کسی کلاه خود را برای دلار بر نمی دارد

این روزها بیش از آن که مباحثی همچون کاهش یا افزایش میزان تولید نفت و یا تنظیم بازار های نفتی میان کشورهای نفتی دنیا رد و بدل شود یک موضوع توجه همگان را بر انگیخته است؛حذف دلار از معاملات نفتیاین خبر که ازمذاکره محرمانه کشورهای عرب حاشیه خلیج فارس ، با روسیه، چین، ژاپن و فرانسه در رسانه ها درز کرد بلافاصله با تکذیب مقامات مذاکره کننده همراه شد تا جایی که وزیر اقتصاد فرانسه چندی پیش گزارش ها مبنی بر مذاکره برای حذف دلار از معاملات نفتی را بی اساس خواند.اما چه طور شد که این بحث به صورت جدی توسط برخی کشور ها دنبال شد و تایید ضمنی بسیاری از کشورهای صادر کننده نفت را در بر داشت؟. روزنامه ایندپندت چندی پیش خبر داد که عربستان سعودی با هدف یافتن جایگزین دلار در معاملات نفت مذاکرات محرمانه‌ای با چین، روسیه، ژاپن و برزیل آغاز کرده است. در این مذاکرات محرمانه بر سر سبدی از وسیله‌ پرداخت‌های مختلف که باید جای دلار را در معاملات بین‌المللی بگیرد، بحث شده است. ظاهرا این سبد شامل ین ژاپن، یوان چین، یوروی اتحادیه اروپا و طلا می شود. اما این گزارش با واکنش منفی مقامات عربستانی رو به رو شد. شبکه‌ خبری العربیه هم روز بعد به نقل از محمد ‌الجسیر رئیس بانک مرکزی عربستان سعودی این خبر را تکذیب کرد و گفت: «این گزارش از اساس حقیقت ندارد و تاکنون هیچ مذاکره‌ محرمانه‌ای با چین، روسیه، ژاپن و برزیل صورت نگرفته است». اما بر خلاف اظهارات محمد الجسیر در محافل اقتصادی چین و کشورهای عرب حوزه خلج فارس شایعاتی در جریان است که می گوید که در بحث‌های محرمانه، حتی مطرح شده است که واحد پول مشترک عربستان، قطر، بحرین، عمان و کویت نیز باید در سبد جایگزین دلار منظور شود. کشورهای عضو شورای همکاری‌های خلیج فارس پیش از این بر سر به کار گرفتن یک واحد پول مشترک به توافق رسیده‌اند. توافقی که هنوز روی واقعیت به خود ندیده و به رغم اصرار و تلاش کشورهای عضو هنوز به مرحله اجرا نرسیده است. پیش از این کشورهای عرب عضو شورای همکاری خلیج فارس مقرر کرده بودند که واحد پول مشترکشان تا پایان سال 2010 تعیین و جایگزین واحدهای پولیشان شود. اما به دلیل مشکلات فراوانی که بر سر این طرح وجود دارد، عملی شدن این طرح در هاله ای از ابهام قرار گرفته است.این در شرایطی است که ایران پیش از این اعلام کرده بود در معاملات نفتی خود یورو را جایگزین دلار خواهد کرد و به سایر کشورهای عضو اوپک نیز پیشنهاد کرده بود به علت ثبات و اعتبار بیشتر یورو این ارز را در معاملات نفتی جایگزین دلار آمریکا کنند. مثلث ایران،ونزوئلا و روسیهاما رئیس جمهور ونزوئلا نیز در جدید ترین اظهار نظر با اشاره به پیشنهاد ایران و روسیه برای حذف دلار از معاملات نفتی گفت، این موضوع در اوپك مورد بحث قرار گرفته است.هوگو چاوز گفت : كشورهایی مثل روسیه و ایران پیشنهاد كرده اند دلار امریكا از معاملات نفتی حذف شود.
بر اساس گزارش رویترز، وی كه در جمع خبرنگاران در منطقه بولیوی مركزی سخن می گفت افزود: ما در مورد این موضوع در اوپك صحبت كرده ایم. ونزوئلا با این موضوع موافق است و كشورهای دیگری مثل ایران و روسیه هستند كه این طرح را پیشنهاد كرده اند.
باید پذیرفت که کشورهای تولید کننده نفت و گاز جهان نمی خواهند در آتش بحران اقتصادی امریکا بسوزند و به همین علت است که مذاکره برای حذف دلار امریکایی از معاملات نفتی را در دستور کار خود قرار داده اند.این مذاکرات مخفی است و در ان نیز هیچ شکی نیست .چرا که در چنین شرایطی که بحران جهانی هر روزه چهره های متفاوتی را از خود نشان می دهد تصمیم گیری در این خصوص را کمی با مشکل مواجه کرده است. چرا حذف دلار؟به اعتقاد بسیاری از کارشناسان پیشنهاد جمهوری اسلامی ایران مبنی بر تغییر مبنایی در ذخایر ارزی خود و فروش نفت خام به ارزهای بین المللی دیگر و حمایت كشورهایی نظیر ونزوئلا، اندونزی، مالزی، لیبی و روسیه ضربه جبران ناپذیری بر هژمونی دلار و پیكره اقتصادی آمریكا وارد ساخت. به طوری كه با تصمیم كشورها در كنار گذاشتن دلار، بخش قابل توجه ای از معاملات نفتی به یورو تغییر یافت. دولت عراق نیز در سال 2000 میلادی با فروش نفت خود به یورو، حدود 10میلیارد دلار از درآمدهای نفتی خود را به یورو تبدیل كرد درحال حاضر نیز كه ایران و دیگر كشورهای عمده صادركننده نفت عضو و غیرعضو اوپك انحصار دلار در معاملات نفتی و حتی گازی را شكسته اند، دولت واشنگتن در راستای اهداف استعماری خود و به منظور حفظ هژمونی دلار، سعی در تضعیف جایگاه اوپك و خصوصاً درهم شكستن انحصار این كارتل برآمده است. با تمام تلاش های نافرجام آمریکا، عاقبت پس از آنكه در این مدت طولانی 56 ساله دلار بر اقتصاد جهان سایه افكنده است. جریانی معكوس آغاز شده كه پایان هژمونی دلار در آینده ای نزدیك را نوید می دهد.آمریكا و اقتصادهای صنعتی در حال حاضر با ضعف مفرط روبه رو هستند و در نتیجه ارزش دلار سیری نزولی را طی می كند كه نتیجه آن كاهش ارزش دارائی های دلار پایه كشورهای درحال توسعه است.
البته نباید فراموش کرد که چین و روسیه مدافعان سرسخت این ایده هستند و شاید با جدا كردن خود از دلار و سرمایه گذاری در زمینه های غیر دلاری به آن تحقق ببخشند. در این زمان جهان درحال توسعه به این سمت كشیده می شود و شاید آمریكا نیز مجبور شود به آن بپیوندد.حال باید منتظر بود و دید که آیا با دلار خداحافظی می شود یا خیر؟