
با توجه به تحولاتی که در عرصه خاورمیانه در پرتو تحولات جهانی رخ داده است، از سال 2008 شاهد شکل گرفتن گرایش و شتاب قابل توجهی در زمینه تلاش کشورهای خاورمیانه برای دستیابی به فناوری و تأسیسات هستهای میباشیم. در این راستا شاهد هستیم که کشورهایی که تا دیروز به هیچ عنوان حرفی از تکنولوژی هستهای نمیزدند، امروز مجدانه به دنبال کسب فناوری هستهای و ساخت راکتورهای هستهای هستند. از جمله کشور ترکیه که تا قبل از این به دلیل زلزلهخیز بودن منطقه دستیابی و ساخت نیروگاههای هستهای را انکار میکرد و براین امر تأکید داشت که به هیچ عنوان به دنبال نیروگاه هستهای نیست، اکنون درصدد این است که تا سال 2012 اولین نیروگاه هستهای خودش را راهاندازی کند و قصد دارد که تا سال 2015 سه راکتور 1300 مگاواتی در سواحل دریای سیاه بر پا کرده و در مجموع حدود 5000 مگاوات برای ترکیه برق تولید کند. جالب اینجاست که در سراسر منطقه خاورمیانه بزرگ یعنی از شمال آفریقا تا خاور نزدیک ما شاهد تلاش برای دستیابی به تکنولوژی هستهای هستیم. بر طبق گزارشاتی که منتشر شده حداقل 13 کشور در منطقه خاورمیانه به دنبال این هستند که ظرف ده تا بیست سال آینده حدود یک تریلیون دلار برای دستیابی به فناوری هستهای به ویژه در بخش ایجاد و استقرار نیروگاههای برق اتمی سرمایهگذاری کنند. برآورد شده است که حداقل مقادیر بسیار زیادی برق اتمیاز این طریق در منطقه خاورمیانه تولید خواهد شد.
هستهای شدن؛ شمشیر دولبهاما یادمان باشد که تکنولوژی هستهای، یک شمشیر دولبه محسوب میشود و به هیچ عنوان از ابتدای ایجاد و به کارگیری فناوری هستهای اینگونه نبوده که صرفاً همانند استفادهای که از نیروگاههای گازی میشود به عنوان یک منبع تأمین انرژی به آن نگریسته شود. متأسفانه در طی سالهای گذشته یعنی در طول چند دهه گذشته از زمان جنگ جهانی دوم به این سو ما شاهد بودیم که قدرتهای هستهای که پنج کشور عضو شورای امنیت محسوب میشوند در وهله نخست از تکنولوژی هستهای در راستای تولید تسلیحات هستهای استفاده کردند.آنگاه از اواخر دهه پنجاه میلادی به این سو این کشورها به استفاده از تکنولوژی هستهای در راستای مقاصد دیگر به ویژه ایجاد انرژی برق روی آوردند. الان ما شاهد این هستیم که کشوری مثل فرانسه حدود 80 درصد از برق مورد نیاز خود را از طریق انرژی اتمیتولید میکند و ایالات متحده آمریکا هم به همین ترتیب حداقل 30درصد از انرژی برق خود را از طریق انرژی هستهای تأمین میکند.
تاریخچه هستهای شدن خاورمیانهدر مورد خاورمیانه اصولاً از زمانی که این بحث در گرفته است، حساسیتهای زیاد و دیدگاههای متفاوتی در این مورد مطرح شده است. بنابراین پرداختن به بحث هستهای شدن خاورمیانه اهمیت ویژهای دارد. ازسال 2003 میلادی تا کنون چالش اساسی ایران با کشورهای غربی در قالب گروه 1+5 ( اعضای دائم شورای امنیت به علاوه آلمان ) کشاکشی بوده است که بین اینها از یک طرف و جمهوری اسلامیایران از سوی دیگر در زمینه دستیابی و استفاده ایران از انرژی هستهای برقرارگردیده است. این مطلب چیزی نیست که به سادگی بتوان ازآن گذشت. برای اینکه بحث کلاسه شود یک تقسیم بندی در مورد تاریخچه هستهای شدن خاورمیانه به عمل آورده و تاریخچه دو عنصراصلی آن یعنی رژیم صهیونیستی و ایران به طور مشروح توضیح داده خواهد شد؛ زیرا بقیه کشورهای خاورمیانه ظرف چند سال اخیر است که به دنبال تکنولوژی هستهای رفتهاند. با این همه رژیم صهیونیستی و ایران سابقه طولانی دراین زمینه دارند. بنابراین اولین موردی که بررسی خواهیم کرد رژیم صهیونیستی است. ادامه دارد...