سرویس اقتصادی جوان آنلاین: مجموع ارزش بورس و فرابورس در ابتدای سال ۹۸ شاید به ۱۲۰۰ هزار میلیارد تومان نمیرسید، اما مجموع ارزش بازارهای بورس اوراق بهادار تهران و فرابورس هماکنون به مرز ۴۵۰۰ هزار میلیارد تومان رسیده است (تقریباً برابر با ارزش داراییهای سیستم بانکی و ارزش جاری تولید ناخالص داخلی)، به این ترتیب در شرایط جنگ اقتصادی و کاهش قیمت جهانی نفت و شیوع ویروس کرونا نه تنها تأمین بودجه جاری ماهانه ۲۰ الی ۳۰ هزار میلیارد تومانی از طریق بازار سرمایه مسئلهای نیست، بلکه رئیسجمهور به پیشبرد پروژههای عمرانی با پیشرفت ۸۰ درصد هم اشاره داشته است.
فقط باید دید تأمین مالی از طریق بازار سرمایه از محل نوسانگیری در بازار سرمایه تأمین میشود و یا استقراض از بازار سرمایه یا از طریق فروش اموال داراییهای دولتی در قالب صندوقهای سرمایهگذاری.
بودجه ۹۹ بورسی نوشته شده است
نویسنده لایحه بودجه سال ۹۹ نشر اوراق بدهی و فروش داراییهای دولتی از طریق صندوقهای سرمایهگذاری را مورد توجه قرار داد. با توجه به اینکه تهیه لایحه بودجه به ماههای پیش از آذرماه (موعد تحویل لایحه بودجه به مجلس) هر سال برمیگردد، بازار سرمایه از سال ۹۸ داغ شد، به طوری که وقتی رئیس پیشین سازمان برنامه و بودجه جهش بازار را در سال گذشته غیرطبیعی ارزیابی کرد و درصدد وضع قوانینی، چون کاهش دامنه نوسان قیمت سهام از ۵ به ۲ درصد در روز برآمد، رئیس کل بانک مرکزی به طور آنی با این تصمیم مخالفت کرد و متعاقباً وزیر اقتصاد نیز که سبقهای در برنامه و بودجه دارد، پشت تصمیم رئیس کل بانک مرکزی برآمد تا تصمیم مذکور ملغی شود. رئیس سازمان بورس نیز بعد از مدتی تودیع و معارفه شد و در نهایت رئیس پیشین سازمان بورس به ریاست پژوهشکده پولی منصوب شد.
با توجه به وضعیت کنونی قیمت جهانی نفت، شیوع کرونا، جنگ اقتصادی و تحریمها شاید عدهای تصور کنند راهی جز تأمین مالی بودجه از محل فروش داراییهای دولت در بازار سرمایه وجود ندارد، اما باید توجه داشت که تأمین مالی از طریق انتشار اوراق بدهی زمان سررسید دارد و بدهی سوددار ارزیابی میشود و اگر برای مصارف جاری این منابع مصرف شود در آینده دولتها با حجم عظیمی از بدهی روبهرو میشوند که این یک چالش است.
در این میان باید دانست فروش دارایی در قالب شرکت یا صندوق سرمایهگذاری متفاوت است و باید از دولت پرسید که چرا سهم خود از شرکتهای بورسی را به بازار عرضه نمیکند. این شرکتها هم در بازار حضور دارند و هم اینکه با خروج دولت از ترکیب سهامداریشان با شرکتهایی تماماً خصوصی و سهامداری مردمی روبهرو میشویم.
اما اینکه داراییهای دولتی در قالب صندوقهای سرمایهگذاری عرضه شوند، در حقیقت مردم واحدهای صندوقها را خریداری میکنند که پشتوانه این واحدها، داراییهای عرضه شده دولتی است و امکان دارد با این وضعیت هیچ تغییری در مدیریت داراییهای عرضه شده دولتی ایجاد نشود.
