هفته گذشته سیدمحمد حسینی وزیر پیشنهادی فرهنگ و ارشاد اسلامی برنامههای خود را با عنوان «فرهنگ و هنر متعالی» به مجلس ارائه کرد .
این برنامه پیشنهادی با عنوان «فرهنگ و هنر متعالی» بدین شرح است:
مقدمه: هفت هزار سال پیشینیه فرهنگی و تمدنی مردمان این دیار در بیشتر رشتههای فرهنگی – هنری مانند هنر نمایشی، نگارگری، موسیقی، شعر و ادبیات؛ فرهنگ و هنر را به عنوان یکی از مهمترین ظرفیتهای ایران اسلامی درآورده است. ادبیات عرفانی و معنوی: حافظ وسعدی، خیام و مولانا و آئینهایی چون تعزیه، پنجرههای جدیدی به سوی دنیای سرگشته و خسته از مادیگری گشوده و نگاه جانیان را به سوی سرزمین خورشید معطوف نموده است.
انقلاب اسلامی ایران رنسانس فرهنگ و هنری اصیل و معنوی بود و بیتردید یکی از مهمترین دستاوردهای این انقلاب بزرگ و شکوهمند بازگشت به خویشتن خویش در عرصههای فرهنگی و هنری است. احیای موسیقی اصیل و معنویتگرا، گسترش هنرهای تجسمی (نگارگری، گرافیک، نقاشی، عکاسی و ...) با رویکرد اصیل، زنده شدن زبان، شعر وادبیات فارسی، توسعه سینمای مولد و ظرفیتهای عظیم این حوزه، جلوهای از رنسانس فرهنگی در ایران پس از انقلابی اسلامی است.
نایسامانی های فرهنگ از نگاه آقای وزیر
در وضعیت کنونی، به رغم تلاش قابل تقدیر و مناسبی که در سالهای اخیر صورت گرفته، نابسامانیهای زیادی در عرصههای گوناگون فرهنگی- هنری اعم از:
کمتوجهی به تناسب ساختار وزارتخانه با تحولات و نیازهای فرهنگی و هنری روز ، ، عدم بهرهگیری مناسب از ظرفیتهای بومی و تنوع فرهنگی ایران ،عدم انتقال دغدغههای فرهنگی دولت به هنرمندان و مردم
کمتوجهی به ایجاد فضای نقد و مفاهمه در حوزه فرهنگی و هنری ، غلبه روحیه انفعالی بر امور فرهنگی و هنری به جای برخورد فعال و همراه با ابتکارعمل ، عدم بهرهگیری مناسب از ظرفیت هنرمندان برای اهداف عالی نظام با بها دادن به شخصیت کنشگر هنرمند ، عدم توجه به توسعه زیرساختهای فرهنگ و هنر مخصوصا سینما و تئاتر، عدم توجه به سودآور نمودن فعالیتهای فرهنگی و هنری ،عدم ارتباط موثر با سایر سازمانها و نهادهای فعال در عرصه فرهنگ و هنر مانند وزارت علوم، سازمان صدا و سیما و شهرداریها
، ضعف در جریانسازی فرهنگی و هنری و ضعف در چهرهسازی فرهنگی و هنری عناصر متعهد در داخل و...دیده میشود .
اینگونه ضعفها و نابسامانیهای ناشی از آن، به رغم وجود ظرفیتهای عظیم فرهنگی و هنری در کشور، بیانگر مظلومیت مقوله فرهنگ است. بنای سیاستگذاری فرهنگی در داخل کشور هنوز گرفتار شالوده آزمون و خطاست و فرصتهای مغتنم داخلی وبینالمللی همچنان دستخوش تزلزل است. بر این اساس دهه چهارم انقلاب اسلامی بایستی، عرصه پیشآهنگی «فرهنگ و هنر متعالی» و دهه «دیپلماسی فرهنگی» باشد و سیاستهای توسعهای کشور از صافی فرهنگ و هنر عبور نماید و افق «مهندسی فرهنگی» چشماندازآینده روشن نظام قرار گیرد.
حالا چه باید کرد ؟
با چنین رویکردی، انتخاب راهبردها و سیاستهای فرهنگی و هنری متناسب با انتظارات جامعه اسلامی، آرمانهای امام و منویات مقام معظم رهبری و اولویتهای ریاست محترم جمهوری، الزامات سند چشمانداز 20 ساله،سیاستهای ابلاغی برنامه پنجم توسعه، و مصوبات شورایعالی انقلاب فرهنگی طرحریزی شده است. بدیهی است هدفگذاری وزارت ارشاد «ظرفیتسازی برای ارتقاء جایگاه ایران در حوزههای مختلف فرهنگی وهنری برای دستیابی به رتبه برتر منطقهای و کسب موقعیت مناسب در سطح جهانی» است.
