آخرين آمارهاي بخش پولي نشان از آن دارد كه سپردههاي بانكي كمتر از يك سال حدود هزارهزار ميليارد تومان است كه رئيس كل بانك مركزي گفت: نرخ سود كوتاهمدت بانكي هم حذف خواهد شد.
رئيس كل بانك مركزي در آخرين هفتههاي رياست سه سال و نیمه خود در بانك مركزي، ميزبان گروه 30 نفره از كارگزاران، مديران، كارشناسان و رسانههاي بازار سرمايه بود تا در مورد رويدادهاي اقتصادي سالهاي اخير توضيحاتي را ارائه دهد. يكي از مهمترين مطالب مورد اشاره عبدالناصر همتي حذف نرخ سود سپردههاي بانکی كمتر از يك ساله بانكها بود. با توجه به اينكه حداقل هزارهزار ميليارد تومان سپرده كمتر از يك سال در بانكها وجود دارد، ميتوان انتظار داشت اين حجم از نقدينگي از بانكها خارج شود و به بازارهايي چون بورس اوراق بهادار، طلا، ارز، سكه، خودرو و رمز ارز ورود كند.
نقطه شروع ريزش بورس در سال 99
وي در واكنش به اين پرسش كه چرا بازار سرمايه در سال 99 دچار ريزش شد، اعلام كرد: ناهماهنگيهاي دولت و اختلاف دو وزارت صنعت و اقتصاد در مورد ETF پالايشيها در سال 99 موجب شروع بياعتمادي به بورس و ريزش قيمتها در بازار سرمايه شد.
رشد 20 واحدي پايه پولي در يك ماه
همتي گفت: داستان از اواخر سال 98 و بعد از طرح لزوم اصلاح ساختار بودجه براي جبران كسري 60هزار ميليارد توماني بودجه توسط سران قوا و با وجود مخالفتهاي شديد من شروع و مقرر شد تا 5ميليارد دلار از صندوق توسعه برداشت و هزينه شود. اين موضوع باعث شد پايه پولي در عرض يك ماه 20 واحد رشد كند، آنهم در شرايطي كه از اول سال 98 تا بهمن، پايه پولي 10 واحد افزايش يافته و منجر به رشد 42 هزار ميليارد توماني نقدينگي در خرداد و تير شده بود. وي تصريح كرد: از سوي ديگر بعد از شيوع كرونا، ستاد ملي مبارزه با كرونا در ارديبهشت سال قبل اقدام به تصويب جبران خسارت ۷۵ هزار ميليارد توماني معيشت خانوارها و وام يك ميليون توماني آن هم با نرخ سود 12 درصدي و نه 18 درصدي و حتي سود 4 درصدي وام قرضالحسنه كرد. به اين ترتيب بانك مركزي 20 هزار ميليارد تومان سپرده قانوني بانكها نزد بانك مركزي را آزاد كرد كه به آن 60 هزار ميليارد تومان كسري بودجه اضافه شد و به 80 هزار ميليارد تومان رسيد.
وي افزود: با اين شرايط، بانكها كه همواره داراي منابع 10 تا 20 هزار ميليارد توماني نزد بانك مركزي بودند با مازاد بيش از 80 هزار ميليارد توماني منابع بينبانكي مواجه شدند و نرخ بينبانكي به شدت كاهش يافت. بانك مركزي هم با هدف ثبات بازارها و جلوگيري از بحران پولي ناچار شد نرخ بازار بينبانكي را به محدوده 12 تا 14 درصد برساند .
دولت مقصر بود
به گفته وي ادعاي نقش بانك مركزي در كاهش نرخ بهره بينبانكي و شكلگيري بحران اوايل سال گذشته درست نيست، چراكه همه تصميمات مربوط به دولت بود، نه بانك مركزي.
همتي اظهار داشت: عمليات بازار باز هم با وجود بحران پولي در آن مقطع شروع نشده بود و بانكها هم اوراق خزانه نداشتند، حتي دولت، آخر فروردين سال گذشته پولي براي پرداخت 40 هزار ميليارد تومان حقوق را نداشت و از تنخواه بانك مركزي استفاده شد.
طلب 10 ميليارد دلاري بانكها از صندوق توسعه ملي
رئيس كل بانك مركزي با بيان اينكه بانكها حدود 10 ميليارد دلار بابت تفاوت نرخ ارز از صندوق توسعه ملي طلب غيرقابل وصول دارند، گفت: در مورد تسعير ارز بانكها هم نميتوان با وزير اقتصاد و رئيس سازمان امور مالياتي حرف زد، ولي در اينباره با وزير اعلام مخالفت كردهام. سازمان امور مالياتي براي بانكها از جمله بانك ملت زيادهخواهي ميكند و خواهان تسعير ارز غيرواقعي و دريافت ماليات ناحق است. بنابراين بانك مركزي تقصيري ندارد و سهامداران هم نبايد زير بار اين موضوع بروند.
دستان بسته بانك مركزي
وي گفت: دستان بانك مركزي بسته است، اما براي تحريمها، دلار و ... . ميگويند برو جلو، شايد بتوانم ريال چاپ كنم، اما چطور دلار چاپ كنم؟ علاوه بر اين 608 هزار ميليارد تومان، تسهیلات تكليفي به بانكها دادهاند و همه شعار ميدهند. بانكهاي مركزي دنيا، فقط مسئول نرخ بهرهاند، نه مسئول تنظيم قيمت مرغ و تخممرغ. در مقاطعي دلار بود كه بدهم، اما توليدكننده نيستم و بايد كسي دلار بدهد تا توزيع كنم.
ايران را از فروپاشي اقتصادي نجات دادم
همتي اظهار داشت: در اين سه سال كه در شرايط سختي بانك مركزي را تحويل گرفتم، زجر كشيدم تا كشور به سمت فرو پاشي نرود. در حالي انتظارات تورمي بايد كاهش يابد كه بازار سرمايه با دلار 18هزار توماني تنظيم شده و به همه بگوييد كه با لغو تحريمها و كاهش تورم نقطه به نقطه تا پايان سال، وضعيت بورس بهتر ميشود. هفته آينده هم هدف تورمي سال را همراه با اولويت سويفت و با توجه به مذاكرات وين به دولت اعلام خواهم کرد. وي افزود: يكي از مخالفان اصلي مصوبه واگذاري 5/48 هزار ميليارد تومان سهام به بانكها در اسفند سال گذشته بودم و در اين مورد نامه نوشتم كه رويه درستي نيست. مخالف ETF براي بانكها و پالايشيها هم بودم. بايد از عقلانيت اقتصاد دفاع كنم، نه از اقتصاد پوپوليستي.
هشدار در مورد تداوم غلط حكمراني اقتصادي
به گفته وي، ساختار حكمراني اقتصاد كه كاملاً غلط بوده و منجر به ميانگين تورم 20 درصدي در 40 سال اخير شده بايد اصلاح شود تا بانك مركزي همواره طلبكار دولت نباشد و ثبات بازارها با در اولويت قرار گرفتن متغيرهايي چون تورم پايدار باشد. در غير اين صورت تا چهار سال ديگر، نظام اقتصادي كشور دچار مشکل میشود. همتي اظهار داشت: دولت هم بايد فكري به حال كساني كه در بورس ضرر كردهاند، بكند. چند مصوبه براي طرح در سران قوا هم باقي مانده كه حتماً نهايي و به بورس كمك خواهد كرد. سازمان بورس نیز ميتواند برخي مصوبات مانند اوراق را شروع كند.
