حوريه ملکي
در حالي نزديک به 3 سال است دولت آمریکا با تصویب طرح محدودیت ویزا، سفر اتباع 38 کشور را به ایران تحت تاثیر قرار داده است که طي همين زمان چند استان ايران به عنوان شهرهاي نمونه گردشگری در سال 2018 انتخاب شدند. اتفاقي که مي تواند به عنوان ظرفيتي براي جذب گردشگر، بخصوص گردشگران آسيايي و کشورهاي اسلامي مد نظر بوده و از آن استفاده کرد. اتفاقي که اگر درست براي آن برنامه ريزي شود قرن ها مي توان از مزاياي آن استفاده کرد و از سود سرمايه گذاري در "همدان 2018 " تا "همدان 3018 " بهره برد.
وقتي در دومین اجلاس مجمع گفتگوی کشورهای آسیایی ACD که در شهر سیم ریپ کشور کامبوج برگزار شد و شهر همدان به عنوان پایتخت گردشگری آسیا انتخاب شد، بايد همه ايران به احترام اين انتخاب به آماده باش در مي آمدند. اما حالا گويي مسئولان اسير درگيري هاي ديگري هستند و حتي فرصت ندارند به راه هاي درآمدزايي اين موضوع هم بينديشند.
طی یک بررسی مشخص شد ایرانیها پس از آلمانیها و گرجیها، سومین کشور صادرکننده گردشگر به آسیای صغیر محسوب میشوند. ترکیه نخستین مقصد گردشگران ایرانی است و بعد از آن کشورهای حاشیه خلیج فارس، به علت نزدیکی و ارزان بودن مسافرت، مورد توجه گردشگران ایرانی قرار گرفت. این کشورهای کم وسعت توانستهاند به حدی در صنعت گردشگری موفق شوند که رقم حضور ایرانیان در این کشورها، سالانه بیش از ۷۰۰ هزار نفر، برآورد شده است.
اين حرکت ايرانيان به سمت کشورهاي همسايه و حتي اروپا در شرايطي اتفاق مي افتد که همدان با وجود بیش از هزار و 800 اثر تاریخی یکی از سرمایه های بکر تاریخی کشور به شمار می رود که برخی از آنها می تواند با سرمایه گذاری های مناسب فعالان بخش خصوصی و تغییر کاربری جدید به یک جاذبه گردشگری تبدیل شود.
با اينکه چهره و هویت شهر تاریخی همدان با تکیه بر بناهای تاریخی اش توانسته در میادین بین المللی گردشگری دنیا حرف هاي زيادي برای گفتن داشته باشد اما بی تدبیری برخی متولیان و به مراتبی بی سلیقگی مشاورانی که به عنوان پیماکاران مرمت این بناها انتخاب می شوند باعث زخمی شدن روح و هویت آنها شده است که با واکنش برخی از کارشناسان و اساتید دانشگاهی نیز روبه شده است. متاسفانه در همدان عوامل مؤثر در ایجاد فرسودگی محیطهای شهری، موجب ناسازگاری در بافت، افزایش فضاهای مخروبه و رها شده شهری برای بافت قدیم شهر شده است.
در کشورهای توسعه ارتباط تنگاتنگی بین گردگشری با فرهنگ و تمدن یک منطقه برقرار است به طوریکه در کشوری مانند چین در شهر سان سعی شده تا با احیای بافت تاریخی این شهر آن را به یک قدرت شگفت آور صنعت گردشگری این کشور تبدیل کند.
با اين اوصاف بعضي وقت ها حس مي شود سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري همدان آنقدر تنها مانده که ديگر توان حفاظت از صدها اثر تاريخي اين استان را هم ندارد، چه برسد به بازسازي و تعميرات.
درست است که بناهای تاریخی نماد و هویت مردم شهر و تاریخ آنها به شمار مي روند و حفظ و مرمت آنها و به کارگیری این سازه ها با تغییرات کاربری جدید می تواند رونق بخش صنعت گردشگری باشد، اما در استاني مثل همدان که در هر نقطه آن يک اثر تاريخي يا طبيعي وجود دارد ، نمي توان فقط از يک سازمان انتظار حفاظت و مرمت داشت و حتما بايد همه دست در دست هم بدهند و بر اساس يک وظيفه و دستور عمل پاي کار باشند.
شهرداري ها از جمله نهادهايي هستند که مي توانند با کمک به سازمان ميراث فرهنگي و تعريف مشترک از همکاري هايشان، گام بزرگي در جهت آماده سازي فضاي شهري براي جذب گردشگر بردارند.
نکته قابل تامل اينکه هرگز نبايد فکر کنيم اگر شهري يا استاني براي يک سال در صدر اخبار براي معرفي به گردشگران قرار مي گيرد، عمر گردشگري اش هم يکسال است. مثلا انتخاب همدان به عنوان پایتخت گردشگری آسیا و اجلاس 2018 در سطح ملی بازتاب بسیار خوبی داشته و معرفی قابل توجه ای از همدان در دنیا صورت گرفته است ولی نباید انتظار داشت که تاثیر این موضوع براي يکسال و يا در کوتاه مدت نمایان شود. بلکه اين کار استارتي براي حرکت همدان به سمت پيوستن به شهرهاي گردشگرپذير دنيا بوده و در دراز مدت شاهد تاثیرگذاری آن در سطح ايران و جهان خواهیم بود.
بنابراين سرمایهگذاری در زیرساختهای شهری همدان، احداث هتل ها و همکاری شهرداری در این موضوع باعث رونق گردشگری در استان خواهد شد و هماهنگی وهمکاری دستگاههای مرتبط ضامن شکوفايي همدان در آينده اي نچندان دور مي شود که همگان از آن بهره خواهند برد.
