نويسنده: مريم احمدي
بي کيفيتي نان به عنوان قوت غالب ايراني ها در شهرهاي مشهد، سنندج ، اراک ، اصفهان، کاشان و کرمانشاه مدتهاست به يکي از موضوعات مورد اعتراض شهروندان تبديل شده است. از افزايش قيمت ناگهاني تا افت کيفيت اين ماده غذايي پرمصرف از جمله مشکلاتي است که انگشت اتهام را به سوي نبود نظارت مسئولان بر بازار نانوايي ها نشانه مي رود. حالا درکنار تمام مشکلاتي چون استفاده از اردهاي نامرغوب ، افزودن جوش شيرين براي تسريع روند پخت و کاهش حجم نان و کيفيت آن اخيرا گزارشاتي از نفوذ مواد سمي کشنده "بلانکيت" به قوت غالب ايراني ها حکايت مي کند. ماده اي که سازمان بهداشت جهاني استفاده از ان را در هر گونه فراورده غذايي ممنوع اعلام کرده اما با قيمت پايين و در حجم زياد در نانوايي هاي کردستان، کرمانشاه و مشهد و حتي پايتخت به وفور استفاده مي شود.
تا انجا که حالا مصرف 5 برابر اين ماده کشنده در ايران در مقايسه با کشورهاي اروپايي زنگ هشدار بروز بيماري هاي خطرناک و کشنده اي چون سرطان را در کشور به صدا دراورده است.
طبق آزمایشات میدانی که اخيرا در مشهد و کردستان و تهران انجام شده متأسفانه میزان بلانکیت در اين شهرها تا ۲۰ پی پی اِم نیز رسید. در حالي که حد استاندارد مصرف بلانکیت در اروپا ۲ پی پی اِم و در ایران ۱۰ پی پی اِم اعلام شده است.
پلمپ چاره کار نيست!
چندي پيش اخباري از مصرف اين ماده سمي در ارد نانوايي هاي کردستان بر روي خروجي خبرگزاري ها قرار گرفت. خبري که بلافاصله از سوي مسئولان استان تکذيب شد و ادعا کردند هيچ گونه مواد سمي تاکنون به نانوايي هاي استان راه پيدا نکرده و ازمايشات سلامت نان هاي پخته را تاييد کرده اند. پس از ان اين مسئله در مشهد به پلمپ و تعطيلي چندين واحد نانوايي سنتي و ماشيني در نقاط مختلف شهر منجر شد. با بالا گرفتن ميزان هشدارها و اعتراضات کارشناسان وپزشکان در خصوص اثرات کشنده مصرف اين سموم در مواد غذايي مسئولان اداره نظارت بر حقوق مصرف کننده، صنف مذکور و سازمان غذا و دارو وزرات بهداشت اعلام کردند براي ممانعت از عدم استفاده از سم بلانکیت يا جوهر قند در نانوايي ها عزمشان را جزم کرده اند و با جديت وارد عمل مي شوند و در صورت مشاهده اين ماده در نانوايي ها واحد مذکور بلافاصله پلمپ مي شود! اين در حالي است که پس از گذشت چند ماه از اخطارها، اين مسئله در برخي نانوايي هاي استان کرمانشاه نيز گزارش شده است .
بنا به گفته برخي کارشناسان متاسفانه يکي از مهمترين دلايل استفاده از مواد سمي و افزودني هاي غيرمجاز به قوت غالب مردم عدم اگاهي و دانش کافي نانواها در اين خصوص است. از انجا که استفاده از موادي چون جوش شيرين و همچنين سم بلانکیت يا جوهر قند به منظور سفید و کِشدار کردن و ورز آمدن سريع تر نان مورد استفاده قرار مي گيرد از اين رو لازم است مسئولان مربوطه هر چه سريعتر براي افزايش اگاهي نانواها و فعالان اين بخش در خصوص اثرات مرگ اور مصرف اين ماده و احتمال افزايش بیماریهای سرطان، دیابت و بیماریهای قلبی و عروقی وارد عمل شوند. ضمن اينکه عدم نظارت بر توزيع اين ماده سمي و همچنين قيمت پايين و تهيه سريع و اسان ان براي واحدهاي نانوايي مصرف آن را به شدت افزايش داده است.
عبدالرضا یاری، رئیس انجمن حمایت از حقوق مصرف کنندگان استان کرمانشاه با تاييد مصرف اين ماده سمي در برخي نانوايي هاي استان طي ماه هاي اخير مي گويد: متاسفانه برخوردهایي که در بحث استفاده از بلانکيت اعمال میشود بازدارنده نیست و باید دادستانی و دادگستری به میدان بیایند و در اين خصوص آسیب شناسی انجام شود.اين در حالي است که معصوم علی معصومی، جراح و متخصص قلب و عروق در خصوص ماده سمّی بلانکیت معتقد است: بلانکیت یا جوهر قند، ماده سمّی شیمیاییِ رنگ بَر است و در ابتدا به منظور سفید کردن در صنایع شیمیایی، بازیافت کاغذ باطله، پارچه بافی، صنعت رنگرزی استفاده میشد و در هیچ جای دنیا به جز ايران جایگاهی در تغذیه ندارد! بنا به گفته اين متخصص بلانکیت وقتی داخل نان ریخته میشود در حین پخت و پز بیشتر ازهمه تبدیل به بخار و گاز SO۲ میشود و شاطر بیشتر از مصرف کننده در معرض خطر گاز سمّی قرار دارد، مصرف بلانکیت سیستم گوارش که سیستم دفاعی بسیار قوی در برابر میکروب و عوامل سرطانزا است را خلع سلاح میکند.
هشدارهايي که به چشم وزارت بهداشت نيامد
اگرچه استفاده از سم بلانکيت و مواد افزودني غيرمجاز به نان ها اخيرا در برخي شهرستان هاي مشاهده شده اما از اوايل سال 94 برخي مسئولان در خصوص پيدايش اين ماده و احتمال توزيع سريع ان بين نانوايي ها ابراز نگراني کردند.
همان زمان رمضانعلی ملک مدیر عامل شرکت غله و خدمات بازرگانی منطقه دو کشور با بیان اینکه جوش شیرین از نانوایی ها حذف شده اما افزودنی دیگری به نام "جوهر قند یا بلانکیت" در بعضی از نانوایی ها جایگزین شده از وزارت بهداشت خواست در اين زمينه حساسيت بيشتري نشان دهد. همان زمان وزارت بهداشت ان را غيرقانوني دانست و اعلام کرد مصرف اين ماده به هر اندازه و دليلي پيگرد قانوني دارد!
اما گويا اين موضوع در حد يک دستورالعمل باقي ماند چرا که از همان زمان تاکنون ده ها گزارش از پايتخت، شهرهاي کردستان، مشهد و حالا کرمانشاه در اين خصوص منتشر شده و اخبار از روند افزايشي استفاده از اين ماده سمي حکايت مي کند.