
نويسنده: صحرا رضایی
طبق مصوبه دولت در سال های ۸۶ تا ۸۸ مبنی براینکه تمامی استان ها باید دارای کتابخانه مرکزی باشند، استان زنجان نیز اقدام به اجرای این طرح کرده است که این اقدام نتیجه مثبتی تا به امروز نداشته است. اين پروژه كه از مصوبات دور اول سفر رياست جمهوري و هيئت دولت وقت به استان زنجان بود که عمليات مطالعاتي آن سال 1384 توسط مشاوران سازمان مسكن و شهرسازي(مجري طرح) آغاز شده وازدي ماه 88 که كلنگ ساخت بزرگترين كتابخانه مركزي كشور با زيربناي 18 هزار و ۸۵۰مترمربع در زنجان به زمين نشسته اما به گفته مدیر کل نهاد عمومی کتابخانههای استان تا به امروز تنها ۲۲درصد درصد پیشرفت فیزیکی داشته است .
///
کتابخانه زنجان به عنوان بزرگترين كتابخانه مركزي كشور از نظر زير بنا است كه در مساحتي بالغ بر يك هكتار و با پيشبيني سالنهاي مطالعه كودكان، بانوان و برادران، گنجينه كتابهاي خطي و چاپ سنگي، بخش مطالعه نابينايان، بخش مرمت كتابها و با پيشبيني اعتباري بالغ بر 130 ميليارد ريال كلنگزني شد. این مهم که در راستای رويكرد فرهنگي دولت و تاكيدات مقام معظم رهبري در زمينه مقابله با جنگ نرم، رويكرد مديريت عالي استان در پرداختن به موضوعات فرهنگي را در راستاي مقابله با جنگ نرم عملی شد همچنان در غبار بی توجهی راکد مانذده است .
پروژه کتابخانه مرکزی با وجود تمام مزیتهایی که برای استان دارد در حال حاضر به دلیل نبود اعتبارات متوقفشده است. مدیر کل نهاد عمومی کتابخانههای استان زنجان با اشاره به این موضوع افزود: به علت نبود اعتبار طرح اجرای کتابخانه مرکزی زنجان رها و متوقفشده است و در مرحله تعیین تکلیف قرار دارد. امیر علی نیک بخش گفت: وجود این کتابخانه برای استان موهبت بزرگی بود ولی به دلیل نبود اعتبار این پروژه در دست پیگیری است تا به بخش خصوصی واگذار خواهد شد.وی با اشاره به اینکه کتابخانه مرکزی یک طرح ملی و استانی است و زمین این پروژه از طرف اداره کل راه و شهرسازی به نهاد کتابخانههای عمومی استان زنجان اهداشده ولی تاکنون کاری پیش نرفته است.
در ادامه تأکید کرد: نهاد عمومی کتابخانه هزینهای برای احداث کتابخانهها ندارد و احداث کتابخانهها وظیفه نهاد عمومی کتابخانهها است اما این نهاد بودجهای در این زمینه ندارد.
مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان زنجان نیز احداث کتابخانه مرکزی این استان را از جمله پروژه های مهم و تاثیر گذار عنوان کرد و گفت: بر اساس پیگیری های انجام شده از استانهای دیگر بهره برداری از کتابخانه های مرکزی را اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی انجام داده و این درحالی است که نهاد کتابخانه متولی این امر در زنجان شده است. ناصر مقدم ابراز کرد: تامین نیمی از اعتبار این پروژه بر عهده وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی واگذار شده است و بر این اساس تلاش می شود این موضوع مهم و چگونگی تامین منابع لازم آن با جدیت بیشتری پیگیری شود. وی ادامه داد: نبود یک کتابخانه مرکزی موجب سرگردانی محققان، پژوهشگران و علاقه مندان این حوزه در استان زنجان شده است. مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان زنجان خاطرنشان کرد: پیگیری های مسوولان استان نیز عاملی مهم در رفع مشکلات بوجود آمده و شتاب بخشی در ادامه اجرای این پروژه است
کمبود منابع اعتباری دلیل واگذاری به بخش خصوصی
با توجه به کمبود منابع اعتباری دولت برای اجرای پروژههای عمرانی تعدادی از پروژههای دولتی برای تسریع در روند تکمیل به بخش خصوصی واگذار میشوند.یکی از دست اندرکاران این پروژه با اشاره به این موضوع می گوید: پروژهئ "کتابخانه مرکزی" نیز در این راستا به منظور تسریع در روند اجرا به بخش خصوصی واگذار میشود. محمود یوسفی گفت: از مجموع پروژههای نیمه تمام یا مطالعه شده اداره کل راه و شهرسازی دو پروژه بزرگ شامل " تالار شهر" و "کتابخانه مرکزی" زنجان برای واگذاری به بخش خصوصی پیشنهاد شده است.
مدیر فنی و اجرایی راه و شهرسازی استان زنجان خاطرنشان کرد: این واگذاری به منظور جذب سرمایههای خصوصی مطابق ماده 27 انجام میشود و اسناد واگذاری این دو پروژه تهیه شده و فراخوان جذب سرمایهگذار به زودی اعلام میشود. احداث و تکمیل کتابخانه مرکزی میتواند علاوه بر رفع خلاهای موجود در این حوزه پاسخگوی نیازهای مخاطبان و علاقهمندان این بخش نیز باشد.
. محمد امین صدیقی کتابدار و کارشناس امور کتاب و رسانه در این زمینه می گوید: سالانه 80 هزار عنوان تازه های کتاب در اختیار کتابخانه های مرکزی کشور قرار می گیرد که نبود کتابخانه مرکزی دسترسی به موقع محققان و علاقه مندان به تازه های کتاب را عملا ناممکن می کند. وی یادآورشد: بسیاری از محققان برای انجام پروژه های تحقیقاتی و مطالعاتی و دسترسی به منابع لازم، به پایتخت و یا دیگر استانهای کشور مراجعه می کنند که این موضوع به نوبه خود یک خلا مهم فرهنگی در استان است.
کتابخانه مرکزی زنجان به عنوان نماد فرهنگی شهر در حالی نیمه کاره رها شده است که در حال حاضر ۸۰ باب کتابخانه عمومی فعال در استان زنجان وجود دارد که قرار است در افق سال ۱۴۰۴ زیربنای کتابخانه عمومی برای هر ۱۰۰ نفر ۴ متر مربع باشد.تعداد کتابخانههای شهری زنجان ۳۷ باب، کتابخانههای روستایی ۲۴ باب، کتابخانههای مشارکتی ۱۶ باب و کتابخانههای سیار ۳ باب است.طولانی شدن زمان اجرای پروژه کتابخانه مرکزی شهر زنجان میطلبد تا مسئولان در این زمینه اقدامات لازم را انجام دهند و از خیرین برای احداث این کتابخانه کمک بگیرند، با توجه به اینکه سرانه مطالعه در کشور ما نسبت به میانگین جهانی پایین است، افزایش مطالعه و کتابخوانی ضروری است و باید مسئولان در این زمینه توجه لازم را داشته باشند. و انتظار چندین ساله مردم زنجان به پایان رسد.