حسين گلمحمدي
سفر براي فرار از روزمرگي و معنا بخشيدن به زندگي است. اين معناي عمومي از سفر است. بسياري سفر ميروند تا خستگي از تن بهدر كنند. بعضيها براي كسب تجربه بيشتر و آشنايي با تاريخچه و فرهنگ سرزمينهاي مختلف سفر ميكنند و بعضيها هم براي آرامش و لذت بردن از طبيعت به سفر ميروند. سفر هرچه باشد و با هر هدفي كه باشد خوب است. اصالت سفر در حركت است. براي ديدن ، آموختن و آزمودن است. سفر براي تجربه و پختگي انسان است. به همين دليل سفر هم سبكي از زندگي است. زندگي كه شبها و روزهايش به گونهاي غير از روزمرگي است. اما سفركردن آداب و سبكي دارد كه اگر آن را رعايت كنيم حتماً از سفر خود لذت ميبريم در غير اينصورت با خستگي و خاطرات بد از سفر خود به منزل برميگرديم. مهمترين آداب سفر، داشتن برنامه و نقشه سفر است. منظور از نقشه نه فقط نقشه جغرافياي مسير سفر، بلكه نقشه تمام برنامههايي كه قرار است در طول اين سفر انجام دهيم و اماكني كه قرار است از آنها ديدن كنيم و خلاصه به همراه داشتن يك نقشه خوب براي يك سفر خوب الزامي است.
همه مكاني و همه زماني سفر كنيم
اكثر مردم ايران فقط در زمانهاي مشخص و به مكانهاي مشخص سفر ميكنند. اين زمانهاي مشخص تعطيلات رسمي حتي در ايام تابستان است. همه در تابستان يا در تعطيلات رسمي تقويم كشور قصد سفر به شهرهاي شمالي كشور را ميكنند. همين هماهنگي همه براي يك مقصد مشخص در يك زمان مشخص با توجه به تجربه و سابقه ترافيكهاي بسيار طولاني سؤال برانگيزاست. اگر در طول سال بهانه مدرسه و دانشگاه را داريد، در طول تابستان كه مراكز آموزشي تعطيل است والدين هم ميتوانند مرخصيهاي غير ايام تعطيلات رسمي بگيرند و به سفر بروند. در ايام غير پيك سفر نه ترافيك است و نه گراني! نكته جالب ديگر اينكه همه مقصد سفر خود را يكي از شهرهاي شمالي تعيين ميكنند، در حالي كه زيباييهاي ايران فقط در شهرهاي شمالي خلاصه نشده است. ديدنيهاي ايران فقط به شهرهاي بزرگ و مشخصي معطوف نميشود. مناطق بكر و كمتر شناخته شدهاي در كشور وجود دارد كه شايد يك يا دو درصد مردم ايران آنجا را ديده باشند. با توجه به گسترش گردشگري بومي در سالهاي اخير و ميزباني مردم مناطق بومي كه منازل خود را در اختيار توريستها و گردشگران داخلي و خارجي قرار ميدهند ميتوانيم با برنامهريزي دقيق از اين مناطق ديدن كنيم و خاطرات خوب براي خود بسازيم. نكته بعدي اينكه در پيكسفر كه همه قصد رفتن ميكنند زمان سفر خود را انتخاب نكنيم. در روزها و ماههاي مختلف سال برنامه سفر براي خود بگذاريم. بدين ترتيب درترافيك زمان خود را از دست نميدهيم، شهرها و مناطقي را كه نديدهايم را ميبينيم و همراه با طبيعت بكر و خانههاي بومي و غذاهاي سنتي يك سفر خوب را تجربه ميكنيم.
