کلیات لایحه بودجه کل کشور در جلسه علنی مجلس شورای اسلامی به رأی گذاشته شد اما به طور بیسابقهای به سد مخالفت نمایندگان مردم برخورد کرد! این یعنی جناب محمدباقر خانِ نوبخت، باید آستینها را بالا بزند و از نو بودجه بنویسد! مگر اینکه با اصلاحاتی در کمیسیون تلفیق بتواند نظر نمایندگان را جلب کند.
رد لایحه بودجه دلایلی از نظر نمایندگان داشته است که آن دلایل را با چاشنی دلایلی که خودمان کشف کردهایم، تقدیم شما مخاطبان عزیز میکنیم. اما پیش از آن باید به این نکته بپردازیم که آقای نوبخت که ید طولایی در بودجه نویسی دارد چرا این بار بودجهاش نتوانست نمره قبلی بگیرد؟
همدردی مجلس با دانشجویان مردودی
از برخی لحاظ باید به محمدباقر خان حق داد. امسال سر ایشان خیلی شلوغ بود و نتوانست آن طور که هر سال روی بودجه تمرکز میکرد وقت بگذارد. بالاخره انتخابات بود و گرفتاریهایش! بعد از آن هم هر روز یک خبری منتشر میشد که ایشان مجبور بود تکذیب کند و مدام وقتش گرفته میشد. از آن طرف هم ناغافل دیوان محاسبات تشت تخلفات دولت را از بام انداخت و آقا معلمِ دولت را مجبور کرد رئیس دیوان را به مناظره دعوت کند و خلاصه این گرفتاریها این شد که در روز مطرح شدن لایحه بودجه در صحن مجلس، آقای نوبخت حالش خوش نبود و با بدخلقی جواب نمایندهها را داد! نمایندگان هم که حساس و زودرنج هستند و به دل گرفتند و ایشان را رد کردند!
مجلس در ایام امتحانات با این حرکت به نوعی یادی کرد از دانشجویان بیچارهای که از دست استادهای سختگیر مردود میشوند!
رسیدگی غذایی به تخلفات
اما آنچه برای اولین بار در تاریخ باعث شد کلیات لایحه بودجه در مجلس رد شود، دلایل پیچیدهای داشت. بعضی از نمایندگان مخالف اعلام کردند که انگیزه سیاسی در مخالفتشان وجود نداشته است. ما هم با این نکته موافقیم، خصوصاً بعد از اظهار نظر یکی از مخالفین که در گفتگو با رسانهها عنوان کرد: «به آشی که هیئت رئیسه و کمیسیون تلفیق پخته بودند «نه» گفتیم!» یعنی مخالفتشان جنبه غذایی داشته است!
کاسه داغتر از آش
در سالهای گذشته همواره آشی که دولت به اسم بودجه میپخت، آش کشک خاله نمایندگان بوده و پایشان بود که به کلیاتش رأی مثبت دهند. اما امسال گویا کیفیت و نوع آش دولت متفاوت بوده که نظر نمایندگان را جلب نکرده است. شاید هم مخلفاتش کم بوده و آقای نوبخت باید پیاز داغش را اضافه میکرده و سهل انگاری کرده است. حتی احتمال دارد که آش را زیادی چرب کرده بودند و یک وجب روغن رویش ایستاده بوده که نمایندگان برای حفظ سلامتی، آن را رد کردند. در هر صورت در وضعیت کنونی دولت محترم و جناب نوبخت باید بروند کشکشان را بسابند و آش را اصلاح کنند. البته با توجه به اینکه اصلاحات باید در کمیسیون «تلفیق» صورت بپذیرد، شاید خروجی، آش شلهقلمکار باشد که امیدواریم خوب جا بیفتد. از نمایندگان هم خواهش میکنیم این دفعه کاسه داغتر از آش نشوند و بگذارند آش تصویب شود برود پی کارش!
تخلفات و مخلفات
هفته گذشته بعد از قرائت گزارش دیوان محاسبات از عملکرد مالی دولت در سال 95، رئیس مجلس دستور داد پرونده تخلفات دولت به دستگاه قضایی ارجاع شود. حالا با مطرح شدن موضوع آش، حقایق جدیدی درباره مسئله نمایان میشود. اینکه احتمالاً به خاطر یک اشتباه لفظی، مخلفات به دستگاه غذایی ارجاع شده و همین ریشه اختلافات دولت و مجلس بوده است!
انگشت پرتوان روی دکمه حذف
مهرداد لاهوتی عضو کمیسیون تلفیق درباره دلایل رد لایحه به سه نکته اشاره کرده و گفته است: «بازخورد منفی موضع دولت در مورد گزارش تفریغ بودجه 95، نبود سازوکار حذف بیش از 30میلیون یارانهبگیر و نگرانی از نحوه هزینهکرد بودجه عمرانی سه دلیل عمده رد تاریخی لایحه بودجه بود.»
