برای تولید سیستمهای جلوگیری از یخ زدن ایرفویلها و لولهها و همچنین برطرفکننده رطوبت در صنعت ساختوساز استفاده میشود.
فرمول پیچیده برای پوشش رسانایی
هوشمند بودن پارچههای تولیدشده به خصوصیات فیزیکی درون این منسوجات مربوط میشود. پارچههای رسانا، قابلیت انتقال الکتریسیته را دارند که از این ویژگی میتوان برای تولید حرارت یا انتقال اطلاعات به شیوهای بدون نیاز به سیمهای کشی استفاده کرد.
اکنون محققان کشور موفق به تولید منسوجات هوشمند شدهاند. قدرت رسانایی این منسوجات بسیار بالاست و در تجهیزاتی نظیر برچسبهای RFID (سامانه بازشناسی با اموج رادیویی) هم به کار میروند. به گزارش تارنمای معاونت علمی ریاست جمهوری، مدیر فنی و عضو هیئت مدیره شرکت دانشبنیان این محصول در خصوص فناوری جدید تولید شده گفت: با استفاده از فرمول پیچیده نانولولههای کربنی موفق به تولید پوشش رسانایی شدهایم که مشکلات مربوط به رشتههای فلزی یا سیستمهای سیمی تعبیه شده در پارچهها را ندارد. تاکنون فقط چند کشور توانستهاند سنسورها و مدارها را مستقیماً روی سطوح منعطف تولید کنند و ما هم به این فناوری دست یافتهایم.
لباسهایی بدون هیچ محدودیت حرکتی
علی قرهخانی با بیان اینکه موفق شدهایم سنسورهایی را در راستای تولید گرمکنها یا پارچههای هوشمند به تولید برسانیم، گفت: از این پارچههای هوشمند یا گرمکنها میتوان در بسیاری از مشاغل برای افزایش کارایی استفاده کرد.
این محقق میگوید: دانش فنی و تکنولوژی ساخت گرمکنهای پارچهای را به دست آوردهایم که با انعطافپذیری بالا و وزن کم میتواند در کیسه خواب، کریر کودک و تمام لباسها مورد استفاده قرار بگیرد.
وی افزود: این گرمکنهای نانویی، محدودیت حرکتی برای افراد ایجاد نمیکند و نمونهای از پارچههای هوشمند محسوب میشوند که به منظور ایجاد حس گرما برای تمامی لباسها کاربرد دارد.
مدیر فنی و عضو هیئت مدیره شرکت دانشبنیان با تأکید بر اینکه گرمکن کمری منعطف و پارچهای ساخته شده در این شرکت، ظرف چند ثانیه بعد از اتصال به پاور بانک شروع به گرم شدن میکند، عنوان کرد: این محصول یک پدیده گرمایش شخصی برای راحتی در هر زمان و هر مکان است. همچنین از این گرمکنها برای رفع گرفتگی عضلات، گرم کردن و آرام بودن در دوران قاعدگی استفاده میشود. این گرمکنهای کمری با تکنولوژی نانو ساخته شده است که قابلیت ثابت نگه داشتن دمای بدن بدون استفاده از کنترلکنندههای دیگر را دارد. این گرمکن قابل شستوشو است.
دستاورد دانشگاه پلیتکنیک در مرحله تولید انبوه
مدیر فنی و عضو هیئت مدیره شرکت دانشبنیان با اشاره به ویژگیهای این گرمکنهای نانویی گفت: سبکبودن، بادوام بودن، منعطف بودن، کممصرف بودن، قابلیت اتصال به پاور بانک و گرم شدن در چند ثانیه از ویژگیهای این گرمکنها به شمار میرود. قابلیت ولتاژ پنج ولت و گرمایش سطح وسیع با قابلیت شستوشو از دیگر ویژگیهای این گرمکنها محسوب میشود. این گرمکن یک پد گرمایشی شخصی برای راحتی در هر زمان و مکان است که میتواند برای رفع درد دوران قاعدگی مورد استفاده قرار گیرد. گفتنی است سال گذشته هم محققان دانشگاه صنعتی پلیتکنیک موفق به تولید منسوجات گرمازای هوشمند با قابلیت ایجاد گرما در شرایط آب و هوایی سرد شدند. هدف از اجرای این طرح هم ساخت پارچهای با قابلیت ایجاد گرما در شرایط آب و هوایی سرد عنوان شد. علاوه بر آن، سربازان و افرادی که در شرایط آب و هوایی سرد فعالیت میکنند و بیمارانی هم که نیاز به تسکین دردهای موضعی دارند میتوانند از این محصول استفاده کنند. این دستاورد اکنون در مرحله تولید انبوه قرار دارد.
