با سنگینتر شدن فشارهای اقتصادی دشمن به نظر میرسد زمینه برای متحد کردن توان دولت و نهادهای غیردولتی برای مقابله با شرایط پیش روی کشور به وجود آمده که باید نهایت استفاده از آن شود.
در روزهای اخیر تمام سیاستمداران و نمایندگان بخشهای مختلف سیاسی بر این نکته تأکید کردهاند که ماههای آینده شرایط اقتصادی برای کشور سختتر خواهد بود و ما برای مهار بحرانهای اقتصادی که دشمن در پی وارد کردن بر ماست، باید آماده شویم.
در این میان دستگاههای مختلف کشور نیز باید برای از سرگذراندن شرایط سخت فعلی آماده باشند، کما اینکه در طرف مقابل نیز همکاری پیچیدهای برای مقابله با ایران به خصوص در حوزه اقتصادی وجود دارد. هم اکنون هماهنگیهای گستردهای در سطح اقتصادی بین کشورهای عربی و غربی همچون رژیم صهیونیستی و غرب وجود دارد که میتواند تهدیدی برای اقتصاد کشور تلقی شود. حال با چنین شرایطی طبیعی است که باید همکاریها در سطوح گسترده ادامه پیدا کند؛ همکاریهایی که نباید در یک بخش متمرکز شود، البته بدیهی است که دستگاههای اقتصادی در خط مقدم مقابله با توطئههای دشمن قرار دارند، اما نهادهای دیگر نیز با همکاریهای گسترده میتوانند به کمک دولت آمده و از وارد آمدن فشار اقتصادی به کشور جلوگیری کنند، البته این مسئله در گرو این است که دولت نیز زمینه را برای حضور گسترده مردم فراهم کند.
نهادهای اقتصادی همکار دولت در عبور از تحریم
یکی از نهادهایی که دولت باید زمینه همکاریهای گسترده اقتصادی را با آنان فراهم کند، ستاد اجرایی فرمان حضرت امام (ره) و بنیادهای اقتصادی همچون بنیاد مستضعفان و جانبازان است. در مجموعه اقتصادی کشور چنین نهادهایی به دلیل بالا بودن امکانات کشور توانمندیهای گستردهای را برای کمک به بهبود شرایط فعلی دارند، البته در گذشته و در دوران اوج تحریمهای اقتصادی در سالهای ۹۱ و ۹۲ این نهادها تلاشهای فراوانی برای کاهش فشار تحریم انجام دادهاند. از جمله این کمکها میتوان تلاش برای ورود اقلام مورد نیاز مردم به خصوص در حوزه دارو و غذا کرد. این تلاشها البته با واکنش دشمن نیز روبه رو شد و وزارت خزانهداری امریکا در سالهای ۲۰۱۲ و ۲۰۱۳ تعدادی از شخصیتهای مرتبط با این نهادها را در لیست سیاه تحریمها قرار داد. حالا نیز و در شرایط فعلی که دشمن به دنبال سوءاستفاده از فشار اقتصادی بر کشور است، دولت میتواند با همکاریهای گسترده با این نهادها اقتصاد را مقاومتیتر کند. ستاد فرماندهی اقتصاد مقاومتی که با حضور سران سه قوه تشکیل شده میتواند زمینهساز همکاریهای گستردهای در این باره باشد.
سپاه چه میتواند بکند؟
در میان نهادهایی که حداکثر آمادگی را برای همکاری با دولت در حوزه حل مشکلات کشور دارند، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی است. این نهاد انقلابی در دوران قبلی نیز به محوریت قرارگاه سازندگی خاتمالانبیا تلاشهای فراوانی را برای انجام پروژههای زیرساختی کشور انجام داده است. ساخت دهها سد و همچنین زیرساختهای اساسی در حوزه انرژی بخشی از تلاش این نهاد است. هم اکنون نیز به عنوان نمونه میتوان به ساخت پالایشگاه ستاره خلیج فارس اشاره کرد؛ پالایشگاهی که میتواند بخش زیادی از انرژی کشور در حوزه بنزین را تأمین کند، البته سپاه پاسداران انقلاب اسلامی به همین دلیل مورد تحریمهای اقتصادی فراوانی قرار گرفته است.
تاکنون دهها بخش از این نهاد انقلابی مورد تحریم قرار گرفته است، البته گستره خدمات این نهاد تنها به بخش اقتصادی محدود نمیشود، بلکه حفظ امنیت در منطقه خلیج فارس یکی از مهمترین نکاتی است که بر عهده این نهاد انقلابی قرار دارد، البته این توان مورد توجه سایر نهادهای غربی نیز قرار گرفته است. به عنوان مثال مرکز مطالعات استراتژیک و امور بینالملل مینویسد: «سپاه پاسداران ایران، نیروی انسانی و [ظرفیت]کمیتی فوق [کشورهای عربی]دارد و از نیروهای پرشمار توپخانهای بهرهمند است.» با این وجود، اینها تمام نقاط قوت ایران در مقابل کشورهای عربی نیستند. جدولها و نمودارهایی که در ادامه گزارش آمده، نقاط قوت بیشماری را برای ایران برمیشمارد که در بسیاری از آنها ظرفیتهای نظامی ایران حتی از مجموع ظرفیتهای نظامی اعضای شورای همکاری خلیج فارس نیز با فاصله زیادی، بیشتر است.
