محمدرضا سوري
درحالي كه بسياري از گردشگران تنها براي استفاده از دريا به استانهاي شمالي ازجمله مانزندران سفر مي كنند، اما بايد به اين نكته اشاره كرد كه جذابيت هاي روستاهاي اين منطقه از جمله وجود خانه هاي روستايي وغذاهاي سنتي ومحيط كاملا دنج وسرسبزاز ويژگي هاي خوبي براي گردشگران به شمار مي رود كه مي تواند موجب به چرخش درآمدن اقتصاد روستايي شود. با اين حال غفلت از اين موضوع موجب شده تا اين مناطق نتوانند بهره لازم را برده وعملا موجب خالي شدن روستاها وتبديل اين مكانها به ويلا شود موضوعي كه به گفته ،عضو هیئت علمی اکوتوریسم دانشگاه مازندران ،به دلیل نبود درک مناسب از مفهوم گردشگری و به ویژه گردشگری روستایی و عدم توجه به زیرساخت ها این شاخه از گردشگری در استان عملکرد خوبی نداشته و آن طور که باید نتوانسته درآمدزا باشد.
*****
مناظر ديني روستاها، خانه ها وغذاهاي سنتي ،دركنار صنايع دستي ازجمله جذابيت هاي است كه به وفور مي توان در روستاهاي مازندران آنها را يافت .
روستای لاویج،لنگر، استخر سر، سنگرج،چنار بن، اربه کله، كدوك، دلیر کلارستاق، برج خیل و ورندازجمله مهمترين روستاهاي مازندران به شمار مي روند كه طرفداران بسياري را به سوي خود جلب كرده است.
در حالي كه برخي از روستاهاي كشوربه دليل مشكلات اقتصادي وخشكسالي درحال خالي شدن از سكنه هستند ، اما سرسبزي وخوش آب و هوايي در روستاهاي مازندران موجب شده تا هنوز بتوان مردمان روستايي را در اين مناطق ديد.
از آنجا كه بيم آن مي رود كه مشكلات اقتصادي موجب خالي شدن روستاها وتبديل آنها به ويلا ودر نتيجه ازبين رفتن بافت روستايي وجنگلي اين مناطق بكر شود، لذا با توجه به داشته هاي معنوي ومادي روستاهاي مازندران مي توان ضمن جلوگيري از مهاجرت وتخريب ها مي توان به ماندگار كردن روستاييان در روستاها كمك خوبي كرد.
گردشگري روستايي مازندران نيازمند حمايت
درحالي كه برخي وقوع خشكسالي ها را مهمترين تهديدبراي روستاهاي كشورمي دانند كه مي تواند منجر به حالي شئن اين مكانها شود ، اما مي توان گفت بي توجهي به داشته هاي روستاهاي كشورمهترين عامل تهديد كننده است.
فضاي آرام ودانشين،غذا ها ، لباس وصنايع دستي در كنار خانه هاي
سنتي وبازگو گردن حاكايت هاي قديمي از جمله جذابيت هايي است گه مي تواند رونقرا به روستاها هديه داده وعملا منبع خوبب براي درآمد زايي باشد.
دراين ميان بايد به روستاهاي مازندران اشاره كرد كه با وجود داشتن تمامي مواردي كه گفته شد سرسبزي ومحصولات كشاورزي آن كه برخي تنها منحصر به اين مناطق هستنداز جمله مواهبي به شمار مي روند كه مي تواند رونق را براي گردشگري روستاهاي اين استان به ارمغان بياورد.
عضو هیئت علمی اکوتوریسم دانشگاه مازندران در اين رابطه مي گويد:« به دلیل نبود درک مناسب از مفهوم گردشگری و به ویژه گردشگری روستایی و عدم توجه به زیرساخت ها این شاخه از گردشگری در استان عملکرد خوبی نداشته و آن طور که باید نتوانسته درآمدزا باشد. »
فرامرز بریمانی با اشاره به اینکه هنوز گردشگری در کشور از لحاظ درک مفهومی چه عام و چه خاص دچار مشکل است، مي افزايد:« به همین سبب مصادیق خاص گردشگری در کشور و به ویژه در مازندران به دلیل نبود درک درستی از مفهوم ها و نبود زیر ساخت ها در پی آن شکل نگرفته است. »
وی با بیان اینکه مازندران مستعد انواع گردشگری به ویژه گردشگری روستایی است، تصریح مي كند: « مفهوم اصلی گردشگری روستایی در مازندران به درستی درک نشده و به همین سبب از لحاظ اجرای این نوع گردشگری نیز دچار مشکلاتی هستیم. »
يكي از ويژگي هايي كه مي توان در گردشگري مازندران به آن توجه ويژه داشت بحث جاذبه هاي شهري وروستايي است كه موجب شده تا در طول سال گردشگران ايراني وخارجي براي تفريح به اين استان سفر كنند.
