تيرماه 1384 شوراي عالي انقلاب فرهنگي، روز 10 ارديبهشت (سالروز اخراج پرتغاليها از تنگه هرمز) را به عنوان روز ملي خليج فارس نامگذاري كرد. اكتشافات نفتي و غناي آب خليجفارس از لحاظ موادمعدني و غذايي آن را به حوضه آبي ارزشمندي تبديل كرده است. از سوي ديگر مسئلهاي كه اين پهنه آبي را تهديد ميكند چالشهاي محيطزيستي شامل انواع آلودگيهاي نفتي، صنعتي و پسابهاست كه سالانه حجم زيادي وارد خليجفارس ميشود.
سال گذشته هم عضو مجمع نمايندگان استان هرمزگان در مجلس با انتقاد از اينكه مهمترين معضل زيستمحيطي خليج فارس ورود فاضلابهاي خانگي، شهري و صنعتي است، گفت: ورود فاضلاب نسل آبزيان خليجفارس را در معرض تهديد قرار داده و معضلي جدي است؛ بهنحويكه اگر مديريت نشود، آينده روشني در انتظار اين درياي استراتژيك نخواهد بود.
احمد مرادي با بيان اينكه به دفعات نگراني خود در رابطه با ورود فاضلاب به خليجفارس را به آبفاي شهري، دولت و مجلس اعلام كردهايم، افزود: حدود 700 ليتر در ثانيه پسابهاي حاصل از فاضلابهاي خانگي و صنعتي به خليجفارس سرازير ميشود كه سلامت مردم را در معرض تهديد قرارداده و حيات دريا را به خطر انداخته است.
استان هرمزگان داراي 16شهر ساحلي است كه فقط پنج شهر آن سيستم تصفيه فاضلاب دارد. وزارت نيرو بر حسب مصوبات هيئت دولت، موظف شده است تا براي شهرهاي بالاي 30 هزار نفر اقدام به ساخت تصفيهخانه فاضلاب شهري كند كه متأسفانه عملكرد خوبي نداشته است، به عنوان مثال تصفيهخانه ايجاد شده در شهر بندرعباس فقط پاسخگوي جمعيت 300 هزار نفر است، در حالي كه جمعيت اين شهر در حال حاضر 500 هزار نفر است.
آلايندههايي كه از تانكرهاي نفتي بر اثر رهاسازي كيسههاي حاوي آب توازن به دريا سرازير ميشوند، با توجه به اينكه اغلب كشتيها مجهز به تجهيزات مناسب براي جداسازي آب و نفت (SBT)نيستند، خود از ديگر مخاطراتي است كه محيطزيست خليجفارس را تهديد ميكند.
نيروگاههاي توليد برق و آب شيرينكنها هم از ديگر مواد آلايندههاي خليجفارس هستند و 175 هزار متر مكعب در ساعت پساب از طريق پالايشگاه به سمت دريا تخليه ميشود. برداشت بيرويه مرجانهاي خليجفارس هم معضلي است كه در گذشته وجود داشته و همچنان نيز وجود دارد؛ برخي افراد مرجانها را قاچاق ميكنند، درحاليكه مرجانها نقش بسيار مهمي در تداوم حيات اقيانوسها و همچنين مزاياي بسياري را براي ساكنان بومي به دنبال دارند.
محيطزيست هم بهعنوان متولي اين امر بايد با تشديد نظارت، افزايش يگانهاي ويژه نظارتي و اطلاعرساني از انقراض نسل آبزيان خليجفارس جلوگيري كند.
كشند قرمز از ديگر تهديدهاي آبزيان و مرجانها محسوب ميشود. البته اين موضوع تا حدودي كنترل شده، اما كارشناسان تأكيد دارند اگر از ورود فاضلاب به خليجفارس جلوگيري نشود اين معضل در آينده خطرات زيادي را براي حيات اين آبراه به دنبال خواهد داشت. كشند سرخ يك معضل دريايي است كه بر اثر ازدياد جمعيتي انفجارگونه گروهي از جلبكها اتفاق ميافتد.
از سوي ديگر سودجويان هم با استفاده از خلأهاي قانوني در 65 متر از حريم دريا اقدام به ساختوساز ميكنند. براساس قانون فاصله 60 متري دريا حريم عمومي محسوب ميشود.
اخيراً معاونت محيطزيست دريايي سازمان محيطزيست با سازمان بنادر و دريانوردي در زمينه مقابله با آلودگيها تعامل خوبي برقرار كرده كه تخليه آب توازن كشتيها يكي از آنهاست، بر اين اساس مقرر شده كه تجهيزات و تأسيسات تصفيه آب توازن در بنادر ايجاد شود كه در حال انجام است.
همچنين برنامهاي در دست آزمايش است كه شناورها هم بايد پسماندهاي خود را به بنادر تحويل دهند كه در اين زمينه با مديريت صحيح پسماندها ميتوان اين مشكل را مرتفع كرد. خليجفارس مساحتي بيش از 239هزاركيلومتر مربع دارد. حداكثر عمق آن بين 90 تا 100 متر در اطراف جزيره تنب بزرگ، ابوموسي، لاوان و فارسي و عمق متوسط آن حدود 30 متر است.
