يك هفته پس از برگزاري همهپرسي جدايي كردستان از عراق، جلال طالباني، رئيسجمهور پيشين اين كشور كه مخالف همهپرسي جدايي بود، ديروز در سن 84 سالگي درگذشت. همزمان در پي تشكيل شوراي سياسي كردستان عراق به رياست مسعود بارزاني براي مذاكره با دولت بغداد، اختلافات بين دو حزب اصلي در اقليم كردستان و احزاب ديگر بالا گرفت.
در شرايطي كه رهبران كردستان عراق در روزهاي اخير به فكر چاره بودند تا مسير گفتوگوها را با دولت مركزي اين كشور از سر بگيرند، خبر درگذشت جلال طالباني، رهبر حزب اتحاديه ميهني شوك بزرگي را به مقامات اقليم وارد كرد. شبكه «رووداو» و ديگر منابع عراقي، روز سهشنبه در پي انتشار اخباري از وخامت حال جلال طالباني، رئيسجمهور پيشين عراق درگذشت وي را تأييد كردند. طالباني كه از سال 2012 به خاطر سكته مغزي با بيماري دست و پنجه نرم ميكرد، اخيراً با وخيم شدن وضع جسماني براي درمان به آلمان سفر كرده بود. جلال طالباني كه از رهبران كردهاي عراق محسوب ميشود از آوريل 2005 تا جولاي 2014 رئيسجمهور عراق بود. طالباني و اعضاي حزب اتحاديه ميهني پيش از برگزاري همهپرسي جدايي كردستان از عراق مخالفت خود را با آن اعلام كرده بودند و يك روز قبل از همهپرسي گفته بودند كه آن را تحريم ميكنند.
اختلافات كردي
همزمان با مرگ طالباني، احزاب كرد در داخل اقليم هم با يكديگر دچار اختلاف شدهاند. اعلام تأسيس «شوراي رهبري كردستان عراق» از سوي حزب دموكرات به رهبري مسعود بارزاني، رئيس اقليم، مخالفت ساير احزاب كردي عراق را برانگيخته است. به گزارش روزنامه الحيات، هيرو ابراهيم احمد، عضو دفتر سياسي اتحاديه ميهني كردستان گفت: «اين حزب هرگز موافق تشكيل شوراي رهبري سياسي كردستان نخواهد بود و از آن حمايت نخواهد كرد چراكه آن را اشتباهي بزرگ ميداند.» هيرو احمد كه همسر جلال طالباني و نماينده ارشد حزب طالباني در غياب اوست، گفت: «تشكيل اين شورا بدون مشورت رهبري احزاب سياسي بوده است.» وي در بيانيهاي خاطرنشان كرد: «اين طور كه پيداست هدف از همهپرسي استقلال كردستان عراق تعيين سرنوشت ملت كرد نبوده و همچنان ملت ما بهاي سركشي برخي را پرداخت ميكنند.»
حزب اتحاديه ميهني در آستانه همهپرسي جدايي، مخالفت خود را با آن اعلام كرده بود و بسياري از اعضاي آن رفراندوم را تحريم كرده بودند. در كنار مسئولان اتحاديه ميهني كردستان، جنبش تغيير (گوران) و حزب جماعت اسلامي كه هر دو از اپوزيسيون هستند، مخالفت خود را با تشكيل اين شورا اعلام كردهاند. جنبش تغيير هم به قوهمقننه و مجريه در دولت فدرال و احزاب سياسي عراق نسبت به تعامل با شوراي رهبري كردستان هشدار داده است. هوشيار عبدالله، عضو فراكسيون پارلماني تغيير گفت: «شوراي مذكور شبيه شوراي منحل شده رهبري انقلاب است و اين شورا ضربهاي به مؤسسات قانوني اقليم كردستان محسوب ميشود.» عبدالله در بيانيهاي تصريح كرد: «از بين اهداف اين شورا برونرفتي مناسب براي مشكل مشروعيت نداشتن حضور بارزاني در كرسي رياست اقليم است.» گفته ميشود شوراي رهبري كردستان به دنبال مذاكره با دولت بغداد است؛ چيزي كه بغداد پيشتر آن را رد كرده بود. دولت مركزي عراق گفته است تا زماني كه نتيجه همهپرسي لغو نشود، مذاكراتي در كار نيست و بغداد براي مقابله با كردها ارتش را به مرزهاي اقليم اعزام كرده است. ناظران معتقدند شوراي جديد به منزله فصلالخطاب در اقليم در مرحله آينده خواهد بود، چراكه بارزاني به دليل درخواستهاي حزبي و سياسي براي كنارهگيرياش، نامزدي مجدد در انتخابات آتي را كه قرار است نوامبر برگزار شود، رد ميكند.
اردوغان: تحريمهاي بيشتري داريم
رجب طيب اردوغان، رئيسجمهور تركيه روز سهشنبه تأكيد كرد تحريمهاي بيشتري را براي اعمال عليه منطقه كردستان عراق، در پي برگزاري همهپرسي جدايي آماده كردهاند. اردوغان طي سخنراني در جمع حزب عدالت و توسعه گفت: «بحران همهپرسي جدايي كردستان عراق، «خنجر جديدي» بود كه در پشت منطقه ما فرود آمد.» بهنوشته روزنامه «ديلي صباح» وي با درخواست از كردستان عراق براي ابطال نتايج همهپرسي جدايي گفت: «ما برخي محدوديتها را عليه شمال عراق اعمال كردهايم اما اگر آنها سر عقل نيايند، اين امر (اعمال تحريمها) افزايش خواهد يافت.» منطقه كردستان عراق به رياست مسعود بارزاني روز دوشنبه و بهرغم مخالفتهاي شديد منطقهاي و بينالمللي، همهپرسي جدايي از بغداد را برگزار و كميته انتخابات اين منطقه روز گذشته نتيجه آن را موفق توصيف كرد.
