بهرغم اجرای آتشبس روزانه در غوطه شرقی دمشق که فرصتی برای خروج غیرنظامیان فراهم میکند، یک فرمانده نظامی روس گزارش کرد که حملات خمپارهای به راهروهای انسانی در «غوطه شرقی» سوریه مانع از خروج غیرنظامیان شده است؛ اقدامی که نشان میدهد تروریستها نمیخواهند سپر انسانی خود را از دست بدهند. اروپاییها در مسیر حمایت از تروریستها هم با اظهارات و اقدامات مختلف میخواهند طوری فضاسازی کنند که مسئولیت هرگونه شکست آتش به گردن دولت و حامیان آن باشد.
با شروع آتشبس در غوطه شرقی ارتش و حامیانش راههای خروج امنی برای خارج شدن غیرنظامیان باز کردهاند اما «ویکتور پانکوف» ژنرال روس گفته است که غیرنظامیان نمیتوانند این منطقه را ترک کنند زیرا تروریستها، راهروهای انسانی را هدف حملات خمپارهای قرار دادهاند. این فرمانده به خبرنگاران گفت: «ساعت 9 صبح 27 فوریه، یک راهروی انسانی برای آزادسازی غیرنظامیان از منطقه کاهش تنش باز شده است اما شبهنظامیان حملات خمپارهای شدیدی را آغاز کردهاند و حتی یک غیرنظامی هم بیرون نیامده است.» روز دوشنبه سرگئی شویگو، وزیر دفاع روسیه اعلام کرد که به دنبال دستور ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، آتشبس روزانهای در غوطه شرقی از روز سهشنبه ساعت 09:00 صبح تا 14:00 آغاز میشود. روز شنبه هفته جاری، شورای امنیت سازمان ملل به اتفاق آرا قطعنامهای را به تصویب درآورد و از تمامی طرفین درگیر خواست نزاع را متوقف کنند و به آتشبس طولانی انسانی در تمامی قلمرو سوریه به منظور تضمین عرضه ایمن و بدون مانع کمکهای انسانی و خارج کردن غیرنظامیان زخمی برای درمان پایبند باشند. قطعنامه 2401 شورای امنیت سازمان ملل، شامل گروههای تروریستی که در لیست سازمانهای تروریستی سازمان ملل قرار دارند، نمیشود.
وزارت دفاع روسیه پیشتر اعلام کرده بود که بهرغم این توافق، تروریستهای جیشالاسلام همچنان به حملات خمپارهای خود ادامه میدهند. در بیانیه وزارت دفاع روسیه آمده است: «بهرغم اظهارات صلحطلبانه جیشالاسلام، این شورشیان همچنان به حملات مرگبار خمپارهای از مناطق تحت کنترل خود ادامه میدهند و شهر دمشق را هدف قرار دادهاند. در این حملات چهار نفر جان خود را از دست دادهاند و 50 نفر دیگر از جمله 16 کودک در یک هفته زخمی شدهاند.» «یوری ایوتوشنکو» سخنگوی مرکز نظارت بر آتشبس روسیه روز دوشنبه در یک کنفرانس خبری گفت: «بهرغم قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل در خصوص برقراری آتشبس 30 روزه در سوریه، اوضاع در غوطه شرقی همچنان رو به وخامت میرود.» روز دوشنبه جاری، روسیه تصمیم گرفت یک راهروی انسانی به وجود آورد و یک آتشبس روزانه را به مدت پنج ساعت در شرق غوطه اجرا کند تا خروج غیرنظامیان از این منطقه جنگی تضمین شود. پیشتر مسکو هشدار داده بود که شبهنظامیان منطقه برای آغاز یک حمله تحریکآمیز شیمیایی آماده میشوند و قصد دارند دولت سوریه را مقصر آن جلوه دهند.