سیاستهای کلان فرهنگی در وزارت ارشاد دولت دهم
1- نهاینه کردن ارزشهای انقلاب اسلامی بر پایه مکتب فکری و سیاسی امام راحل و رهبر معظم انقلاب اسلامی
2- نشر و تقویت اخلاق اسلامی و فضائل انسانی بر پایه دین مداری و فرهنگدینی
3- فراگیرسازی آموزهها،آرمانها و عناصر فرهنگ ایرانی – اسلامی در جامعه و تربیت فرهنگی و سیاسی آحاد جامعه بر این اساس
4- بسط آگاهیها و فضایل اخلاقی در میان اقشار مختلف مردم و زمینهسازی اقدامهای لازم برای اعتلای معرفت دینی و توسعه فرهنگ قرآنی
5-تثبیت جایگاه، نقش و ضرورت اتکا بر اندیشه و مهدویت در جامعه
6-تبیین و ارائه الگوهای مطلوب حیات طیبه فردی – اجتماعی بر پایه آموزههای اسلام ناب
7-معرفی انقلاب و نظام اسلامی به سایر ملل جهان و ارائه ارزشهای متعالی آن
8-تبیین وتاکید بر مولفههای هویت ایرانی – اسلامی بر پایه میراث تمدنی، مشاهیر و مفاخر ایرانی و اسلامی
9-تقویت ارزشهای دینی، روحیه عزتطلبی و خودباوری ملی با هدف افزایش امیدواری و نشاط فردی و اجتماعی و ارتقاء احساس استقلال فرهنگی
10- تثبیت و تحکیم احساس هویت دینی، فردی، اجتماعی، سیاسی و ملی در ذهن آحاد مردم ایران
و...
وزیرارشادبرای رسیدن به اهداف کلان چه راهبردها یی اندیشیده است
راهبردهایی که سید محمد حسینی برای رسیدن به اهداف کلان فرهنگی در نظر دارد به پنج بخش اصلی تقسیم می شود .
الف)فرهنگی – هنری
1- فراگیرسازی اندیشهها و آرمانهای حضرت امام خمینی (ره) و مقام معظم رهبری از طریق ابزارهای مختلف فرهنگی و هنری
2- ترویج فرهنگ و هنر «رسالتمدار» و متعهد در برابر نگاه مدرن «هنر برای هنر»
3-استفاده از ظرفیت عظیم فرهنگی و هنری به ویژه بهرهگیری از ظرفیت انتقال مفاهیم دفاع مقدس و هنر معنویتگرا برای اشاعه ارزشهای ایرانی – اسلامی
4- جهتدهی هنرهای مدرن به سوی اصالتهای اسلامی و ایرانی و تلاش برای جمع میان سنت و مدرنیته در این عرصه مهم
5- توجه بیشتر به هنرهای اصیل ایرانی و اسلامی مانند: نگارگری، تذهیب، نقالی و پردهخوانی، هنرهای آئینی، تعزیه و ...
6- لحاظ کردن تنوع حوزه فرهنگ و هنر در سیاستگذاری، برنامهریزی و اجرا با توجه به تنوع فرهنگی و قومیتی در کشور
7- استفاده از ظرفیت بینظیر تنوع آئینهای قومی در ایران برای ایجاد همبستگی اجتماعی قومیتها
8- «اشرافیتزدایی» از عرصه فرهنگ و هنر با ترویج هنرهای مردمی، ساده و کمهزینه قابل اجرا در سراسر کشور و با حضور گسترده مردم
9- تقویت نقش شورای فرهنگ عمومی در وحدت بخشی به سیاستگذاری فرهنگی و همسوسازی مقررات و قوانین فرهنگی و هنری با اهداف عالیه نظام جمهوری اسلامی
10-تهیه طرحها و برنامههای اجرایی به منظور توسعه و ترویج فرهنگ ایثار و شهادت در جامعه
و...