اما از نظر دولت مشکلی به نام «نبود سازوکار» وجود ندارد. آنها میگویند کاری ندارد که، انگشتمان را میبریم روی دکمه حذف و 30میلیون نفر را حذف میکنیم.
اشتغال سرخود!
درباره بودجه عمرانی هم دشواری نداریم. در بودجه امسال مقرر شده است با كاهش درصد بودجههاي عمراني آن را به اشتغال اختصاص دهند. با اینکه همه کارشناسان میگویند كه اين امر كاملاً متضاد است زيرا با افزايش بودجه عمراني ميتوان به اشتغال دست يافت و کاهش آن اثر منفی روی اشتغال دارد، اما دولتمردان عزیز ما اعتقاد دارند که کارشناسان به یک نکته توجه نکردهاند. آن هم اینکه دولت قرار است آنچنان رونق اقتصادی ایجاد کند، آنچنان رونق اقتصادی ایجاد کند، که مردم خود به خود شاغل شوند! اصلاً نیاز به پروژه و برنامه و طرح هم نداشته باشد. به همین سادگی!
بودجه اجباری نمیخواهیم!
آقای رئیسجمهور فرموده بودند تقريباً 200هزار ميليارد تومان بودجه را به اجبار بايد تخصيص دهیم. البته توضیح نداده بودند که مگر بقیه بودجه را دلبخواهی تخصیص میدهند؟! اما تا جایی که من یادم نیست(!) مردم هم چندی پیش در اعتراضاتشان روی همین موضوع به عنوان دلیل اصلی ناراحتیشان تاکید داشتند! مثلاً شعار میدادند: «بودجههای اجباری، نمیخواهیم نمیخواهیم!» و تقریباً هیچ تجمعی به خاطر گرانی و اشتغال و افزایش قیمت بنزین و فساد مؤسسات مالی تشکیل نشده بود! الان اگر آن 200 هزارتا را از نهادها بگیریم و به دولت بدهیم که دلبخواهی تخصیص دهد، کل مشکلات فیالفور ملغی میشود!
بعضی بندها را حذفتر کنید!
یکی از خبرگزاریها نوشته: «شنیدهها از راهروی مجلس، حکایت از نوعی نگرانی و توافقات پشت پرده دولتیها با اعضای هیأت رئیسه دارد، به گونهای که نمایندگان شهرستانهای کوچک این لایحه را توافقی نانوشته بین دولت و هیأت رئیسه برای افزایش قیمت حاملهای انرژی در صحن علنی مجلس میدانند و بر این باورند، این تنها یک بازی است و با ارائه برخی پیشنهادها در زمان بررسی جزئیات، عدهای قصد دارند تا لایحه دولت را به بودجه برگردانند.»
با این حساب نمایندگان بازی را عوض کردند. ولی معلوم نیست اگر این توافق پشت پرده وجود دارد، قصد نمایندگان مخالف دقیقاً چه بوده؟ مثلاً اینکه بندهای حذف شده در کمیسیون را، حذفتر کنند؟! که دیگر نشود در صحن علنی آنها را برگرداند یا چی؟!
نگاه گذرای مجلس روی دولت!
مخالفان گفتهاند دو سوم بودجه بدون نظارت است. دو سوم ارقام بودجه 97 از دسترس و نظارت مجلس به نحوي خارج است که شامل بودجه شركتها، بانكها و مؤسسات انتفاعي میشود. ما تا حالا فکر میکردیم مجلس روی دولت نظارت میکند، اما با این آمار به کلی باورهایمان فروریخت! مثلاً فرض کنید شما يکسوم از یک فیلم را تماشا کردهاید، آیا میتوانید بگویید آن فیلم را دیدهاید؟! یا اینکه روی يکسوم از محتویات گوشی همراه فرزندتان نظارت داشته باشید! یا اینکه خانمها فقط يکسوم از دخل و خرج شوهرشان را بدانند! به نظر ما این اسمش نظارت نیست. اگر به آن بگوییم یک نگاه گذرا بهتر است! مثلاً: مجلس روی دولت «نگاه گذرا» دارد! یا اینکه مجلس باید وظایف «نگاه گذرایی» خود را انجام دهد!
120 نماینده مخالفت کردند
120 نماینده مجلس به لایحه رأی مخالف دادند. هر جور حساب کنید بالاخره تعدادی از اعضای لیست امید در این جمع کثیر قرار میگیرند. برای این دوستان در ائتلافهای بعدیشان آرزوی موفقیت داریم!
تحلیل علی پروین
همزمان با رد لایحه بودجه، طرح تحقیق و تفحص از باشگاههای پرسپولیس و استقلال در مجلس تصویب شد. اگر از بین فوتبالیها علی آقای پروین میخواستند تحلیلشان را از موضوع ارائه دهند احتمالاً از ضربالمثل اختصاصیشان استفاده میکردند که بودجه خورد لب پاشوره!
