ساخت هر کیلومتر مترو یک هزار و ۲۰۰ میلیارد تومان هزینه دارد. تکمیل ۱۵۳ کیلومتر و ۱۳۷ ایستگاه باقیمانده در مترو این امکان را فراهم میکند تا ظرفیت جابهجایی مترو افزایش چشمگیری داشته باشد. افزایشی که با کاهش ترافیک، صرفهجویی سوخت و جلوگیری از هدررفت زمان همراه است. دولتها با نادیده گرفتن پرداخت سهم خود در احداث و تجهیز مترو، نهتنها کار ساخت و تکمیل شبکه مترو را مختل کردهاند، بلکه ترمز احداث و رشد شبکه حمل و نقل عمومی را هم کشیدهاند. بعد از اختصاص ۵۷ میلیارد برای تکمیل خطوط اولویتدار مترو در لایحه بودجه سال ۱۴۰۱، رئیس شورای شهر تهران واکنش نشان داد و تأکید کرد، در حال حاضر هزار واگن باید به شبکه ریلی مترو اضافه شود و ۹۰۰ واگن هم نیازمند تعمیر است. بنابراین عملی نشدن وعدههای دولت در حمایت از مترو، ریلگذاری مترو را کندتر کرده و مسافران را راهی خودروهای شخصی خواهد کرد و آلودگی بیشتر هوا و ترافیک سنگینتر در راه است.
بسیاری از کارشناسان، توسعه و تکمیل مترو و شبکه حمل و نقل عمومی را راهکار اساسی برای کاهش سفرهای درونشهری عنوان میکنند. روانسازی ترافیک، کاهش آلودگی هوا و از همه مهمتر حفظ زیست شهری از مزایای توسعه شبکه ریلی در ابرشهر تهران است. این اقدامات میتواند از مشکلات شهری بکاهد و شهر تهران را زیستپذیرتر کند. وعدههای دادهشده در حوزه حمل و نقل عمومی از سوی دولتها به اشکال مختلف عملی نمیشود. ۵۷ میلیارد و ۲۰۰ میلیون تومان برای تکمیل خطوط اولویتدار مترو در لایحه بودجه سال ۱۴۰۱، پیشبینی شده که این میزان فقط برای ساخت ۴۶ متر مترو کفایت میکند.
در همین خصوص رئیس شورای اسلامی شهر تهران در مورد کاهش تعداد قطار مترو در ساعات پرتردد گفت: مترو پرترددترین وسیله نقلیه ناوگان حمل و نقل عمومی در کشور است که با کم و کاستىهایی روبهرو است.
مهدی چمران افزود: در حال حاضر مترو تهران نیازمند تعمیرات جدی است؛ حدود ۹۰۰ واگن نیازمند نوسازی و حدود ۴۰۰ واگن دیگر از رده خارج شدهاند و با توجه به حجم مسافران نزدیک به هزار واگن هم کم داریم؛ برای کاهش زمان طولانی ورود قطار به ایستگاههای مترو نیازمند تعداد بیشتری از واگن هستیم که متأسفانه در این شرایط هم خرید واگن چندان ممکن نیست.
وی با اشاره به نبود تمایل ورود بخش خصوصی به ناوگان حمل و نقل عمومی تأکید کرد: اگر مدت زمان نقل و انتقال مسافران مترو به ۳ دقیقه برسد، بیشک شاهد کاهش ازدحام مترو در زمانهای پرتردد خواهیم بود.
حرکت یک واگن قطار مترو برابر با حرکت ۱۰۰ دستگاه اتومبیل
رئیس شورای شهر تهران اظهار کرد: حرکت یک واگن قطار مترو برابری میکند با حرکت ۱۰۰ دستگاه اتومبیل در کشور. اگر هر ماشین یک لیتر بنزین بسوزاند، حرکت هر واگن قطار مترو منجر به صرفهجویی در ۱۰۰ لیتر بنزین در کشور میشود. جدای از کاهش آلودگی هوا، موضوع سوبسید بنزین مطرح میشود که اگر تمام هزینهها را جمع و صرف توسعه مترو کنیم شاهد حل مشکلات متعددی از مترو خواهیم شد.
هر کیلومتر ساخت مترو ۱۲۰۰ میلیارد تومان هزینه دارد
افزایش هزینهها در کشور بر توسعه و احداث مترو و شبکه حمل و نقل عمومی تأثیر مستقیم گذاشته و از سرعت احداث و تکمیل این شبکه کاسته است. به گفته شهردار تهران احداث هر کیلومتر مترو یک هزار و ۲۰۰ میلیارد تومان هزینه دارد.
علیرضا زاکانی گفت: برای ترکیب سفر در شهر در سال ۱۴۲۰ سهم بیش از ۳۰ درصدی به مترو داده شدهاست. اگر همه خطوط و نیز خط اکسپرس تکمیل شود، عملاً ۱۰ میلیون مسافر سهم مترو برای سال ۱۴۲۰ خواهد بود. وی افزود: تکمیل ۱۵۳ کیلومتر و ۱۳۷ ایستگاه باقیمانده در مترو امکان مناسبی را برای مردم فراهم میکند؛ هر چقدر سرعت افتتاح را بیشتر و مدت این ۲۰ سال تعیینشده را کم کنیم، میتوانیم شرایط مطلوبی را برای تهران در جهت آسایش مردم ایجاد کنیم. بر این اساس اگر مترو به ظرفیت ۱۰ میلیون حمل و نقل در روز برسد و با هوشمندسازی در آینده کاهش سفر در شهر انجام شود، سهم مترو از ۳۳ درصد نیز بیشتر میشود.
مترو تهران در حالی با کمبود بودجه و حمایتهای دولتی روبهرو است که فرسودگی در بخشهای مختلف آن حوادث بسیاری رقم میزند. یک بام و دو هوا در توسعه و احداث مترو از سوی دولت، ترمز احداث و رشد مترو را در آینده نزدیک خواهد کشید و بر بار مشکلات شهری خواهد افزود.
