سالهاست آموزشوپرورش به خاطر پولگرفتن مدارس از والدین به بهانههای گوناگون زیرفشار افکار عمومی و نهادهای نظارتی قرار دارد. با این وجود توانسته به دلیل نبود تناسب میان دخلوخرج دستکم نهادهای نظارتی را تا حدودی با خود همراه کند و از فشار آنها بکاهد.
در عمل پنبه آموزش رایگان مصرح در قانون اساسی را زده است و هر سال در بزنگاههای سال تحصیلی از زمان ثبتنام گرفته تا زمان کارنامهدادن والدین مجبورند، کمک اختیاری به مدرسه کنند. حالا هم با دو حسابهکردن مدارس عملاً راه برای دریافتیهای بیشتر و متقابلاً دورزدنهای بیشتر، هموارتر شده است.
طی یک دهه اخیر، مدیران ارشد آموزشوپرورش مواضع مختلفی نسبت به اخذ وجه از والدین به عناوین گوناگون گرفتهاند. گاهی آن را ممنوع و خلاف قانون دانسته و وعده دادهاند با مدیران متخلف برخورد میشود و گاهی این کمکها را اختیاری و در قالب مشارکتهای مردمی دانستهاند و گاهی پرداختهای دیرهنگام سرانه و ضرورت رفع نیازهای مدارس را دلیل اخذ وجه از والدین عنوان کردهاند و البته در برهههایی اساساً اخذ هرگونه وجه از والدین را تکذیب کردهاند.
اما واقعیت این است که مدارس از والدین به بهانههای مختلف پول میگیرند و دریافت اجباری کمکهای اختیاری در ایام ثبتنام در اوج خود قرار دارد. در این میان، ایجاد حساب متمرکز مدارس ایدهای بود که طی آن نظام آموزشی کشور به مردم وعده میداد کنترل گردش مالی مدارس را به دست میگیرد و بر آن نظارت خواهد کرد.
پروژهای که با دفاتر دوگانه حساب در مدارس از ابتدا شکست خورده بود، اما وزیر آموزشوپرورش اینطور فکر نمیکند و آن را در راستای تقویت اعتماد عمومی به این وزارتخانه معرفی میکند.
فعالیت در فضای مجازی که مد کابینه دولتهای یازدهم و دوازدهم است، ابزار مدیریتی و افکارسنجی بدون واسطه سیدمحمد بطحایی وزیر آموزشوپرورش نیز هست. به طوری که بعد از حمایت از توسعه غیردولتیها و ماجرای حذف مدارس سمپاد، وی در جدیدترین توییتهای خود از ایجاد حساب یکپارچه برای ۸۵هزار مدرسه و طرحهای جدید در راستای سند تحول بنیادین خبر داد. بنابر توییت بطحایی: «با هدف شفافیت و تقویت اعتماد اولیا؛ حساب یکپارچهای برای ۸۵هزار مدرسه فعال شده است. بنابراین از آغاز سال تحصیلی جدید، هر مدرسه فقط یک حساب بانکی مشخص خواهد داشت که تمام درآمدها و هزینههای آن برای نمایندگان اولیا قابل رؤیت خواهد بود.» بطحایی همچنین در توییت دیگری نوشت: «از ابتدای دوره جدید و سال تحصیلی ۹۶- ۹۷، ۱۵ طرح در راستای سند تحول بنیادین تعریف کردیم. بررسی و هماهنگیهای لازم انجام و روند کار با جدیت پیگیری شد و گزارش اجمالی از اهداف و درصد پیشرفت هر یک از آنها را ارائه میکنم.» این در حالی است که در حال حاضر مدارس با داشتن دو دفتر حساب، در عمل دو گردش مالی دارند. یکی برای ارائه به نهادهای نظارتی و یکی حساب و کتاب واقعی. این مسئله به اندازهای در اداره مدارس فراگیر است که سال گذشته تعدادی از نمایندگان مجلس نسبت به موضوع معترض شدند. با این وجود آموزشوپرورش با بیان اینکه مدارس دو دفتره تعدادی از مدارس غیردولتی بودند، موضوع را درز گرفتند.
حال سؤال اینجاست، واقعاً وزیر آموزشوپرورش چرا توقع دارد با این اقدامات ابتدایی و ناکارآمد اعتماد از دست رفته مردم به آموزشوپرورش را بازگرداند؟
