بهناز قاسمی
به داستان سيبزميني و پياز و ناتواني در مديريت توليد و بازار آن متهم هستيم كه بايد با راهكارهايي مانند مديريت آنلاين توليد و بازار محصولات مهم و اساسي كشاورزي پس از نهايي شدن و اجراي طرح پهنهبندي اين مشكلات را حل كنيم.
محمود حجتي وزير جهادكشاورزي در پنجمين گردهمايي سراسري كشتهاي پاييزه كه به مناسبت آغاز سال زراعي ۹۷ - ۹۶ برگزار شد، از برنامههاي اين وزارتخانه براي رصد توليد و سنجش نياز بازار سخن گفت و از جايگزيني قيمت تضميني محصولات كشاورزي به جاي خريد تضميني آن به طور مستقيم توسط خود دولت خبر داد و افزود: از اين طريق محصولات كشاورزان در بورس كالا عرضه و به فروش ميرسد. اين اقدام درحالي صورت ميگيرد كه انتقاداتي از سوي دولتيها بر خريد تضميني گندم و خريد گندمهاي قاچاق توسط دولت در يكسال اخير وجود دارد.
همچنين كارشناسان بازار نيز نقدهايي به صدور اوراق مرابحه براي خريد گندم در بورس كالا دارند كه «جوان» به زودي گزارش مفصلي در اين خصوص منتشر خواهد كرد. وزير جهاد كشاورزي در اين همايش به ضعفهاي اين وزارتخانه درتوليد پياز و سيبزميني اشاره و اظهار كرد: در بخش كشاورزي متهم به ناتواني در مديريت سيبزميني و پياز هستيم كه البته بخشي از اين مشكل طبيعي است، چراكه ايران از نظر تجارت كشور بستهاي است. در حالي كه كشورهايي مانند مالزي، تايلند و ويتنام سالانه حدود ۴۰۰ ميليارد دلار تجارت دارند كه شامل صادرات و واردات ميشود اما در ايران به دليل مسائل مختلف نميتوانيم اين كار را انجام دهيم و بسياري از توليداتمان خود مصرفي است اما خيلي بهتر ميتوانيم عمل كنيم.
حجتي گفت: اميدواريم پس از نهايي شدن پهنهبندي در كمتر از يك سال آن را عملي كنيم و هر نقطهاي كه زير كشت يك محصول مانند گندم ميرود مانيتور شود و بتوانيم اين كار را براي محصولات مهم و اساسي انجام دهيم و برنامهريزي توليد را به صورت آنلاين انجام دهيم و سيستم هوشمندي داشته باشد، البته ممكن است به دليل افزايش تقاضا يا اتفاقات ناگواري مانند تنشهاي اقليمي با ايجاد اين سيستم هم مشكلاتي به وجود آيد.
اگر در زمينه بهرهوري آب و توليد محصولات كشاورزي به متوسط ركوردها دست پيدا كنيم، ديگر مشكل آب و محدوديت منابع آبي موضوعيت پيدا نميكند، به عنوان مثال گندم ركورد برداشت ۱۳تن و چغندر قند ركورد ۱۴۰ تن در كشور را دارد كه اگر به نصف اينها دست پيدا كنيم ميتوان از ظرفيتهاي فراوان موجود استفاده كرد و بر بسياري از مشكلات فائق آمد. وي افزود: توليد ميگو از ۱۰ هزار تن در سال ۱۳۹۱ به ۲۵ هزار تن در سال گذشته رسيد و صادرات در آبزيپروري نيز ۶۶ درصد و در لبنيات ۲۸ درصد افزايش يافت.
مديريت كشاورزي آنلاين ميشود
وي پهنهبندي اراضي كشاورزي و مديريت آنلاين توليد محصولات كشاورزي را جزو عملكرد سالهاي گذشته در كشورهاي اروپايي دانست و تصريح كرد: بايد با برنامهريزي جلوي برخي اتفاقات و سياستگذاريهاي نادرست مانند توليد بيش از حد گوجهفرنگي خارج از فصل در بهمن ماه با هزينه زياد و نهايتاً فرستادن محصول به كارخانهها براي توليد رب گوجه فرنگي توسط سازمان تعاون روستايي دليل ازدياد محصول را بگيريم. وزير جهاد كشاورزي اعلام كرد: مصوبهاي بود كه چند ماه در دولت و مجلس مبادله شد كه بالاخره تصويب شد و در شوراي نگهبان نيز به تأييد رسيد كه اختصاص 1/5 ميليارد دلار اشتغالزايي براي مناطق روستايي است و بايد در مناطق روستايي پرجمعيت مناطق و نواحي صنعتي روستايي داشته باشيم كه البته قبل از ادغام وزارت جهاد سازندگي و كشاورزي وجود داشت، اما آرام آرام رها شد. حجتي تأكيد كرد: اين مصوبه را بايد يك فرصت تلقي كرد و مديران استاني بايد به آن توجه ويژه كنند، چراكه ميتوانند براي توسعه روستايي از آن استفاده كنند كه اگر بستر عملياتي آن خوب فراهم و عمل شود، ميتوان اميدوار بود در آينده نيز ادامه يابد. به جاي اينكه يك محصول كشاورزي از مناطق روستايي در كرج و تهران به كنسرو و كمپوت تبديل شود در همان مناطق و با اشتغالزايي متناسب با مشاركت روستاييان انجام ميشود.
