ركس تيلرسون وزير امور خارجه امريكا در هفته اخير اعلام كرده كه دونالد ترامپ رئيسجمهور امريكا دستور بازنگري برجام را داده است، ترامپ گويا خواستار بررسي مجدد برجام شده تا تأثير لغو تحريمهاي ايران طبق توافق هستهاي (برجام) را ارزيابي كند.
تيلرسون ادعا كرده ترامپ به دنبال اين است كه آيا لغو تحريمها در راستاي منافع امنيت ملي امريكا بوده يا خير، البته رئيسجمهور امريكا نيز در سخنرانيهاي مختلف به اين موضوع اشاره كرده است، برخي روزنامهنگاران امريكايي اين سخنان ترامپ را بهانهاي ميدانند كه امريكا به وسيله آن فشار بر جمهوري اسلامي ايران را افزايش دهد. در سوي ديگر، محمدجواد ظريف وزير امور خارجه كشورمان ضمن تأكيد بر اينكه ايران حاضر به مذاكره مجدد نيست، اظهار كرده كه اگر امريكا به دنبال افزايش امتيازات بيشتر از اين طريق باشد، جمهوري اسلامي ايران نيز امتيازات جديد درخواست ميكند، البته سخنان ترامپ در شرايطي مطرح شده كه كشورهاي اروپايي عضو 5+1 مخالفت خود را اعلام و بر پايبندي خود نسبت به برجام تأكيد كردهاند.
در همين حال نمايندگان مجلس شوراي اسلامي نيز بازنگري برجام را خلاف قوانين بينالملل دانسته و موضعگيري ترامپ را تنها يك بازي سياسي قلمداد ميكنند. اين نمايندگان معتقدند هدف امريكا از بازنگري در برجام، تحقق منافع شخصي و سرپوش گذاشتن بر بدعهديهاست. برخي نمايندگان مجلس نيز بر اين باورند ترامپ موضوع بازنگري برجام را تنها براي ايجاد ترس مطرح كرده و به دنبال نقض برجام نيست چراكه به خوبي ميداند متحدان اروپايي امريكا هم با وي همراه نخواهند شد.
بازنگري برجام غيرقانوني است
در همين ارتباط محمد كاظمي در گفتوگو با خانهملت در واكنش به دستور ترامپ مبني بر بازنگري برجام با تأكيد بر اينكه برجام قراردادي دو طرفه است، گفت: بر اساس قراردادهاي حقوقي هيچ كدام از طرفين بدون اجازه طرف مقابل حق تجديد نظر در مفاد قرارداد را ندارد، لذا بازنگري، لغو يا تغيير برجام از سوي يكي از طرفين بدون اجازه طرف مقابل، به لحاظ حقوق بينالملل غيرقانوني است.
نماينده مردم ملاير در مجلس شوراي اسلامي، تصريح كرد: برجام توافق بينالمللي بين ايران و كشورهاي 5+1 است كه امريكا تنها به ميزان يك ششم اين قرارداد سهم دارد، در حقيقت امضاي امريكا پايين سند برجام در كنار پنج كشور اروپايي يك واحد در مقابل ايران را تشكيل ميدهد.
وي افزود: در هر حال اصلاح قرارداد دو طرفه بدون توافق طرف مقابل امكانپذير نيست، البته وزارت امور خارجه كشورمان نيز يادآور شده كه در لغو يا اصلاح برجام بايد اورانيومهاي صادر شده به روسيه به كشورمان بازگردانده شود و پس از آن تصميم خواهيم گرفت كه آيا مذاكرهاي صورت گيرد يا خير.
كاظمي با بيان اينكه لغو يا عدماجرا يا اصلاح برجام به صورت يكطرفه به معناي انصراف ايران از ادامه اجراي آن خواهد بود، گفت: امكان مذاكره مجدد وجود ندارد، زيرا مذاكرات براي يكبار انجام و نتيجه آن در قالب سند توافق تهيهشده و به امضاي تمامي كشورهاي 5+1 هم رسيده است.
نايب رئيس كميسيون قضايي و حقوقي مجلس شوراي اسلامي، تأكيد كرد: در صورتي كه همه طرفين قائل به فسخ قرارداد باشند، ميتوانند اقدام به مذاكره كنند كه تاكنون نه تنها چنين موضوعي از سوي ايران و كشورهاي اروپايي مطرح نشده بلكه خواستار اين موضوع هم نيستيم.
تصميم برای سرپوش گذاشتن بر بدعهديهاي امريكا
همچنين وليالله نانواكناري نيز در واكنش به دستور ترامپ مبني بر بازنگري برجام با تأكيد بر اينكه برجام قراردادي دوطرفه است، گفت: خروجي برگزاري جلسات متعدد در خصوص برجام و مذاكرات طولانيمدت بين جمهوري اسلامي ايران و 5+1 امضاي توافقنامهاي بود كه بعد از آن ورود به مبحث جديد اقدامي عبث و بيهوده است.
نماينده مردم بابلسر و فريدونكنار در مجلس شوراي اسلامي با بيان اينكه ايران خواسته امريكا مبني بر بازنگري برجام را غيرمعقول قلمداد ميكند، تصريح كرد: كشورهاي اروپايي طرف مذاكره با ايران نيز با بازنگري برجام مخالف هستند زيرا پايبندي به برجام از سوي همه ضرورت دارد.