اصلاح ساختار بودجه و بانک رها نشود
از سوی دیگر قرار بود دولت و بانک مرکزی در رابطه با اصلاح ساختاری بودجه و سیستم بانکی اقدامی انجام دهند. مردم تصور میکردند حال که دولت در تنگنای مالی قرار میگیرد دولت را اصلاح میکند و هزینههای اضافه را کاهش میدهد و تأمین منابع را از مسیر اخذ مالیاتهایی، چون مالیات از مجموع دارایی، درآمد، عایدی سرمایههایی، چون خانههای خالی، زمین، طلا، ارز، سهام، خودرو و داراییهای نامشهود به انجام میرساند.
در این میان مولدسازی داراییهای دولتی برنامهای بود که قرار بود دولت عملیاتی کند که به نظر میرسد فعلاً تأمین مالی از طریق بازار سرمایه در اولویت دولت است و قیمت داراییها در این بازار به دلیل کنترل شدید بازارهای موازی آنقدر بالا رفته که اصلاً با ارزش ذاتی سهام همخوانی ندارد و با توجه به سیاست فعلی دولت در خصوص هدایت نقدینگی به بازار سرمایه، خدا میداند پایان این سیاست چه خواهد شد.
در عین حال باید دانست افزایش نقدینگی بدون پشتوانه و تورم که امروز موتور محرک بازار سرمایه است، در فقیر کردن هرچه بیشتر طبقات فاقد درآمد و با درآمد ثابت اندک جامعه مؤثر است. از اینرو جا دارد بانک مرکزی برای کنترل حجم نقدینگی و اصلاح سیستم بانکی برنامهای را عملیاتی کند.
بورس علاوه بر بودجه جاری، بودجه عمرانی را هم تأمین میکند
حسن روحانی روز سهشنبه در جلسه ستاد هماهنگی اقتصادی دولت با اشاره به افزایش مشارکت عمومی در بازار بورس، خواستار عرضه بیشتر سهام شرکتها و بنگاههای بزرگ در بورس شد. رئیسجمهور با اشاره به اهمیت اتمام پروژههای بزرگ و نیمهتمام تصریح کرد: باید اتمام پروژههای نیمهتمام که از پیشرفت بالای ۸۰ درصد برخوردار هستند با جدیت پیگیری شود. روحانی با تأکید بر حمایت بیشتر از حوزه تولید و صنعت اظهار کرد: در شرایط کنونی تأمین ارز برای کالاهای اساسی، بهویژه دارو و نیازمندیهای اساسی مردم و بخش تولید ضرورت دارد که مسئولان مربوطه باید با جدیت این امور را پیگیری کنند.
در ادامه جلسه ستاد هماهنگی اقتصادی دولت به ریاست رئیسجمهور، راهکارهای مولدسازی داراییها و اموال مازاد دستگاههای دولتی مورد بحث و بررسی قرار گرفت. گزارش وزیر اقتصاد و دارایی درباره راهکارهای اتخاذ شده برای تأمین منابع بودجه سال ۱۳۹۹، بهویژه مولدسازی داراییها و فروش اموال مازاد دستگاههای دولتی و همچنین واگذاری سهام بنگاههای بزرگ اقتصادی بخش عمومی در بورس، مورد بحث و بررسی قرار گرفت.
همچنین در جلسه ستاد هماهنگی اقتصادی دولت، رئیس کل بانک مرکزی گزارشی در خصوص آخرین وضعیت نقدینگی در کشور و سیاست پولی مبتنی بر عملیات بازار باز جهت کنترل نرخ سود و تورم ارائه کرد.
در ادامه این جلسه گزارش رئیس سازمان برنامه و بودجه در مورد وضعیت بودجه سال جاری و روشهای تأمین درآمد و صرفهجویی در بخشهای هزینه نیز مورد بحث و تبادلنظر قرار گرفت.
