سرویس اقتصادی جوان آنلاین: چندی پیش بود که استفن روچ، عضو هیئتمدیره دانشگاه ییل امریکا و رئیس سابق بخش آسیا در بانک سرمایهگذاری مورگان استنلی، با اشاره به افزایش کسری بودجه امریکا و کاهش ذخایر آن هشدار داد دوره رونق دلار امریکا رو به پایان است و این ارز به زودی ۳۵ درصد از ارزش خود را در برابر سایر رقبایش از دست میدهد.
وی گفته بود بهبود شرایط چین و جداشدن امریکا از شرکای تجاری خود، زمینه را برای افت فاجعه بار ارز امریکا در چند سال آینده فراهم میکند و احتمالاً برتری واحد پول امریکا به عنوان ارز ذخیره جهان پایان خواهد یافت.
به گفته کارشناسان، در شرایطی که سرمایهگذاران به دنبال منابع ایمن میگردند، دلار امریکا به رغم قدرت فعلی آن به زودی به شدت سقوط میکند و ۳۵ درصد از ارزش خود را در برابر سایر ارزهای متعلق به شرکای تجاریاش از دست میدهد. قبلاً هشدار داده شده بود سقوط دلار باعث تورم و کسری تجاری بیشتر میشود و قیمت را برای مصرفکنندگان امریکا بالا میبرد. طبق پیشبینی برخی اقتصاددانان، این رویدادها طی دو سال آینده اتفاق خواهند افتاد.
اعتیاد به دلار
بانک تسویه بینالملل در جدیدترین گزارش خود نوشته است: سهم دلار از پرداختهای بینالمللی به بالاترین سطوح خود در طی دو دهه اخیر رسیده است، با این حال اقتصاد امریکا که خود از شیوع کرونا آسیب دیده است، میتواند از طریق دلار این شوک را به سراسر جهان گسترش دهد.
طبق اعلام این بانک مستقر در سوئیس، هر چند استفاده گسترده از دلار در مبادلات بینالمللی برای مشارکتکنندگان در این تراکنشها منافع زیادی داشته، اما برای بازار نوساناتی را نیز ایجاد کرده است. اصلیترین دلیل افزایش سهم دلار از مبادلات بینالمللی مربوط به تأمین مالی مبتنی بر بازار بوده است: طی پنج سال اخیر ۷۵درصد افزایش تقاضای جهانی دلار مربوط به اوراق بدهی بوده و نیمی از کل تراکنشهای فرامرزی مربوط به وامها بر حسب دلار صورت گرفته است.
به گفته این بانک در حال حاضر سهم دلار از ذخایر ارزی جهانی ۶۱درصد است، اما یک طرف حدود ۸۵درصد کل مبادلات ارزی مستقیم (تبدیل یک ارز به ارز دیگر) دلار است. وابستگی بالای نظام مالی جهان به دلار دو پیامد خواهد داشت: نخست وقتی که استقراض بر حسب دلار صورت میگیرد با تغییر نرخ بهره توسط بانک مرکزی امریکا (که بیشتر به خاطر مسائل داخلی است) بنگاهها در معرض ریسک بیشتری قرار میگیرند و دوم امکان وابستگی مطلق نظام مالی جهان به دلار نیز وجود دارد چراکه بیشتر طرفین دلار را ارز قابل قبول میدانند.
این بانک با انتقاد از آنچه «اعتیاد نظام مالی جهان به دلار» خوانده، هشدار داده است این کار باعث میشود هر مشکل پولی امریکا به یک معضل جهانی تبدیل شود. لازم به ذکر است تسویه بینالملل که در شهر بازل سوئیس مستقر است به بانکهای مرکزی کمک میکند تا تهدیدات بر سر راه ثبات بازارها و نظام مالی جهانی را تجزیه و تحلیل کنند و به آنها به شیوه مناسب پاسخ دهند.
کاهش تقاضا برای دلار امریکا
دویچه بانک آلمان اعلام کرد، بازارهای ارز در حال حاضر با جریانهای متضادی در بحبوحه افزایش نگرانی جهانی در مورد موج دوم همهگیری ویروس کرونا مواجه هستند. طبق گفته سمیر گوئل، استراتژیست اقتصاد کلان آسیا در دویچه بانک، بزرگترین مسئله سرمایهگذاران در حال حاضر این است که آیا دلار امریکا میتواند همچنان به عنوان یک ارز مطمئن تجارت شود.
گوئل میگوید: «سرمایهگذاران از ماه مارس دلار را به رقبای دیگر ترجیح دادهاند که بخشی از آن به خاطر افزایش تقاضا برای دلار به عنوان یک ارز ایمن در بحبوحه تعطیلیهای ناشی از همهگیری ویروس کرونا بوده است. سرمایهگذاران معمولاً در شرایط بیثبات اقتصادی به دلار روی میآورند، چون آن را ارز ذخیره جهان میدانند، ولی به نظر میرسد دیگر چنین تقاضایی وجود ندارد.»
وی با اشاره به برداشتهشدن قرنطینهها و بازگشایی اقتصاد گفت: «به نظر میرسد استراتژی خروج از بحران کرونا در امریکا ضعیفتر از سایر نقاط جهان باشد. اقتصاد اروپا سریعتر از امریکا در حال بازگشایی است.»
در روز دوشنبه شاخص دلار در برابر سایر ارزهای مهم جهان به ۵۰۳/ ۹۷ واحد رسید، در حالی که در اوایل ژوئن کمتر از ۵ /۹۶ واحد بود.