وي با تأكيد بر اينكه دستور بازنگري برجام از سوي ترامپ نادرست است، افزود: اين خواسته تنها بهانهاي براي سرپوش گذاشتن بر بدعهديهاي امريكاست، لذا به جاي پرداختن به اين موضوعات عبث بايد به اجراي برجام متعهد باشند.
عضو كميسيون امنيت ملي مجلس شوراي اسلامي، تصريح كرد: در صورت بروز هر نوع بدعهدي از سوي طرف مقابل با پاسخ قاطع جمهوري اسلامي ايران روبهرو خواهند شد، بنابراين كشورهاي اروپايي طرف مقابل بايد با بسيج افكار عمومي مانع اجراي تصميمات اشتباه رئيسجمهور امريكا شوند.
بازنگري برجام ترامپ تنها يك بازي سياسي است
علاوه بر اين، عليرضا رحيمي ديگر نماينده مجلس هم در واكنش به ادعاي تيلرسون، گفت: اظهارات ترامپ در سازمان ملل متحد و موضعگيريهاي جداگانه تنها بهرهبرداريهاي سياسي براي ايجاد مانع بر سر راه جمهوري اسلامي ايران است.
وي تصريح كرد: بازنگري برجام به لحاظ حقوقي درست نيست، ضمن آنكه دولت امريكا در چارچوب توافقنامه برجام متعهد به اجراست؛ تعهدي كه با قطعنامه 2231 شوراي امنيت يك الزام بينالمللي بوده و جنبه رسمي پيدا كرده است.
رحيمي افزود: شركاي امريكا در اتحاديه اروپا و چين نيز به لحاظ قانوني و حقوقي به برجام متعهد بودهاند، ضمن آنكه از 1/5 سال گذشته كنگره و دولت امريكا تعهداتشان را به نوعي اعلام كردهاند، لذا فرافكني ترامپ در جهت بازي سياسي و ايجاد مانع بر سر راه برجام است. رحيمي تأكيد كرد: امريكا در 5+1 كاملاً تنهاست و به جهت انتخاب اين رويكرد منزوي خواهد شد، زيرا مواضع مذكور فاقد منطق تجاري، سياسي، حقوقي و حكمراني است.
عضو كميسيون امنيت ملي مجلس شوراي اسلامي، يادآور شد: اجلاس وزراي امور خارجه 5+1 در حاشيه مجمع عمومي سازمان ملل در اين راستا تأثيرگذار بود، زيرا مواضع برخلاف 5+1 امريكا يكي از مهمترين موضوعات مطرح در اين جلسه بود، در حقيقت اجلاس وزراي خارجه در اتحاد كشورهاي اروپايي به حمايت از برجام كمك خواهد كرد.
بازنگري برجام برخلاف موازين و مقررات بينالمللي
يحيي كماليپور هم در همين ارتباط گفت: برجام قراردادي بينالمللي تنظيم و منعقد شده و در برخي قسمتها هم به اجرا درآمده است، لذا امكان بازنگري در آن ديگر وجود ندارد، در حقيقت در مفاد قراردادها، قوانين و مقررات بينالمللي امكان بازنگري يكجانبه و بر اساس علل شخصي ديده نشده است.
وي با بيان اينكه بازنگري برجام همچون ساير قراردادهاي بينالمللي تنها در صورت مخدوش شدن امكانپذير است، گفت: تا زماني كه وضعيت مفاد قرارداد به قوت خود باقي است و كشورها نسبت به اجراي آن پايبند هستند، نيازي به نقض يا تجديدنظر نيست. متأسفانه با روي كار آمدن ترامپ ادعاهاي اينچنيني مطرح شده است. كماليپور معتقد است: بازنگري برجام به نفع ايران نيست زيرا امكان افزودن مفادي خلاف مسائل عمومي كشور و مردم به آن وجود دارد، البته در شرايطي كه ايران هيچگاه ناقض برجام نبوده و هنوز نسبت به آن پايبند است، اين اقدامات نادرست تلقي ميشود.
اين نماينده مردم در مجلس شوراي اسلامي، تصريح كرد: ايران به افراد و كشورهايي كه به دنبال نقض برجام هستند، پاسخ علمي و عملي خواهد داد، اين نوع تصميمگيريها تنها سبب انزوا و تأييد بازنده بودن امريكا خواهد شد زيرا جز تعداد انگشتشمار، مابقي كشورها از اين مسائل انتقاد كردهاند. عضو هيئت رئيسه كميسوين قضايي و حقوقي مجلس شوراي اسلامي، تأكيد كرد: امريكا با عبور از برجام برخلاف مصوبات خود، خسارت خواهد ديد، بنابراين بهتر است از طرح چنين مسائلي امتناع كند.
ترامپ براي ايجاد ترس اقدام به طرح موضوع بازنگري كرده است
محمدجواد فتحي از اعضاي كميسيون حقوقي و قضایي مجلس نيز در اين رابطه گفت: بعيد به نظر ميرسد ترامپ دست به اقدامات احمقانه چون نقض برجام زند، سخنان شعارگونه وي در مجمع عمومي سازمان ملل نيز تنها در پاسخ به اظهارات ضدامريكايي ايران بود كه در جايگاه دشمني طبيعي به نظر ميرسد.
عضو كميسيون قضايي و حقوقي مجلس شوراي اسلامي با تأكيد بر اينكه نَص برجام نبايد خدشهدار شود، افزود: اظهارات ترامپ از نظر حقوق بينالملل نگرانكننده نيست، ترامپ براي ايجاد ترس و نشان دادن قدرت خود اقدام به طرح مباحثي عليه ايران يا بازنگري برجام كرده است.
