روزنامه الاوسط چاپ بحرین در مقالهای به قلم «محمد عبدالله محمد» با اشاره به اجلاس روز اول اکتبر بین جمهوری اسلامی ایران و گروه «1+5» که در ژنو برگزار شد، این مذاکرات را مثبت ارزیابی نموده و آن را نتیجه عملکرد سیاسی زیرکانه جمهوری اسلامی ایران دانسته است.
متن کامل این مقاله به شرح ذیل است:
مذاکرات ژنو بین ایران و کشورهای «1+5» به پایان رسید و همه کشورها آن را «مثبت » توصیف نمودند؛ چه آنهایی که وعده دادند و چه کسانی که وعدههایی به آنان داده شد. و پس از گذشت چهارده ماه که سینهها مالامال خوف وهراس و در تلاطم سنگینی از هرگونه اشتباه در ارزیابی که احتمالاً میتوانست منجر به فاجعهای گردد، نفس راحتی برای همه بود.
بنابراین، اجلاس اول اکتبر کانونی از احساسات بینالمللی بود به حدی که هیچ خبر دیگری به گرد آن نمیرسید و یارای رقابت با آن را نداشت و گردن همه کسانی که پیگیر موضوع بودند به سوی آن دراز و گوشهای کسانی که به آن اهمیت میدادند تیز و چشمهای شرق و غرب به سوی بازیگران و قهرمانان این واقعه بود.
در این اجلاس صحنه تا حدی دراماتیک بود، داخل ویلایی در منطقه گنتهود واقع در شمال شرق ژنو میز بیضی شکلی قرار گرفته در طرفی از آن مجموعه کشورهای عضو «1+5» و در طرف دیگر آن اعضای هیأت ایرانی قرار داشتند.
ویلیام برنز به نمایندگی از ایالات متحده آمریکا، مارک لیال گرانت به نمایندگی از بریتانیای کبیر، ژاک اودیبر به نمایندگی از فرانسه، فولکر اشتانسل به نمایندگی از آلمان فدرال، خی یافی به نمایندگی از چین، سرگی ربابکوف به نمایندگی از روسیه و خاویر سولانا هماهنگکننده عالی سیاست خارجه اتحادیه اروپا به نمایندگی از این اتحادیه حضور داشتند.
ایرانیان شرکت کننده در این اجلاس را سعید جلیلی دبیر کل شورایعالی امنیت ملی، علی باقری و معاون امور سیاست خارجه ایشان، مهدی صفری سفیر ایران در انگلیس، حمیدرضا عسکری مشاور حقوقی وزارت امور خارجه و سازمان انرژی هستهای، و محمد هادی زاهدی وفا مشاور وزیر امور اقتصادی و دارایی تشکیل میدارند.
بهطور یقین چنین اجلاسی با تفاصیل آن فنی نبوده بلکه برای این بود که لوکوموتیوی را که در دو سمت وسو حرکت میکند به ایستگاه بعدی برساند، و بارزترین مسأله این دور از اجلاس که در جلسات صبح و عصر آن بیش از هرچیز نمود داشت ضربه مچاندازی تاریخ منجمد بین دو طرف متخاصم (تهران و واشنگتن) بود.
در این اجلاس و همزمان با آن، بر روی میز گذاشتن پرونده دیگری از سوی ایران که بارزترین این دوره بود حرف روی بیت شعر (نقل مجلس) این دوره یعنی تأسیسات اخیر قم بود، که گمانهزنیهای قبلی را محقق نمود. غرب خواهان بازرسی این مرکز و اطلاعاتی از موقعیت کوهستانی آن شد. ایرانیان با توجه به اینکه این تأسیسات تا دو سال دیگر راهاندازی خواهد شد مشکلی در آن نمیبینند لذا چیزی ندارد که حساسیت بازرسان را برانگیزد.
دیگر بحث و حدیث از آب سنگین تأسیسات نطنز یا اراک و یا دستگاههای آبشاری سانتریفیوژهای غنیسازی اورانیوم یا سایر مواد و یا حتى نمونهبرداری از محیط اطراف کارخانجات غنیسازی اورانیوم ایران و منطبق بودن آن با معیارهای امن بینالمللی نیست.
و نیز از «تعداد ارتباط پروژههای هستهای و آزمایش مواد با قابلیت انفجار بالا و یا تعدیل کلاهک مخروطی شکل موشک به گونهای که مناسب با کلاهک هستهای باشد، و طرف آمریکایی هنگام بحث نظامی بودن پرونده هستهای ایران از آن سخن میگفت» حرفی بهمیان نمیآید.
و همچنین از دستگاههای سانتریفیوژ چه نمونه اول و یا نمونهای که چند هفته قبل اعلام شده بود و توان جداسازی را تا 3. 5 برابر نسبت به مدل قبلی افزایش داده بود و یا بحثی از تزریق گاز (UF6) نمیشود و چنانچه بهنظر میرسد مسأله این بار متفاوت بوده است.
