نفيسه ابراهيمزاده انتظام
بهرهمندي 3/5 ميليون نفر از جمعيت كشور از حقوق اجتماعي خود در گروي تصويب لايحهاي موسوم به لايحه حمايت از معلولان است كه انتظارش پنج ساله شده است. البته و طبق معمول روز جهاني معلولان باعث شده توجهات به طور ويژه به اين قشر جلب شود و برخي از مسئولان و رسانهها از چند وجه نيازهاي زندگي راحت و آسان براي اين قشر را بررسي و روشهاي برآوردن اين نيازها را مطالعه كنند. مجموع اين مطالعات طيفي از ارائه آمارها، انتشار بيانيهها و يادداشتها، بايدها و نبايدهاي زندگي با معلوليت، بودجه، نيازهاي فردي، اجتماعي و رفاهي، سازمانهاي موظف و مكلف در ارائه خدمات به معلولان و قوانين موجود در اين حوزه را دربرميگيرد. بماند كه بخشي نيز شامل فرافكني و سلب مسئوليت از خود و انداختن علت كوتاهيها به گردن سايرين از سوي مسئولان و مديران سطوح مختلف هم به قرار ساير حوزههاي اجتماعي در رابطه با معلولان هم پا برجاست. اما ماجرا از آنجا قابل توجهتر ميشود كه يكسر تمام گزارشهاي منتشر شده در حوزه توانخواهان و توانيابان جامعه به لايحه حمايت از معلولان ختم ميشود كه ظرف پنج سال گذشته جزو اولويتهاي قواي كشور نبوده است. بنابر آمارهاي منتشر شده در رسانهها در روزهاي منتهي به روز جهاني معلولان سالانه ۱۰۰ هزار نفر به تعداد جمعيت معلولان كشور ما اضافه ميشود كه از اين تعداد بيش از يك ميليون و ۲۰۰ هزار نفر از اين افراد تحتپوشش سازمان بهزيستي هستند و 2 ميليون معلول در جامعه رها شدهاند.
5 سال كه هيچ 13 سال هم كافي نبود
فصلالخطاب اين انتقادات و انتظارات در اختيار علي همت محمودنژاد، رئيس انجمن حمايت از حقوق معلولان است كه ترجيح داده در اظهاراتش با رسانهها كاسه و كوزهها را در رابطه با پيگيري نشدن تصويب لايحه حمايت از معلولان بر سر كميسيونهاي اصل 90 و تلفيق بشكاند.
وي در اظهارات ديروز خود به لايحه حمايت از حقوق معلولان اشاره كرد و گفت: براي نوشتن اين لايحه بيش از ۱۵۰ جلسه مختلف با بهزيستي، مجلس شوراي اسلامي، مركز پژوهشهاي مجلس و وزارت رفاه برگزار شده است. بعد از اينكه لايحه تهيه شد، ايرادات شوراي نگهبان، ايرادات حقوقي بهزيستي و كميسيونهاي اجتماعي و بهداشت مجلس را برطرف كرده است، حتي رئيس كميسيون ويژه مجلس نيز در آخرين جلسهاي كه با او داشتهام، قول داد لايحه در مجلس هرچه سريعتر به سرانجام برسد، اما به نظر ميرسد اين لايحه دستاويزي شده تا نمايندگان بگويند در حال رسيدگي به وضعيت معلولان هستند.
محمودنژاد با طرح اين سؤال كه آيا پنج سال براي رسيدگي به يك لايحه كافي نيست، افزود: رئيس فراكسيون حمايت از حقوق معلولان قول داده بود اين لايحه در مذاكره با نمايندگان هرچه سريعتر تصويب شود، آيا شايسته نبود همزمان با روز جهاني معلولان، نمايندگان مجلس اين لايحه را تصويب ميكردند. البته زهرا ساعي، رئيس فراكسيون معلولان مجلس در زمان انتظار تصويب لايحه حمايت از معلولان با محمودنژاد هم نظر نيست.
وي با اشاره به اينكه از سال 83 تاكنون دستاندازيهاي بسيار در بررسي لايحه حمايت از حقوق معلولان صورت گرفته است، اظهار داشت: بررسي اين لايحه متأسفانه بسيار زمانبر و در طول بررسي مدام از دستور كار نمايندگان در مجلس خارج شده است، اما در دولت يازدهم بررسي و تعيين تكليف اين لايحه مجدد در دستور كار قرار گرفت؛ هرچند كه در اين زمان هم ايراداتي از سوي شوراي نگهبان در تصويب قانوني لايحه مطرح شد.
نماينده مردم تبريز، آذرشهر و اسكو در مجلس با اشاره به اينكه در كنار فراكسيون معلولان كميسيون مشتركي نيز براي اين موضوع تشكيل شد، تصريح كرد: طي چند ماه گذشته جلسات بسياري با گروههاي مرجع و با حضور معلولان برگزار شد، ضمن اينكه تمامي نظرات معلولان دراينباره شنيده و نقاط ضعف و قوت لايحه به روشني احصا شد؛ بنابراين لايحه مذكور در 35 ماده و 10 فصل در كميسيون مشترك به تصويب رسيد.
ساعي با بيان اينكه لايحه براي بررسي در صحن علني مجلس به اداره قوانين ارجاع شده است، گفت: اميدواريم با بررسي اين لايحه در صحن علني مجلس قانون قابلقبولي براي معلولان مصوب شود، به طور حتم تصويب قانون پس از 13 سال تأثير بسياري در حل مشكلات معلولان دارد؛ ضمن اينكه دستگاهها پس از تصويب قانون ملزم هستند خدماتي را براي رفاه حال معلولان به شكل فردي و اجتماعي ارائه دهند. اين نماينده مردم در مجلس دهم با بيان اينكه عدم استفاده از معلولان خلاق به طور حتم به ضرر توسعه و پيشرفت كشور است، تصريح كرد: در قانون قبلي اختصاص 3 درصد سهم براي جذب معلولان در دستگاهها وجود داشت، اما اين قانون اجرايي نشده و بايد نسبت به عملكرد دستگاهها در جذب معلولان نظارت كرد؛ هرچند كه نگرش دستگاهها در اين خصوص منفي است؛ البته در لايحه فعلي براي برخي از مشاغل مانند تلفنخانهها سهميه جذب تا 60 درصد هم ديده شده است.
يارانه دستمزد به كارفرمايان براي اشتغال معلولان، گذراندن دورههاي آموزشي بدون دريافت شهريه در دانشگاهها، خدمات و مراقبتهاي افراد معلول در منزل، مناسبسازي اماكن و معابر براي معلولان در سطح شهر و افزايش مستمري معلولان تعدادي از دغدغههاي زندگي معلولان است كه لايحه مزبور در جهت رفعشان تلاش خواهد كرد.
همچنين با توجه به فصل بررسي لايحه بودجه نگراني اينكه يكسال ديگر به عمر انتظار براي تصويب لايحه حمايت از معلولان اضافه شود از سوي معلولان و فعالان مدني به شدت احساس ميشود. بنابراين گزارش وزير آموزشوپرورش نيز از جمله مسئولاني بود كه با انتشار پيامي روز جهاني معلولان را گرامي داشت. اين در حالي است كه وزارت متبوعش دست كم ظرف 10 سال گذشته جزو متخلفترين دستگاههاي دولتي در رابطه با اختصاص 3 درصدي سهميه معلولان در استخدامهايش بوده است.
