
تفکر درباره جامعه و زندگی اجتماعی نیازمند چارچوب و روشهای علمی است. متفکران جامعهشناسی تلاش کردهاند ابزارهای لازم برای درک و فهم جامعه برای ما بوجود بیاورند. امروز جامعه ما مسائل اجتماعی متعددی دارد که لازم است به شکل قاعدهمند، بسیار دقیق و منظم تحلیل شوند. بر این اساس به نظریه و متفکران جامعهشناسی برای تحلیل و ارائه راهکارهای موثر نیازمندیم. دورکیم بنیانگذار جامعهشناسی مدرن است و بیش از هر جامعهشناس دیگری تلاش کرد تا جامعهشناسی را بهعنوان رشته علمی معرفی کند. با وجودی که افراد جزئی از جامعهاند از نظر وی جامعه چیزی بیش از مجموعه افراد است. پس نگرش نسبت به مسائل اجتماعی باید فراتر از افراد نابهنجار و بیقید باشد. بر اساس مسئولیت اجتماعی و منطق علمی جامعهشناسی باید با تلاش بی وقفه علمی فراتر از عقل سلیم و مباحث رسانهای، آگاهی و دانش منسجم، دقیق و قاعدهمندی از جامعه ارائه کند. دورکیم به عنوان نخستین استاد صاحب کرسی جامعهشناسی تلاش کرد مرزها و روش علمی جامعهشناسی را وضوح بیشتری ببخشد هرچند دغدغه وی فهم و تحلیل مسائل جامعه زمان خودش از جمله فردگرایی و نظم اجتماعی بود با این حال چارچوب و روشی ارائه کرده است که برای تفکر درباره جامعه راهگشا است. مسیری که دورکیم در جامعهشناسی گشوده است کماکان شایسته بررسی است. دورکیم از منظر خاص خود جامعه را تحلیل کرده و از زاویه متفاوتی نسبت به سایر جامعهشناسان کلاسیک تلاش کرده ابعاد تازهتری از زندگی اجتماعی را روشن کند.
در غیاب تحلیلهای جامعهشناسانه از مسائل اجتماعی راه برای سطحینگریها، عقاید نامناسب و راهکارهای مقطعی باز میشود. یک قرن پس از درگذشت دورکیم، دیدگاه و نظریهی وی همچنان از قدرت بالایی برای تحلیل مسائل اجتماعی زمانه ما برخوردار است. هر چند برخی مسائل اجتماعی در دوران معاصر شکل گرفته است که سنت دورکیمی مطلب چندانی برای تحلیل درباره آن ندارد. اما آیا میتوان درباره مسائل جامعه ایران بر اساس سنت دورکیمی اندیشه کرد؟
این همایش برای پاسخ به چنین دغدغهای شکل گرفته است.
امید است این همایش که با مشارکت گروه جامعهشناسی دانشگاه خوارزمی، انجمن جامعهشناسی ایران، اتحادیه انجمنهای علمی علوم اجتماعی کشور و انجمن علمی جامعهشناسی دانشگاه خوارزمی برگزار میشود، بتواند کمکی در جهت فهم و درک مسائل جامعه ایران ایجاد کند.
حمزه نوذری
عضو هیئت علمی گروه جامعهشناسی دانشگاه خوارزمی و دبیر همایش