کسانی که از تهران آمده بودند یک پل لاستیکی برای تفاهم و به هدف شناور نمودن نصب کرده و میگفتند: «ما آمادهایم (بخشی از) اورانیوم غنی شده 3. 5 درصدی را به یک کشور ثالث بدهیم تا درصد غنی سازی آن را به حد مطلوب ما تا 19. 75 درصد افزایش و تبدیل آن (اورانیوم غنی شده) به میلههای سوخت هستهای جهت تغذیه رآکتورهای هستهای به ما برگردانند».
فقط برای یادآوری (چنین موضوعی و یا شبیه آن) قبلا از سوی طرف ایرانی جهت غنیسازی اورانیوم در اراضی روسیه پیشنهاد شده بود که در چارچوب کنسرسیومی انجام شود ولی آن زمان در خصوص نسبت کشورها در آن اختلاف نظر وجود داشت وامروزه شکل بهبود یافته و مشروط آن انجام میشود.
ونیز برای یادآوری کشورهای مجموعه«1+5» قبلا خواستار متوقف نمودن غنیسازی اورانیوم حتى به نسبت 3. 5 درصد بود ولی امروزه ضمن برنامه مجاز بینالمللی با آن برخورد میشود وبا افزایش نسبت آن تا 19. 75 درصد موافقت میشود.
و درصورت صحت چنین موضوعی و اجرای عمی آن، غرب نه تنها از (توقف فوری غنیسازی اورانیوم) قبل از انجام مذاکرات کوتاه نیامده بلکه بهطور رسمی در مشروع دانستن غنیسازی به نسبت 3. 5 درصد و در نتیجه تداوم غنیسازی در ایران سهیم بوده است.
بهطور کل نکات زیر قابل ملاحظه است:
تهران تمامی مشکلات خود را با کشورهای بزرگ در پروژه هستهای یکجا جمع کرده است به حدی که مانند اسب سیاهی که لکه سفید روی بینی خود را تنها خود میبیند و هیچکس دیگر را یارای دیدن آن نیست، و به گونهای ارائه میشود که این تنها راه حل بقیه پروندههاست.
ایرانیان سپس آن را افزایش داده و این پرونده را بیش از پیش مستحکم کردند به گونهای که آن را از فضای آزاد و صحن باز به خیابان کشانده و از آنجا به کوچه و از کوچه به یک دریچه (زاویه تنگی) منتقل کردند. موضوع در آغاز کار غنی سازی اورانیوم، مراکز تحقیقاتی و پلوتونیوم شکافنده بود ولی اکنون به تأسیسات جدیدی در قم تبدیل شده است!
به موازات آن ایرانیان درصدد کسب وقت بیشتری بودند که آن را بهدست آوردند و نیز از البرادعی وعده سفر به ایران را گرفتند که روز شنبه انجام شد و در واقع از سال 2003 میلادی تا کنون این ششمین سفر البرادعی به ایران است و دور دیگری از مذاکرات را هم در تاریخ 18 ماه جاری با آژانس انرژی هستهای و نمایندگان شش کشور تعیین کردند و علاوه بر آن وقت دیگری را هم برای اجلاس در پایان ماه جاری تنظیم کردهاند.
واین مسأله مهمی برای آنان (ایرانیان) است. در پرتو تضییع وقت بیشتر تحولات سیاسی واقتصادی بیشتری در منطقه و جهان بروز خواهد کرد که میتواند وضعیت جدیدی را تحمیل کند و برای بازی قواعد جدیدی (مانند بحران قفقاز) تعریف نماید.
ایرانیان همچنین از حضور آمریکاییها در اجلاس بهرهگرفته و دیدار بین آقای جلیلی و برنز که 54 دقیقه به طول انجامید اولین «دیدار مستقیم» بین دو طرف ظرف 30 سال گذشته بوده است، و بهطور یقین چنین دیداری از سمبل بسیاری برخوردار است چرا که هریک از دوطرف سعی کردند از شکست مذاکرات پرهیز نمایند و تمامی مسائلی را که میتوانست جریان امور را با دشواری مواجه کند، کنار گذاشتند.
طی هفت ساعت از مذاکرات هیچگونه حرف و کلمهای از مجازاتها مطرح نشد و مسائل دیگری مورد بحث وبررسی قرار گرفت که در دستور کار درج نشده بود؛ از جمله سه آمریکایی بازداشت شده در تهران که از طریق کردستان عراق وارد ایران شده بودند.
در هر حال ناظران با توجه واهتمام هرچه بیشتر منتظر دورهای بعدی مذاکرات در نیمه ماه و اواخر ماه جاری (میلادی) میباشند و بهطور یقین موضوعهای بیشتری ضمن سبدهای پیشنهادی طرفین مورد بحث و بررسی قرار خواهد گرفت، و آن زمان وضعیت بهتر نمایان خواهد شد.
