سفیر پیشین ایران در عراق تأکید کرد که اگر سعودیها نیز مانند ایران اراده بهبود روابط را داشته باشند، زمینههای توسعه روابط در تهران فراهم است، اما گره روابط دو کشور، در ریاض است و این گره باید توسط سعودیها باز شود.
«حسن داناییفرد» در گفتگو با ایرنا، درباره تلاش عراق برای نشستی در بغداد گفت: سیاستمداران عراقی میگویند ما باید تنشهای پیرامونی عراق را مدیریت کنیم و کاهش دهیم تا شرایطی را در کشور ایجاد کنیم که موضوعات اصلی مانند اقتدار در حکمرانی حاصل شود.
داناییفرد با بیان اینکه تلاش برای مدیریت تنشهای پیرامونی و ارتقای جایگاه عراق موجب شده است بغداد علاقهمند به برگزاری چنین نشستها باشد و جهت میانجیگری میان کشورها برای بهبود روابط آنها تلاش کند، خاطرنشان کرد: این رویکرد در عراق هم جدید نیست چراکه از دولت دوم «نوری المالکی» اقداماتی از این دست آغاز شد و بعد از شکست داعش، تلاشهایی از سوی «برهم صالح» و «عادل عبدالمهدی» انجام شد.
وی با اشاره به سفر وزیر امور خارجه این کشور به تهران ابراز داشت: ایران کشور فعال، مؤثر و قدرتمندی در منطقه است و برای توسعه روابط با کشورهای منطقه، هیچ محدودیت و مرزی ندارد و محدودیتمان فقط برای رژیم اشغالگر قدس است. با اکثر کشورهای عربی نیز مانند عمان، قطر، عراق و سوریه روابطمان بسیار خوب است، با کشوری مانند اردن روابطمان عادی است و با برخی مانند عربستان سعودی دچار مشکلاتی هستیم.
داناییفرد با تأکید بر اینکه در دولت سیزدهم نیز ایران محدودیتی برای ارتباط با این کشورها ندارد، بیان کرد: ایران در سالهای قبل طرحهایی مانند طرح صلح هرمز برای بهبود روابط با همسایگان را ارائه داد و با برخی کشورها گفتگوهایی را آغاز کردیم و حتی اگر میانجیگری بغداد نبود، اراده بهبود روابط با ریاض را داشتیم ولی مهم آن است که آیا طرف مقابل هم عزمی برای گفتگوهای جدی دارد یا آنکه منتظر زمان است تا مثلاً ببیند مذاکرات وین چه میشود.
وی ادامه داد: اگر عربستان سعودی در حال خرید زمان و انتظار برای مشخص شدن نتایج مذاکرات وین است، دورنمای خوبی وجود ندارد، اما اگر ریاض برای گفتگو با تهران جدی باشد و گام عملی هم بردارد، آنگاه باید شاهد ترمیم روابط دو کشور باشیم. لازمه آن، این است که آنها جدی باشند و موضوعات شفاف باشد، اما اگر بخواهند تک موضوعی رایزنی کنند، مثلاً بگویند فقط درباره یمن گفتگو میکنیم، این نشان میدهد آنها برای گفتگو جدی نیستند.
این دیپلمات پیشین با تأکید بر عزم تهران برای احیا و ترمیم روابط با ریاض یادآور شد: ایران معتقد است همکاری میان کشورهای منطقه ضروری است و باید روابط کشورها با یکدیگر بهبود یابد چراکه تنشها به اندازه کافی به منافع کل کشورهای منطقه ضربه زده و برنده اصلی این تنشها رژیم اشغالگر قدس بوده است.
گره روابط ایران و عربستان سعودی در ریاض است
به گفته داناییفرد، اگر سعودیها نیز مانند ایران اراده بهبود روابط داشته باشند، زمینههای توسعه روابط در تهران فراهم است، اما گره روابط دو کشور، در ریاض است، این گره باید توسط سعودیها باز شود. وی در پاسخ به این سؤال که آیا کشورهای منطقه توان دستیابی به یک توافق مشترک در خصوص مسائل منطقه از جمله عراق را دارند، عنوان کرد: اگر ارادههای سیاسی درستی در همه اطراف وجود داشته باشد، امکان توافق هم وجود دارد. در واقع، اگر ارادههای طرفین بر مدیریت تنشها باشد، به رغم پیچیدگیها امکان دستیابی به توافق وجود دارد.
این تحلیلگر ارشد مسائل سیاست خارجی با بیان اینکه اگر گره روابط ایران و عربستان باز شود، گرههای دیگر هم قابل باز شدن هستند، عنوان کرد: ریاض نه آنکه نخواهد گرههای دیگر برایشان باز نشود بلکه احساس میکند روابط با ایران برای آنها دستاوردی ندارد و این دستاورد تنها برای تهران خواهد بود و موجب افزایش اقتدار و نفوذ ایران در منطقه غرب آسیا میشود.
داناییفرد در تشریح دو دیدگاه درباره ایران در عربستان سعودی گفت: یک دیدگاه آن است که رابطه با ایران، شرایط جدیدی را در منطقه ایجاد میکند، منطقه را از بنبست کنونی خارج میکند و میتواند مقدمهای برای تحولات بزرگ باشد. دیدگاه دیگر این است که در رابطه با ایران چیزی به دست نمیآوریم بلکه به رفتارها و اقدامات ایران اصالت داده و آنها را تأیید میکنیم.
وی افزود: این دو دیدگاه در ریاض وجود دارد، مضاف بر آنکه مطالبات خارجی و فشارهای امریکا هم بر آنها افزوده شده و باعث میشود سعودی در عمل خودنمایی بیشتری داشته باشد.
