جوان آنلاین: چند روزی است که اردن به دلیل افزایش مالیاتها، دستخوش اعتراضات مردمی است. اعتراضاتی که گویا عربستان سعودی و متحدان عبری و غربی آن مصمم هستند تا با دخالت در امور داخلی این کشور اردن را با سیاستهایشان در موضوع اشغال فلسطین و تغییر سفارت به قدس که از آن بهعنـــوان معامله قــــــــرن نــــــام برده میشود همراه سازند.
با افزایش نارضایتیها در اردن بابت افزایش مالیاتها، تظاهرات مردم این کشور برای استعفای نخست وزیر اردن در شهرهای مختلف آن ادامه یافته است.
گفته میشود، تظاهرات ابتدا به صورت اتحادیههای صنفی برگزار شده است و بعداً با حمایتهای رژیم آل سعود و متحدانش به دیگر شهرهای این کشور رسوخ یافته و جهتدار شده است.
اردن که از آن بهعنوان یکی از باثباتترین کشورهای منطقه غرب آسیا در سالهای اخیر نام برده میشود و میلیونها فلسطینی و مهاجران عراقی و سوری را در خود جای داده است، به دلیل تغییر در برخی راهبردهای سیاسی در باره مسأله قدس، از سوی کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس و همچنین رژیم صهیونیستی با فشارهای منطقهای و فرامنطقهای روبهرو شده است و برای اینکه بتوانند این کشور عربی را با سیاستهای دونالد ترامپ در موضوع قدس و معامله قرن همراه سازند، «امان» را با آشوبها و اعتراضات داخلی روبهرو ساختهاند.
حضور پادشاه اردن، عبدالله دوم در نشست فوقالعاده سران سازمان همکاری اسلامی در ترکیه در واکنش به تصمیم آمریکا به انتقال سفارتش از تل آویو به قدس و تمایل این کشور به پایبندی به سرپرستی دولت هاشمی اردن بر اوقاف اسلامی در قدس نیز به مذاق برخی خوش نیامده و خشم آنان را به همراه داشته است.
با توجه به این که کشورهای جنوب غرب آسیا با بحرانهای اقتصادی و اجتماعی مختلفی و در اندازههای متفاوتی دست به گریبان هستند و از سوی دیگر دولتها برای جلوگیری از وقوع قیامهای مردمی از طریق کسب رضایت مالی یا افزایش حمایت دولتی تلاش میکنند، کسانی که در کمین اردن بودند و فرصتطلبان فهمیدند که چگونه این زخم ناشی از بحران مالی و اقتصادی اردن را هدف قرار دهند و از طریق کاهش کمکها یا توقف آن برای فشار بر بودجه و در تنگنا قرار دادن آن و کاهش ارائه خدمات رفاهی به شهروندان باعث وخیمتر شدن اوضاع در اردن شوند. کاری که باعث شد دولت اردن با تصویب قانون مالیات بر درآمد با هدف تأمین منابع مالی بودجه فشار بر مردم را بیشتر کند و نتیجه آن خروج و خشم مردم علیه دولت و سیاستهای آن شد.
صندوق بینالمللی پول دو سال قبل اعطای یک وام هفتصد میلیون دلاری به اردن را برای کاهش بدهی عمومی این کشور و افزایش رشد اقتصادی تصویب کرد. اردن به شدت به کمکهای مالی آمریکا، امارات عربی متحده و تا این اواخر عربستان سعودی وابسته بوده است.
اما عربستان سعودی اکنون کمکهای مالی خود را به اردن قطع کرده است. ملک عبدالله از متحدان کلیدی آمریکا در این منطقه مهم راهبردی و همسایه سوریه، اسرائیل و عراق است. تلاطم و بیثباتی منطقهای مشکلات مالی اردن را بدتر کرده است.
دولت اردن میگوید میزبان یک میلیون و چهارصد هزار آواره سوری است و چشماندازی از بازگشت آنها در آینده نزدیک به کشورشان دیده نمیشود.
اردن همچنین تعداد زیادی از آوارگان جنگ عراق را در خاک خود جا داده است. افزون بر آن، نزدیک به دو میلیون آواره فلسطینی نیز در اردن به سر میبرند. اردن اخیراً طرح افزایش قیمت بنزین را در مواجهه با اعتراضات لغو کرد.
به دستور پادشاه اردن (ملک عبدالله دوم) چند دولت در این کشور تغییر کرد و اصلاحات و تغییراتی در برنامههای دولت اردن برای کنترل و مهار خشم تظاهرکنندگان رخ داده است.
این بار نیز تظاهرات مردم خشمگین و اعتراض آنان به قانون مالیات بردرآمد باعث دخالت و ورود فوری دربار و پادشاه اردن و برکناری «هانی الملقی»، نخست وزیر این کشور برای مهار خشونتها شد.
«عمر الرزاز» هم مأمور تشکیل دولت جدید برای خروج از بحران و آغاز گفتوگوی جدی و فوری با سندیکاها و نهادهای جامع مدنی برای دستیابی به تفاهم ملی در خصوص نظام مالیاتی شد و این یعنی این که پادشاه از تلاش برای تصویب و اجرای این قانون عدول نکرده و درصدد مطرح کردن دوباره آن است.
قطعاً هدف دولت اردن از تصویب قانون مالیات بردرآمد و افزایش بهای انرژی و مواد سوختی، جبران کسری بودجه چند میلیارد دلاری است تا بتواند شروط صندوق بینالمللی پول را درخصوص اجرای اصلاحات اقتصادی به منظور دریافت وام از این صندوق محقق کند، تا بتواند اندکی از سنگینی و فشار کسری بودجه را کاهش دهد و مطالبات مردمی را در منطقه آشوبزده جنوب غرب آسیا از لحاظ سیاسی و اجتماعی محقق کند، منطقهای که برخی بازیگران در صدد بازترسیم آن و ایجاد خاورمیانه جدید هستند.
بسیاری معتقدند که تحولات اردن صرفاً یک هیجان و نقطه جوش درخواستها و مطالبات داخلی محض نیست، بلکه آن را با فشارهای سیاسی سنگین خارجی مرتبط میدانند که اردن برای اتخاذ مواضع و صفبندیهای سیاسی هماهنگ و همسو با دیکتههای آمریکا و اسرائیل در خصوص معامله قرن، مناقشه فلسطین، اوضاع جنوب سوریه و یا حمایت از محور سعودی و اماراتی بهعنوان مثال در خصوص محاصره قطر یا حمایت از تجاوز ائتلاف سعودی به یمن یا دشمنی و خصومتورزی با ترکیه و ایران در معرض آن قرار دارد.
آل سعود که پیش از این در سوریه، عراق، لبنان، بحرین و یمن سیاستهای رژیم صهیونیستی را دنبال کرده است، گویا مصمم شده است تا این بار «امان» اردن را ناامن سازد.