ب)سینمایی و سعی – بصری
1-تلاش برای دستیابی به بهترین شیوههای مردمی کردن سینما وسایر عرصههای فرهنگی – هنری با هدف زمینهسازی و ارتقاء فرهنگ تصویری و فراهم آوردن مطلوبترین شرایط ارائه محصولات سمعی و بصری از نظر کیفی و کمی برای مخاطبین
2-نشر هنر، فرهنگ و ارزشهای اسلامی – ایرانی در خارج از مرزها از طریق سینما و سایر محصولات فرهنگی
3-معرفی هر چه بیشتر و ارتقاء جایگاه سینمای ملی به جهان از طریق افزایش تولیدات سینمایی معناگرا در کشور برای ارتقاء سهم ایران در تولیدات جهانی
4- اهتمام بیشتر به زیرساختهای فنی توسعه سینما،فرهنگ و هنر
5- تلاش برای گسترش و تقویت فعالیتهای سینمایی و سمعی و بصری در کل کشور به ویژه نقاط محروم
6- حمایت از تولید و افزایش محصولات سینمایی (ایرانی)در شبکه نمایش خانگی (ویدئو رسانهها) با مشارکت بخش خصوصی و صدا و سیما با هدف رسیدن به برنامه هر روز یک فیلم
7- ظرفیتسازی برای افزایش سهم تولیدات سینمایی در حوزه دفاع مقدس برای خلق آثار فاخر با حمایت و همکاری نیروهای مسلح کشور
8- تدوین طرح جامع توسعه و بازسازی سینماها و مجتمعهای فرهنگی و ساخت سینما و مجتمعهای فرهنگی جدید و تالارهای نمایش با اولویت شهرهای فاقد آن
9- طراحی و برنامهریزی و تنظیم سیاستهای کلی برای کشف و جذب استعدادها و بکارگیری آنان
10- طراحی و اجرای برنامههای آموزشی برای تربیت نیروی انسانی متعهد و متخصص هنری و فنی در زمینه سینما،؛ و سایر فعالیتهای سمعی و بصری و همچنین ارتقاء مهارتهای موجود با همکاری دانشگاهها و نیز از طریق نهادهای مسئول مانند سینمای جوان،مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی و ...
11- تقویت نقد علمی از تولیدات سینمایی و هنرهای نمایشی
12- حمایت از برگزاری نمایشگاهها و جشنوارههای مختلف فرهنگی و هنری در سطوح مختلف محلی، منطقهای، ملی و بینالمللی برای فراهمسازی عرصه محصولات فرهنگی و هنری در راستای کمک به هنرمندان
13- حمایت از تاسیس شهرک سینمایی و مجتمعهای فرهنگی هنری
14-نظارت، حمایت و مدیریت رسانههای دیجیتالی کشور
15-تقویت نهادهای صنفی سینمایی و گسترش نظارت آنان بر فعالیتهای سینمایی
ج)مطبوعاتی و اطلاعرسانی
1-تهیه و تدوین نظام جامع رسانهای برای سامان بخشیدن به فعالیتهای مختلف در این حوزه و وضع مقررات یکسان برای مطبوعات، خبرگزاریها،سایتها و صدا و سیما
2-طراحی نظام رتبهبندی برای مطبوعات و روزنامهنگاران در زمینهها و تخصصهای مختلف از طریق نهادهای صنفی و دانشگاهی با هدف ارتقای سطح روزنامهنگاری کشور
3-حمایت ازتوسعه رسانههای مکتوب و خبرگزاریها برای تولید و انتشار اخبار و گزارشها در سطح منطقهای و بینالمللی
4-گسترش همکاری رسانهای میان نشریات و خبرگزاریهای داخلی با رسانههای خارج از کشور با رعایت اولویتهای سیاست خارجی کشور
5-تربیت خبرنگارانی متناسب با استانداردهای جهانی به منظور رقابت باروزنامهنگاران در سطح منطقهای و جهان، با هدف ارتقای سطح رسانهای جمهوری اسلامی ایران
و...
د)بینالمللی
1-تقویت همکاریهای فرهنگی و هنری موثر منطقهای و بینالمللی با اولویت کشورهای همزبان، همسایه، آسیا و جهان اسلام و بهرهگیری از این روابط برای افزایش توان ملی و نیز تلاش برای همگرایی بیشتر میان کشورهای اسلامی در حوزه فرهنگی – هنری
2-تقویت دیپلماسی فرهنگی در کشور به منظور گسترش مبادلات فرهنگی و هنری و صدورخدمات فرهنگی و سینمایی به کشورهای مختلف با تاکید بر کشورهای اسلامی و همسایه
3-برنامهریزی در زمینه مشارکت و حضور فعال در فرآیندها، نهادها و مجامع منطقهای و بینالمللی.