۳۰ مركز خدمات كشاورزي محقق مسئول ندارد
وزير جهادكشاورزي اظهار كرد: در زمينه آموزش و ترويج در بخش كشاورزي كه در دولت گذشته تقريباً تعطيل شده بود، بايد بيش از پيش به آن توجه شود. در اين بخش به آموزشهاي مهارتي نياز داريم كه با وجود امكانات مورد نياز توجهي به آن نشد و در اين زمينه مانند آموزشهاي مهارتي براي پرسنل خيلي ضعيف كار كرديم و دنياي امروز دنياي علم نوين و روز است، لذا بايد همه پرسنل وزارت جهادكشاورزي روز به روز اطلاعات و آگاهيشان در بخشهاي مختلف كشاورزي بيشتر شود كه با برگزاري دورههاي آموزشي در استانهاي كشور قابل حل است. حجتي تصريح كرد: حدود ۳۰ مركز خدمات كشاورزي محقق مسئول ندارد كه بايد اين موضوع در دستور كار قرار گيرد و با توجه به اينكه محققان و متخصصان بخش كشاورزي تعداد بالايي دارند، نبايد هيچ مركزي بدون محقق مسئول باشد و اين نشان ميدهد همه بسترها به غير از همت و تلاش ما فراهم است.
به دنبال فروش گندم كشاورزان در بورس كالا هستيم
وزير جهاد كشاورزي گفت: به دنبال جايگزيني قيمت تضميني محصولات كشاورزي به جاي خريد تضميني آن به طور مستقيم توسط خود دولت هستيم كه از اين طريق محصولات كشاورزان در بورس كالا عرضه و به فروش ميرسد. وي افزود: 67 درصد پول گندمكاران تا به امروز پرداخت شده است و با توجه به اينكه ذخاير گندم كشور كفايت ميكند، واردات اين محصول همچنان ممنوع است. برنج و شكر نيز به اندازه كسري و نياز كشور با مديريت مجوز وارداتشان داده ميشود. قيمت اين محصولات وارداتي نبايد از نرخ محصولات داخلي كمتر باشد تا به توليدات خودمان آسيبي وارد نكند. وي ادامه داد: از مكانيسم بورس براي خريداري محصولات كشاورزان بيشتر استفاده ميشود تا از اين طريق و به شكل قيمت تضميني محصولات كشاورزان در بورس كالاي ايران به فروش برسد و مابقي آن توسط ما تعيين ميشود. ما از مكانيسمي استفاده ميكنيم كه بخشي از پول گندم كه در بورس به فروش ميرود به كشاورز پرداخت میشود و مابقي را ما تأمين ميكنيم.
خروج ۳۸ ميليارد دلار ارز براي واردات روغن و دانه روغني طي ۲۵ سال
مجري طرح دانههاي روغني گفت: نبود اراده ملي براي افزايش توليد داخلي دانههاي روغني از موانعي است كه سبب شده تا طي ۲۵ سال اخير ۳۸ ميليارد دلار ارز براي واردات روغن و دانههاي روغني صرف شود. عليرضا مهاجر در اين همايش به اهميت كشت دانههاي روغني در كشور اشاره كرد و گفت: طي 25 سال گذشته بيش از 38 ميليارد دلار معادل 149 هزار ميليارد تومان كنجاله دانه روغني و روغن وارد كشور شده است كه كاهش واردات و خروج ارز از جمله مهمترين مزيتهاي كشت دانههاي روغني بود. وي كشت كلزا را علاوه بر مزيت تناوب كشت گندم و ميزان كاهش مصرف آب كه روغني باكيفيت دارد، مهم دانست و گفت: طي دو دهه اخير چالشهاي زيادي در زمينه توليد دانه روغني در كشور داشتهايم كه اين مشكلات توسط آقاي حجتي وزير جهاد كشاورزي حل شد و اميدواريم در سالهاي آينده شاهد چنين مشكلاتي نباشيم. مهاجر تأكيد كرد: براي حمايت از توليد داخلي بايد پول كشاورزان را به موقع پرداخت كرد تا مشكلي براي توليد دانههاي روغني در كشور ايجاد نشود.
