
مهران ابراهيميان
برتركردن و اولكردن شركتها كاسبيای بود كه با ايده برخي برگزاركنندههاي همايشها رواج يافت. آنهايي كه ميتوانستند اسپانسرهاي مالي جذب كنند، اما ظاهراً اين كاسبي به برخي از نهادهاي دولتي هم سرايت پيدا كرده، آنچنان كه يك فروشگاه زنجيرهاي بدون كسب رتبه برتر از سازمان مديريت صنعتي (به استناد اسناد داوري) مجوز تبليغ رتبه اول را پس از برگزاري همايش گرفته است!
به گزارش «جوان»، صفتهاي تفضيلي و انحصاري براي هر بنگاه اقتصادي منافعي اهم از تسهيلات در معامله و ايجاد اطمينان بيشتر براي مشتريان و فرصتهاي تبليغاتي فراهم ميكند، اما متأسفانه در سالهاي اخير همين مزيتها باعثشده تا دستمايه كاسبي برخي نهادها، سازمانها و شركتهايخصوصي باشد. انتخاب بهترين شركت از نگاه مصرفكننده، رتبه برتر شفافيت، رتبه برتر مشتريمداري، رتبه برتر فلان موضوعاتي است كه معمولاً طراحان آنها براي بنگاههاي پولدار كيسه ميدوزند، تا در يك بازي به اصطلاح برد - برد منتفع شود. اما حد اين نوع بازي تا كجاست و آيا اجازه دارد دولت در اين حيطه هم بازي كند؟ اجازه بدهيد به چند نمونه مسبوق به سابقه اشاره كنيم.
پول بدهيد تقدير شويد
چندي پيش «مشرق» در گزارشي نوشته بود: «پول بدهيد، تقدير شويد.» اين جمله خلاصه كار برخي مؤسسات است كه در ازاي گرفتن پول از شما حاضرند همايش برگزار كنند و به عنوان مدير نمونه به شما مدال بدهند!
اين مؤسسات كارشان اين است كه در ازاي پول جشن بگيرند، تجليل كنند و تقديرنامه بدهند! براي همين همايش مجللي برگزار ميكنند و در آن به شما مدال ميدهند، البته بايد بدانيد شركت در اين همايش و برخورداري از مزاياي آن رتبهبندي دارد و به اصطلاح هر چه پول بدهيد، همانقدر آش ميخوريد. با توجه به وجهي كه ميپردازيد، در اين همايش به چند گروه تقسيم ميشويد و ميتوانيد علاوه بر شركت در اين همايش، نشان برتر و به عنوان هديه ۱۰۰جلد كتاب دريافت كنيد كه به انتخاب شما در پشت جلد اين كتابها مطالب و تبليغاتتان قرار ميگيرد. در ضمن اگر مقدار بيشتري خرج كنيد، ميتوانيد دو سه روزي در يكي از بهترين هتلهاي شهر مشهد با سرويس كامل اقامت داشته باشيد، به همين ترتيب هر چقدر بيشتر خرج كنيد، مزاياي بيشتري به شما تعلق ميگيرد.
اين در حالي است كه ميتوان به راحتي گفت، اين نشانها و مدالها ارزشي ندارند و حتي وجاهت قانونيشان هم زير سؤال است. جالب اينكه تيرماه سالجاري، اتاق بازرگاني، صنايع، معادن و كشاورزي كشور اعلام كرده كه اين مؤسسات مورد تأييد آنها نيست و برگزاري اين همايشها فاقد «وجاهت» است، اما همچنان به فعاليت خود ادامه ميدهند!
پول بدهيد چهره ماندگار شويد
در اقدامي ديگر، سال گذشته با تيتر «پول بدهيد تا چهره ماندگار شويد!» لو رفت، يك بنياد تعرفههايي براي انتخاب پزشكان به عنوان چهره ماندگار تهيه كرده بود كه بر مبناي تعرفه مذكور، پزشكان براي دريافت گواهينامه «بنياد چهرههاي ماندگار» سخنراني، تصويربرداري اختصاصي، عضويت در باشگاه نوابغ مديريت ايران، دريافت تنديس زرين سلامت، اكران فيلم سخنراني در سايتهاي آپارات، يوتيوب بايد مبالغي از 2ميليون و 900 هزار تومان تا 8 ميليون و 890 هزار تومان ميپرداختند، اما لاريپور رئيس روابط عمومي سازمان نظام پزشكي كشور، با تأكيد بر اينكه اين كنگرهها از نظر ما غيرقابل قبول هستند، گفت: از طرف وزارت بهداشت و سازمانهاي متولي امور درمان، نامهاي مبني بر تأييد اين كنگره منتشر نشده است.
قيرفروشي كه صادركننده نمونه شد
اگرچه اين اقدام از سوي شركتهاي غيروابسته به دولت تا حدودي سوءاستفاده از اعتماد مردم نيست، اما همين كه پاي دولتيها به ميان ميآيد، بايد احتياط جديتري كرد. به عنوان مثال در انتخاب صادركنندگان برتر كشور كه معمولاً با حضور بالاترين مقام اجرايي يا چند وزير و معاون وزير انجام ميشود، نبايد انگيزههاي مادي و سفارشي تحتالشعاع قرار گيرد و يك قير فروش صادركننده نمونه فرش شود!
بديهي است كه انتخاب صادركننده نمونه ايراد دارد و يك جاي كار ميلنگد كه صادركنندگان از آن گلايه دارند و حتي محمد لاهوتي، رئيس كنفدراسيون صادرات ايران هم خواستار تغيير معيارهاي انتخاب صادركننده نمونه ميشود و خواستار واگذاري اين مراسم به بخش خصوصي شده است.
بعد همايش هم ميتوانيد اول شويد!
اما در جديدترين اقدام سازمان مديريت صنعتي بعد از برگزاري همايش، 100شركت برتر كه عمدتاً همان شركتهاي قدرتمند براي هزينهكرد تبليغات بودند در اقدامي سؤالبرانگيز يك فروشگاه زنجيرهاي را حائز رتبه برتر به لحاظ شاخص بازدهفروش كرده است و بيلبوردهاي تبليغاتي را نيز به استناد همين ادعا با تبليغ «با همراهي شما مشتريان عزيز اول شديم و اول ميمانيم» پر كرده است!
اين در حالي است كه فروشگاه مذكور در ميان 100شركت برتر نبوده و به استناد سازمان مديريت صنعتي رتبه 143 را از آن خود كرده است. رقيب وي شركت افق كوروش كه احتمالاً هزينههاي چند ده ميليوني تبليغاتي را به سازمان مديريت صنعتي نداده و بنا به معيارهاي انتخابي رتبه 69شركتهاي برتر را اخذ كرده، از اين سمت عزل شده است.
گفتني است، به استناد گزارش همايش شركتهاي برتر كه به شكل پيدياف روي سايت سازمان مديريت صنعتي قرار گرفته، شركت فروشگاههاي زنجيرهاي «ر» رتبه سوم را كسب كرده، اما بنا به دلايلي بعد از برگزاري همايش به رتبه اول ارتقا يافته است.