جنگ اقتصادی امریکا علیه ایران، حالا وارد فاز تازهای شده و ایالات متحده با راهاندازی جنگ روانی از شرکای تجاری خود خواسته تا واردات نفت را از ایران به صفر برسانند، اما شواهد نشان میدهد که بسیاری از مشتریان نفتی ایران در حال مذاکره با امریکا برای اخذ معافیت برای واردات نفت از ایران هستند.
بر این اساس، رسانههای غربی چند روز پیش مدعی شدند که یک مقام ارشد وزارت خارجه امریکا اخیراً گفته است که کشورهای خریدار نفت ایران از آغاز ماه نوامبر (۱۳ آبان) و از سرگیری تحریمهای امریکا علیه تهران باید تمام واردات خود را از ایران متوقف کنند.
این فرد که نامش در گزارشها نیز عنوان نشده، از فشار بر کشورهای متحدش برای به صفر رساندن واردات نفت از ایران تا ماه نوامبر، پرده برداشته است. این مقام امریکایی سپس هدف ایالات متحده از این اقدام را «متوقف کردن راههای درآمد ایران و برجستهکردن اقدامات زیانبار آن کشور در سطح منطقه» دانسته است.
وی سپس ادعا کرده که هفته آینده هیئتی از مقامات امریکایی راهی کشورهای حوزه خلیجفارس خواهند شد تا تضمین کنند، در پی قطع انتقال نفت ایران، بازار جهانی با کمبود روبهرو نشود. این ادعا در حالی است که چندی پیش طرح همپیمانان امریکا در اوپک برای افزایش تولید و خروج از فریز نفتی با مقاومت ایران با شکست روبهرو شد و کشورهای عضو اوپک به توافق اول ژانویه ۲۰۱۷ برای کاهش یک میلیون و ۵۰۰ هزار بشکهای پایبند ماندند. اتفاقی که نشان میدهد تلاشهای امریکا برای جبران کمبود نفت ایران در بازارهای جهانی حداقل تا پایان سال ۲۰۱۸ بیتأثیر خواهند ماند.
ژاپن به دنبال اخذ معافیت
تهدید ایالات متحده و فشار به همپیمانانش برای قطع واردات نفت از ایران در حالی است که ژاپن به عنوان یکی از مشتریان مهم نفتی ایران به دنبال اخذ معافیت از امریکا برای ادامه واردات نفت از ایران است.
بر این اساس روزگذشته، یوشیهیده سوگا، دبیر ارشد کابینه و سخنگوی دولت ژاپن در یک نشست خبری گفت: بررسی آثار تحریمهای امریکا علیه ایران بر اقتصاد ژاپن در جریان است و این کشور با امریکا و سایر کشورها در این مورد رایزنی خواهد کرد. به گفته این مقام ارشد ژاپنی، هدف از این رایزنیها جلوگیری از بروز وضعیتی است که در آن، شرکتهای ژاپنی به خاطر ارتباط تجاری و مالی با ایران با اقدامات تنبیهی امریکا مواجه شوند.
وی سپس گفت: ژاپن در این ارتباط با مقامات ایرانی نیز در ارتباط است و به نظر میرسد که آنان در جستوجوی راهی برای بیتأثیرکردن تحریمها بر واردات نفت از ایران است. وی گفت: در حال حاضر هم گفتوگوهایی بین امریکا و ژاپن در جریان است، اما در مورد موضوع این مذاکرات و پیشرفت آنها توضیح بیشتری نداد.
آمادگی ایران برای بدترین سناریو
در همین حال خبرگزاری «تسنیم» روزگذشته از قول یک مقام آگاه در وزارت نفت خبری را منتشر کرد که از آمادگی ایران برای ادامه صادرات نفتش تحت هر شرایطی خبر میداد.
این مقام آگاه با رد ادعای امریکاییها برای صفرکردن صادرات نفت ایران گفته است که «این ادعای بزرگ، شدنی نیست؛ چراکه ایران در ماه گذشته میلادی روزانه ۸/۲ میلیون بشکه نفت خام و میعانات گازی صادر کرده و این رقم اکنون حدود ۵/۲ میلیون بشکه است و حذف این میزان نفتخام و میعانات گازی از بازار جهانی به راحتی و در یک دوره زمانی چندماهه، امکانپذیر نیست.» این مقام آگاه سپس تصریح کرد، برخی شرکتهای اروپایی طی چند هفته اخیر (مثل شل و توتال) خرید نفت ایران را متوقف کردهاند، اما صادرات نفت ایران به اروپا، آسیا و دیگر نقاط جهان ادامه دارد.
این مدیر ارشد نفتی در پاسخ به اینکه «به فرض عملیاتیشدن موضوع این خبر غیررسمی، آیا ایران برنامهای برای چنین شرایطی دارد»، گفت: ایران برای بدترین سناریوها، حتی سناریوهایی که احتمال تحقق آن بسیار کم است، آمادگی دارد. وی افزود: بدبینانهترین سناریوها در برنامههای فروش نفت ایران دیده شده و هر سناریو نیز جایگزینی عملیاتی دارد؛ چراکه صادرات نفت ایران با تأمین ارز مورد نیاز کشور در ارتباط است. دولت هم درخصوص فروش نفت در حالات و شرایط مختلف برنامهریزی کرده و هم برای تأمین ارز برنامههایی دیده شده است.
این مقام آگاه در وزارت نفت در خصوص میزان عملیاتیشدن تصمیم احتمالی امریکا برای به صفر رسیدن صادرات نفت ایران گفت: آنطور که مقامات امریکایی فکر میکنند، ظرفیت مازادی برای ارائه نفت از سوی کشورهای عربستان و امارات برای درازمدت وجود ندارد، شاید برای مدتی بتوانند با مدیریت شرایط عرضه نفت از سوی همپیمانان امریکا و به مدارآوردن تمامی ظرفیت این کشورها، بخشی از صادرات نفت ایران را پوشش دهند، اما جبران حذف بخش قابل توجهی از صادرات ایران از بازار جهانی نفت، برای بیش از چند ماه امکانپذیر نیست.
گفتنی است، کارشناسان پس از خروج ایالات متحده از برجام و آغاز برنامههای این دولت برای تحریم نفتی ایران معتقد بودند که آثار اقتصادی تحریمهای یکجانبه امریکا پس از برجام، نه تنها به میزان قبل از برجام نخواهد بود، بلکه بنا بر دلایلی همچون عدم اجماع جهانی برای برقراری تحریمها، تنوع در سبد خریداران نفت ایران و نیز تضاد منافع میان کشورهای طرف تجاری با ایران، اثر این تحریمها بسیار کمتر از تحریمهای قبلی خواهد بود.
از وقتی این دولت آمده همیشه برای بدترینها آماده بوده ایم! 
