با شروع سال نو و آغاز تعطيلات نوروز ممكن است تغييرات گسترده و مهمي در تغذيه ما پيش آيد كه اين تغييرات بر سلامتي هم تأثيرگذار است. نكات ذيل توصيههاي سلامتمحور در تغذيه نوروز است.
در ايام نوروز بهتر است برنامه غذايي مانند ساير زمانها تنظيم شود و مصرف آجيل و مغزها به عنوان ميان وعده و متعادل باشد، ولي ميتوان حجم موادغذايي را در هر يك از وعدههاي اصلي كاهش داد. به ويژه شام را بسيار مختصر ميل كرد.
صبحانه يكي از مهمترين وعدههاي غذايي است. بهتر است در ايام تعطيل شبها زودتر خوابيد تا صبح بتوان با شادابي از خواب برخاست و صبحانه كاملي شامل مقادير مناسبي نان، شير، پنير و گردو مصرف كرد. بهتر است از خوردن كره، خامه و سرشير تا حد امكان پرهيز شود و براي ايجاد تنوع غذايي در صبحانهها از تخممرغ، خيار، گوجهفرنگي، ميوهها و آبميوه استفاده كرد.
همچنين شيرينيها به علت دارا بودن قند زياد، جزو مواد پركالري بوده و افراط در مصرف آنها موجب افزايش وزن و چاقي ميشود. توجه داشته باشيد كه افراط در مصرف قند و شكر علاوه بر چاقي موجب افزايش تريگليسيريد خون نيز میشود. تريگليسيريد يكي از انواع چربيهاي خون است و افزايش دراز مدت آن موجب اختلالات قلبي و عروقي ميشود.
مغزها به علت داشتن چربي زياد، بسيار پركالري هستند و براي افراد لاغر و كساني كه نياز به افزايش وزن دارند، مفيد است. چربي موجود در مغزها از انواع چربيهاي گياهي غيراشباع است. بعضي از افراد تصور ميكنند كه چربيهاي گياهي موجب افزايش وزن نميشوند و ميتوان از آنها به طور نامحدود استفاده كرد؛ اين تصور صحيح نيست و چربيهاي گياهي و مايع نيز مثل چربيهاي حيواني و جامد باعث چاقي ميشوند؛ بنابراين بايد به طور متعادل و مناسب از آنها استفاده كرد.
انواع مغزها حاوي مقادير مناسبي پروتئين هستند. البته پروتئين آجيل از دسته پروتئينهاي گياهي است و اگر به همراه نوع ديگري از پروتئينهاي گياهي مانند حبوبات يا غلات مصرف شود، تأثير بهتر و بيشتري در سلامتي بدن خواهد داشت. آجيل از منابع خوب ويتامينهاي گروه B محسوب ميشود و نيز حاوي مقادير مناسبي آهن است. ماده معدني ديگري كه در مغزها به مقدار مناسب وجود دارد، روي است كه در سلامت افراد و به خصوص در كودكان و بلوغ نوجوانان تأثير مهمي دارد.
هموطناني كه قصد مسافرت دارند به نكتههاي زير توجه نمايند:
- براي جلوگيري از كمآبي و يبوست مقادير مناسبي آب بنوشيد.
- حتماً در طول سفر به دريافت مقادير مناسب لبنيات دقت كرده و روزانه متناسب با نياز بدنتان حدود دو تا سه ليوان شير يا ماست استفاده كنيد.
- به جاي مصرف غذاهاي سرخ شده از غذاهاي آبپز، كبابي و تنوري استفاده كنيد.
جهت حفظ ايمني غذا و پيشگيري از انواع مسموميتها:
- غذاي مورد مصرف بايد كاملاً پخته شود: ممكن است با توجه به مدت تعطيلات و احتمالاً تعجيل در ساعت حركت در تهيه غذا كوتاهي شود، بهگونهايكه غذا به ويژه گوشتها به طور كامل پخته نشود؛ از ظاهر گوشت ميتوان به ميزان پخت آن پي برد، به عنوان مثال رنگ گوشت پخته بايد قهوهاي باشد، ولي اكثر مواقع مغز (درون) كباب كوبيده يا برگ قرمز رنگ است. غالباً تصور ميشود چون گوشت روي شعله مستقيم قرار گرفته، بنابراين قسمت دروني آن پخته ميشود، ولي چنين تفكري اشتباه است. بارها ديده شده كه روي (سطح) كباب به حالت سوخته درآمده، اما درون آن همچنان نپخته مانده است. در چنين مواردي بايد گوشت را مجدداً روي آتش قرار داد تا به اصطلاح مغز پخت شود. همچنين ماهي زماني پخته است كه گوشت آن به صورت لايهلايه درآيد. در مورد پخت مرغ آبپز، وقتي آب مرغ شفاف و گوشت مرغ سفيد شود مرغ پخته و آماده شده است.