نقشه راه سفر داشته باشيم
براي سفر خود نقشه و برنامه داشته باشيم. در اولين گام بايد برنامهريزي مشخصي براي سفر خود داشته باشيم. معمولاً اكثر مردم فقط قصد سفر ميكنند بدون آنكه بدانند در مقصد سفر خود قرار است كجا بروند و چه كارهايي را انجام بدهند. براي همين است كه بعد از گذراندن مسافت طولاني و همراه با ترافيك تمام روزهاي سفر خود را با اين سؤالها كه كجا برويم؟ چكار كنيم؟ ميگذرانيم و زمان برگشت فرا ميرسد بدون آنكه تجربه جديدي را كسب كرده باشيم. پس قبل از سفر بايد برنامه طول سفر خود را به همراه داشته باشيم. ابتدا از شرايط آب و هوايي مقصد سفر خود آگاه شويم. قرار است با چه وسيلهاي سفر كنيم. با اتومبيل شخصي خود يا با هواپيما، قطار يا اتوبوس؟ اگر قرار است با يكي از وسيلههاي نقليه عمومي سفر كنيم زمان سفر خود را مشخص كرده و بليت سفر خود را رزرو و مكان اقامت خود را مشخص كنيم. اگر هتل و مهمانسرا قرار است برويم از قبل رزرو كنيم يا اگر قرار است در مناطق بومي سکنی گزینیم درباره منازلي كه براي اجاره به گردشگرها در نظر گرفته شده است، تحقيق و هماهنگيهاي لازم را انجام دهيم تا زماني كه به مقصد رسيديم بدانيم به چه كسي و كجا بايد مراجعه كنيم. از جاذبههاي گردشگري مقصد سفر خود آگاه شويم. اين را ميتوانيم از طريق اينترنت يا بروشورهاي گردشگري پيدا كنيم. در مورد آداب و رسوم، قوانين، آب و هوا، حتي لباس محلي و غذاهاي سنتي مقصد تحقيق كنيم. از وجود رستورانهاي موجود در مقصد سفر خود آگاهي پيدا كنيم و در نهايت چمدان خود را براي يك سفر عالي ببنديم. لوازمي كه مورد نياز است را همراه خود داشته باشيم و از برداشتن وسايلي كه در طول سفر هيچ استفادهاي ندارند خودداري كنيم.
سفر را مسير ببينيم نه مقصد
معمولاً همه وقتي با وسيله نقليه شخصي خود عزم سفر ميكنند فقط به مقصد و زود رسيدن فكر ميكنند، در حاليكه يكي از جاذبههاي سفر با وسيله شخصي، ديدن و گشتن شهرها و مناظر زيباي ميان راه، تا رسيدن به مقصد است. سفر را عميقتر نگاه كنيم. از لحظه شروع سفر در گذر زمان از لحظههاي اين حركت هدفمند لذت ببريم و صرفاً در تكاپوي رسيدن نباشيم. براي رسيدن به مقصد خود زمان تعيين نكنيم. مثلاً نگوييم ما بايد سه ساعت در مسير رسيدن باشيم، به جاي سه ساعت شش ساعت در مسير باشيم، چه ايرادي دارد؟ به هر شهري كه رسيديم به جاي اينكه جاده كمربندي را انتخاب كنيم از داخل شهرها بگذريم، در داخل شهر دوري بزنيم .كمي استراحت كنيم . اگر مكان ديدني در شهرهاي ميان راه وجود دارد از آنها ديدن كنيم. بدين ترتيب ما در اين سفر فقط يك شهر را نديدهايم، بلكه چند شهر و اماكن و مناظر ديدني آن را هم ديدهايم. براي اين كار بهتر است صبح زود با صبر و حوصله بدون هيچ عجلهاي سفر خود را آغاز كنيم. براي رسيدن هيچ عجله و اضطرابي نداشته باشيم. سفر خود را به قصد كسب تجربه و لذت بردن از آن شروع كنيم. يكي از جاذبههاي سفر خوردن شيرينيها و غذاهاي سنتي شهرهاي مختلف است. چه خوب است همانگونه كه از روزهاي سفر لذت ميبريم، در گذر اين روزها از عادات روزمره و تكراري غذايي خود نيز دست بكشيم و البته با رعايت اصول بهداشتي و سلامتي، به سفرههاي رنگين غذاهاي محلي نيز سرك بكشيم، بخوريم و مزهكنيم ناخوردهها را كه اين تجربه غذاهاي جديد نيز خود بخشي از دستاوردها و خاطرات سفرند.