4-اهتمام به معرفی جلوههای فرهنگی، هنری و ادبی ایران در سطح جهانی و فراهمسازی زمینه آشنایی و نخبگان و مراکز فرهنگی نسبت به دستاوردهای جدید فرهنگی جهان
5-حضور موثر در صحنههای فرهنگی بینالمللی و بهرهگیری از ظرفیتهای آنها برای گسترش مناسبات فرهنگی و هنری و گسترش زمینه تصویب موافقتنامههای فرهنگی منطقهای و بینالمللی
و...
ه) توسعهای – مدیریتی
1- تغییر ساختار اداری و طراحی آن متناسب با اهداف،ماموریتها و نیازهای جدید و توزیع متوازن اختیارات و قدرت میان واحدهای سازمانی
2- تفویض اختیارات و واگذاری امور اجرایی به استانها به منظور بروز خلاقیتها و ابتکارات منطقهای و محلی و تمرکز فعالیتهای وزارت در حوزه سیاستگذاری، تامین زیرساختها و تقویت بعدنظارتی و ارزیابی
3- سازماندهی سیستمهای نظارت و ارزیابی عملکرد سازمانها و موسسههای وابسته به منظور ارتقا بهرهوری در آنها.
4- تهیه و تصویب طرح مدیریت جامع خدمات فرهنگی و هنری به منظور روزآمدسازی قوانین و پاسخ به تقاضاهای فرهنگی واقتضائات روز
5- تدوین استانداردها و شاخصهای بهرهمندی نقاط مختلف کشور از فضاهای فرهنگی و هنری و توزیع اعتبارات برای دستیابی به شاخصها
6- شفافسازی قوانین مربوط به ممیزی و به منظور بستن راه برای اعمالنظرهای سلیقهای
7- تهیه و تدوین برنامههای اجرایی مؤلفههای فرهنگ عمومی شامل قانونگرایی،انضباط اجتماعی،وجدان کاری، خودباوری، روحیه کار جمعی، ابتکار، درستکاری، قناعت، پرهیز از اسراف و ...
8- مساعدت در تکمیل و اجرای طرح مهندسی فرهنگی کشور و تدوین آییننامههایی برای تهیه پیوست فرهنگی برای کلیه پروژههای هم کشور
9- تهیه و تدوین طرح جامع موسیقی ملی، هنرهای تجسمی و نمایشی، سینمای ملی ایران وکتاب و کتابخوانی برای دستیابی به چشمانداز 20 ساله جمهوری اسلامی و توسعه هنر متعالی برخاسته از ارزشهای ایرانی- اسلامی
10- تهیه طرح جامع تاسیس و ساماندهی موسسههای خیریه
11- طراحی بانک اطلاعات جامع فعالان فرهنگی و هنری و طراحی کد و شماره فرهنگی در این حوزه
12-گسترش خدمات رفاهی و بیمهای، ایجاد ثبات در مقررات و قوانین برای آرامشبخشی و ایجاد امنیت روانی برای اهالی فرهنگ و هنر
13-تقویت صندوق حمایت از هنرمندان و تولیدات فرهنگی و هنری
14- حمایت از تاسیس و راهاندازی بانک تخصصی فرهنگ و هنر
15- حمایت وایجاد بازار بورس کالاهای فرهنگی و هنری در کشور و توسعه این بازار در سطح بینالمللی
و ...
آنچه که از برنامه های وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی قابل تامل است توجه به فرهنگ و هنر اصیل ایرانی و به قولی فرهنگ و هنر متعالی در قالب اندیشه های امام و رهبری است حال باید 4 سال منتظر ماند تا ببینیم آیا برنامه جامع وزیر به مرحله اجرا در خواهد آمد ؟ و فرهنگ وهنر متعالی به کجا خواهد رفت ؟
نمای نزدیک
سیدمحمد حسینی در جلسه رای اعتماد مجلس شورای اسلامی به وزیران پیشنهادی دولت دهم از مجموع 286 رای با 194 موافق و 61 مخالف و 31 ممتنع به عنوان هشتمین وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی انتخاب شد.
وی پیش از این در سمتهای معاون حقوقی، پشتیبانی و پارلمانی وزارت علوم، قائممقام وزارت علوم، رئیس هیأتمدیره انتشارات علمی فرهنگی، مدیرعامل و رئیس هیأتمدیره مؤسسه انتشارات سروش، معاون صدا و سیما، نماینده مجلس هفتم، رایزن علمی و فرهنگی در خارج از کشور و مشاور پارلمانی رئیس سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی مشغول به فعالیت بوده است. او همچنین عضو هیأت علمی دانشگاه تهران در رشته فقه و مبانی حقوق اسلامی است.