پروژه مقصرنمایی از اسد و حامیانش
مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا ضمن تأکید بر لزوم اجرای کامل قطعنامه 2401 شورای امنیت سازمان ملل درباره سوریه، از ارسال نامه به ایران، ترکیه و روسیه درباره آتشبس 30 روزه خبر داد. فدریکا موگرینی گفت: «ما انتظار داریم که قطعنامه روز گذشته شورای امنیت سازمان ملل به طور کامل اجرا شود.» موگرینی هدف از ارسال این نامه را اینچنین توصیف کرد: از آنها میخواهم روی اجرای قطعنامه شورای امنیت(قطعنامه 2401) به ویژه اجرای مناطق کاهش تنش کار کنند.» وی افزود: «بیایید هرچه سریعتر آتشبس را اجرایی کنیم. مناطق کاهش تنش، خروجیهای مذاکرات آستانه بودند که ما از آنها استقبال کردیم. اکنون تضمیمنکنندگان آن باید مسئولیت اجرای این تصمیمات را بپذیرند و اوضاع را دوباره تغییر دهند، یعنی از افزایش تنش دوباره به کاهش تنش رجوع کنند.» همچنین وزیر خارجه فرانسه گفت که روسیه تنها کشوری است که میتواند رئیسجمهور سوریه را به منظور حفظ آتشبس متقاعد کند. به گفته کارشناسان، اظهارات اروپاییها در مورد آتشبس و تأکید معنادار آنها بر مسئولیت دولت و روسیه و ایران زمینه چینی برای زمانی است که در صورت به شکست کشیدن آتشبس خوراک تبلیغاتی برای رسانههای غربی فراهم شود که طی آن از دولت و حامیانش مقصرنمایی خواهد شد. از سوی دیگر انگلیسیها که از مدتی پیش تلاش کردهاند نقش پلیس بد اروپاییها را بازی کنند، صحبت از لزوم آغاز تحقیقاتی درباره استفاده از گاز کلرین در غوطه شرقی میکنند. وزیر خارجه انگلیس در پارلمان این کشور با تأکید بر این امر گفت اگر اثبات شود از تسلیحات شیمیایی استفاده شده، غرب نباید بیحرکت بماند. به نوشته آناتولی، جانسون گفت: «صدها نفر از شهروندان در غوطه شرقی تنها طی هفته گذشته کشته شدند». وی افزود: مجلس عوام انگلیس گزارشهایی درباره استفاده مخرب گاز کلرین تهیه خواهد کرد و باید تحقیقات درباره این گزارشها به خوبی انجام بگیرد تا هرکس مسئول استفاده از تسلیحات شیمیایی در سوریه است، پاسخگو باشد.
ایندیپندنت هم نوشت: از صحبتهای جانسون در مجلس عوام میتوان نتیجه گرفت، وزیر خارجه انگلیس از حمله هوایی علیه حکومت بشار اسد رئیسجمهور سوریه حمایت میکند. وی در مجلس عوام گفته بود اگر اثبات شود که تسلیحات شیمیایی در غوطه شرقی استفاده شده، غرب نباید بیحرکت بماند. بوریس جانسون در ادامه مدعی شد: «مجلس عوام هرگز نباید فراموش کند که حکومت اسد به کمک و تشویق ایران و روسیه بار سنگین این رنج را تحمل کرده است. نیروهای اسد در حال حاضر غوطه شرقی محاصره شده را بمباران میکنند و اینجا جایی است که 393 هزار نفر در محاصره زندگی میکنند.» وزیر خارجه انگلیس در ادامه ادعاهایش بدون اشاره به تجمع تروریستها در منطقه غوطه شرقی و غارت کمکهای بینالمللی و احتکار و دپوی این کمک برای گرسنگی دادن به مردم غوطه گفت: «طنز تلخ این است که روسیه و ایران در ماه می سال گذشته [میلادی] غوطه شرقی را منطقه تنشزدایی شده نامیدند و وعده انتقال کمکهای بشردوستانه دادند اما واقعیت این است که حکومت اسد تنها به کاروان سازمان ملل اجازه ورود به غوطه شرقی را داده است و تنها کمکها به بخش کوچکی از مردم منطقه داده شده است.» سخنان به ظاهر خیرخواهانه اروپاییها در حالی است که شبکه بیبیسی گزارش داد: سازمانهای خیریه بینالمللی وابسته به سازمان ملل در ازای ارائه کمکهای غذایی و خدمات به زنان سوریه، از آنها سوء استفاده جنسی میکنند. برخی امدادگران در سوریه به خبرنگاران بیبیسی گفتهاند که این فساد به قدری گسترده است که برخی زنان سوری از رفتن به مراکز امدادی امتناع میکنند زیرا نگران هستند که شائبه این پیش آید که در ازای دریافت کمک، خود را به آنها عرضه کردهاند. یکی از این امدادگران میگوید که برخی سازمانهای حمایتی از این سوءاستفادهها چشمپوشی میکنند زیرا استفاده از طرفهای سوم و مقامات محلی تنها راه رساندن کمک به مناطق خطرناک در سوریه بوده و خود اعضای این آژانسها حاضر به انجام این مأموریت نبودند.