عضو هیئت علمی اکوتوریسم دانشگاه مازندران با تاييد اين موضوع وبا اشاره به اینکه گردشگری یک جابه جایی از مبدا به مقصد است، یادآور مي شود:« در مورد گردشگری روستایی این جا به جایی از ۲ سکونتگاه انسانی یکی شهر و دیگری روستا بوده که ممکن است کنار هم یا با فاصله دوری از هم قرار داشته باشند. »
اين درحالي است كه این دو سکونتگاه انسانی در شکل، سیما، کارکرد، محیط و امکانات با هم تفاوت های چشمگیری دارند.
از آنجا كه روستا ها به دیدگاه بسیاری محیطی بکر و دست نخورده است که می تواند محیطی سرشار از آرامش را در مقابل مخیط شهری که پر از غوغای ماشینی بوده رقم بزند، لذا اگر یک شب اقامت را برای گردشگران در روستا متصور باشیم، جامعه میزبان باید امکانات و خدمات لازم را برای مسافران فراهم آورد که از طریق این خدمات دهی درآمدزایی نیز خواهد شد.
از آنجايي كه جابه جایی از شهر به روستا به دلیل انتقال قدرت خرید فرد یا افراد از مبدا به مقصد بسیار اهمیت دارد، لذاروستاهای ما به صرف داشتن زیبایی طبیعی نمی توانند این چرخه اقتصادی را تکمیل کنند بلکه در کنار این موهبت خدادادی باید زیرساخت های مناسب برای تمامی اقشار در این مکان ها شکل بگیرد.
با توجه به اينكه روستاهای مازندران مي تواند محل مناسبی برای حضور ورزشکاران باشد، اما هیچ مسیر دوچرخه سواری از روستایی به روستای دیگر استان تعبیه نشده و یا امکاناتی برای ورزشکاران درتظر گرفته نشده است تا این اقشار جذب این محیط ها شوند.
يكي از انواع گردشگري كه در جهان از اهميت ويژه اي برخوردار است نوع سلامت آن است اين درخالي است كه گردشگری سلامت از مهم ترین نوع گردشگری در جهان است ومازندران بسیار مستعد این گونه گردشگری بوده امابا اين حال درحال حاضر هیچ دهکده سلامتی برای گذران دوران نقاهت بیماران در این استان وجود ندارد.
يكي از انواع گردشگري ها كه مي تواند در روستاهاي مازندران به وقور يافت جنبه علمي آن است كه دراين ميان مي توان به جنگلها ،دريا و كوه هاي اين منطقه اشاره كرد.
كه مي توان روستاهای استان را به عنوان مقصد جالبی برای گردش های علمی دانشجویان و دانش آموزان باشددر نظر گرفت و می توان با ارائه امکانات مناسب این قشر عظیم را با جامعه روستایی پیوند زد که این خود سبب رونق اقتصاد روستایی خواهد شد.
لذا برای رونق گردشگری روستایی و تمامی مصادیق گردشگری در مازندران ابتدا به ساکن باید مفهوم آن به درستی شناخته شود و سپس بسترهای مناسب لحاظ گردد تا شاهد شکوفایی اقتصادگردشگری در مازندران باشیم.
گردشگري روستايي مازندران رونق مي گيرد
با وجود تمامي مشكلاتي كه بر سر رونق گردشگري مازندران وجود دارد اما دريكي دو سال اخيرشاهد رونق گرفتن گردشگري روستايي در اين مناطق بوديم.
اقامت ارزان در خانه هاي مسافر و اقامتگاههاي بومگردي با امكانات پخت و پز ، وجود امنيت بالا و ميهمان دوستي روستائيان سبب شد تا در 2 سال اخير ميل حضور و اقامت گردشگران نوروزي در روستاهاي مازندران دو چندان شود.
البته جاذبه روستاهاي مازندران را هم كه از اواخر زمستان در محاطره شاليزارهاي در حال كشت و كار برنج ، گل هاي زرد رنگ دانه روغني كلزا ، شكفته شدن غنچه هاي سفيد درختان مركبات و ديگر گياهان و درختان قرار مي گيرند نبايد براي جذب مسافران نوروزي ناديده گرفت .
تجربه و آمار رو به افزايش 2 سال اخير نشان مي دهد كه مسافراني كه پايشان به روستاهاي استان مازندران باز مي شود ديگر از اين منطقه دل نخواهند كند و در هر سفري فرصت هاي تازه اي را براي ديدارهاي بعدي تعريف مي كنند ؛ از گردش در عمق جنگل هاي هيركاني گرفته تا اقامت شبانه در هواي آزاد مراتع و مزارع .
درحال حاضردر استان مازندران حدود سه ميليون و 300 هزار نفر جمعيت دارد كه حدود 45 درصدشان در بيش از سه هزار و 500 روستا زندگي مي كنند.