این مرکز همچنین به صراحت به این نکته اشاره میکند که کشورهای حاشیه خلیج فارس توانایی حفظ امنیت در این منطقه را با وجود دهها قرارداد نظامی ندارند.
این مرکز ضمن اعتراف به دهها قرارداد نظامی امریکا با کشورهای عربی خلیج فارس و کمکهای نظامی به این کشورها، در بخشی با عنوان جالب «تهدید شورای همکاری خلیج [فارس]برای شورای همکاری خلیج [فارس]» توضیح میدهد که عواملی مانند «ناتوانی در تشکیل ساختار مؤثر برای فرماندهی، برنامهریزی نیروها، حمایت پدافندی و درگیری در ظاهرسازی و لفاظی بسیار بیش از اندازه»، «عدم وحدت ملی، استفاده از تأسیسات مشترک، وابستگی واقعی به امریکا»، «تمرکز ضعیف بر مأموریت، همراه با محدودیت [و نقص]در هماهنگی»، «انطباق ضعیف با نبردهای نامتقارن/چریکی»، «عدم یکپارچگی، استانداردسازی و همکاریهای عملیاتی»، «مشکلات در آموزشها و مانورهای مقیاس بزرگ»، «مشکلات در همکاری مشترک» و «عدم گسترش متوازن نیروها: عدم کیفیت و ثبات نیروی انسانی» را از جمله واقعیتهایی میداند که توان نظامی کشورهای عربی منطقه خلیج فارس را تضعیف میکند.
نویسندگان این گزارش در ادامه با اشاره به توانمندیهای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی مینویسند: سپاه پاسداران ایران از طیفی از نیروهای زمینی- هوایی- دریایی برخوردار است و در کنار آنها نیروی قدس را برای حمایت از نیروهای خارجی و بسیج را برای دفاع عمیق و امنیت داخلی تحت کنترل دارد. این گزارش سپس ادامه میدهد که سپاه پاسداران کنترل موشکهای بالستیک کوتاهبرد و میانبرد و پهپادها، پهپادهای مسلح و موشکهای کروز دوربرد ایران را به دست دارد.
نویسندگان گزارش سپس آمارهای مفصلی درباره آنچه تصور میکنند ظرفیتهای سپاه پاسداران است ارائه میدهند، البته ذکر این نکته ضروری است که سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در کنار حفظ امنیت منطقه خلیج فارس و حفظ توان کشور برای صدور نفت میتواند نقش بسیار مهمی در حفظ امنیت داخلی کشور داشته باشد. این امنیت میتواند به دولت کمک کند تا به راحتی به ساماندهی اقتصاد کشور بپردازد و برخی آشوبهای مقطعی را که به صورت حتم از خارج از کشور هدایت میشوند مهار کند.
همکاری رمز موفقیت است
این ظرفیتها تنها بخش کوچکی است که در توان نهادهای غیردولتی برای کمک به حفظ شرایط اقتصادی کشور وجود دارد. به طور حتم میتوان مصادیق فراوانی را در این حوزه یافت که از آنها تاکنون غفلت شده است. در این میان وظیفه دولت این است که زمینه را برای متحد کردن تمام ظرفیتها جهت مقابله با شرایط فعلی فراهم کند. خط کشیدن روی اختلافات سیاسی و به خصوص کینههایی که از زمان انتخابات باقی مانده مهمترین قدم در این باره است. اگرچه در دوران انتخابات ریاستجمهوری اتهامات فراوانی را به سایر گروههای سیاسی وارد کرد، اما شرایط فعلی میتواند تمام این اختلافات را به طور کامل از بین ببرد. در سالهای قبلی همین اختلافات بزرگترین ضربه را به انسجام داخلی کشور زد. فتنه ۸۸ مهمترین نمونه آن بود که سبب شد امریکا با سوءاستفاده از شرایط داخلی شدیدترین فشارها را بر کشور تحمیل کند و تحریمهایی را علیه ایران بچیند که هم اکنون نیز میتوان نشانههایی از آن را در تحریمهای فعلی دید.
با این حال زمان روشن خواهد کرد که دولت به فکر استفاده از فرصت فوق برای متحد کردن تمامی ظرفیتها برای مقابله با توطئههای اقتصادی دشمن خواهد بود یا نه؟
