در بیان اهمیت و جایگاه بصیرت همین بس که خالق هستی در قرآن کریم بارها خود را «بصیر» معرفی کرده است و او که خود را بینا معرفی کرده جهت بینا نمودن بندگانش نیز به آنها مدد رسانیده و میفرماید: «قَدْ جاءَکُمْ بَصائِرُ مِنْ رَبِّکُمْ فَمَنْ أَبْصَرَ فَلِنَفْسِهِ وَ مَنْ عَمِیَ فَعَلَیْها وَ ما أَنَا عَلَیْکُمْ حَفِیظٍ» (همانا مایههاى بصیرت و بینا دلى، از پروردگارتان به سوى شما آمد، پس هر کس بینا شود به سود خود شود و هر کس بر کورى بماند به زیان خود بماند و من نگاهبان شما نیستم.)
و رسول خدا(ص) در بیان جایگاه بصیرت فرمودند: «لیس الاعمی من یعمی بصره انما الاعمی من تعمی بصیرته» کور کسی نیست که چشمش نابینا باشد کور کسی است که بصیرت نداشته باشد.
و تعبیر امام صادق(ع) در این خصوص بسیار رساست، آنجا که میفرمایند: «آن کس که بدون بصیرت عمل مىکند، همچون کسى است که بر راه درست پیش نمىرود، این است که هر چه تندتر برود از مقصود دورتر مىشود.» نقش بصیرت اما در برخی شرایط خاص که تشخیص حق و باطل به سادگی میسر نمیشود و از آن به عصر فتنه یاد میشود، اهمیت دو چندانی مییابد. امیرمؤمنان علی(علیه السلام) میفرمایند: «لا یحمل هذا العلم الا اهل البصر و الصبر و العلم بمواضع الحق » جمله بسیار مهمی که بارها مورد اشاره مقام معظم رهبری قرار گرفته و میفرمایند: «آنهایی که دور و بر امیرالمؤمنین بودند و ایستادند و جنگیدند، خیلی بصیرت به خرج دادند که بنده بارها از امیرالمؤمنین نقل کردهام که فرمود: لا یحمل هذا العلم الا اهل البصر و الصبر. در درجه اول، بصیرت لازم است. معلوم است که با وجود چنین درگیریهایی، مشکلات امیرالمؤمنین چگونه بود. یا آن کجرفتارهایی که با تکیه بر ادعای اسلام، با امیرالمؤمنین میجنگیدند و حرفهای غلط میزدند.» یکی از مصادیق بارز این بصیرت و استقامت «عمار یاسر» بود که در حیات خویش با بیان و پس از آن نیز با شهادت خویش به روشنگری پرداخت. همانگونه که رسول خدا(ص) فرموده بود: «عمار را اهل باطل به شهادت میرسانند» و چون در جنگ صفین به دست سپاهیان معاویه به شهادت رسید، بسیاری را به جبهه حق هدایت کرد. در فتنه عصر عاشورا نیز کسانی با بصیرت بسیار بالا راه حق را یافتند که در رأس آنها حضرت ابوالفضل العباس(ع) قرار داشت. چنانچه حضرت سجاد(ع) فرمودند:« ان عمی العباس کان نافذ البصیره» اما بسیاری نیز به دلیل فقدان بصیرت کافی قادر به حمل پرچم حقیقت نشدند و در جبهه باطل، رو در روی ولایت، مسیر گمراهی را طی کردند. همانگونه که در جریان فتنه بزرگی که نظام اسلامی پس از انتخابات ریاستجمهوری دهم پشت سرگذاشت، عدهای از خواص و تعداد زیادی از نخبگان بر خلاف اکثریت ملت هوشیار کشورمان به همسویی با دشمنان اسلام و انقلاب روی آوردند و در آزمونی الهی کارنامه خوبی دریافت نکردند. رهبر معظم انقلاب اسلامی در این خصوص در بیانی شفاف و رسا فرمودند: «ملت سرافراز ایران برندگان و قبول شدگان این امتحان عظیم الهی بودند و بسیاری از مردم، جوانان و نخبگان براساس احساس وظیفه، ایمان و صداقت در این انتخابات شرکت کردند و بعد هم تسلیم قانون بودند - که اینها برندگان این امتحان بزرگ هستند - برخی از خواص در این حوادث مردود شدند.» از همین رو، معظم له در غالب فرمایشات خویش پس از انتخابات به اهمیت و نقش بصیرت اشاره فرمودند که بیانگر عوارض منفی فقدان بصیرت و ضعف آن برای آحاد جامعه بهویژه نخبگان و خواص در ابعاد شخصی و گروهی و اجتماعی است که بنا داریم در چند شماره مورد بررسی قرار دهیم.
