فريدون حسن
به صورت طبيعي هيچ سنخيتي ميان ورزش و پديده زشت و قبيحي به نام اعتياد به موادمخدر نبايد وجود داشته باشد.
ورزشكاران را انسانهاي سالمي ميدانيم، چه به لحاظ جسمي و چه از منظر روحي و رواني اما همين ورزشكاران وقتي پا را از حد خود فراتر ميگذارند و به قول معروف خود را دست بالا ميگيرند آن وقت اسير سرنوشتهايي ميشوند كه كمتر كسي ميتواند آن را باور كند.
بلايي به نام الكل مصرف بيش از حد الكل يكي از مواردي است كه ستارگان ورزش دنيا به ويژه چهرههاي بزرگ فوتبال اسير آن شدهاند. يكي از ستارگان فراموشنشدني فوتبال گارنيشا فوق ستاره برزيلي در جامهاي جهاني 1958 سوئد و 1962 شيلي است؛ ستارهاي كه حتي ميتوانست در جامجهاني 1966 لندن هم ستاره باشد ولي روي آوردن به الكل و مصرف بيش از حد آن به خصوص در سالهاي بعد باعث شد تا در سال 1980 به خاطر مشكل كبد فوت كند. گارنيشا در حالي فوت كرد كه گفته ميشود در 20 روز پاياني عمرش به صورت متوالي مشروبات الكلي مصرف ميكرده و سه روز غذا نخورده بود. جلوتر كه بياييم، علاقهمندان به فوتبال حتماً غول ميانه ميدان تيم ملي انگلستان در جامجهاني 1990 ايتاليا و بازيكن خستگيناپذير تاتنهام و لاتزيو را به خاطر دارند؛ پل گاسكوئين، بولدوزري كه كمتر كسي تصور داشت روزي عكسهايي از او ببينند كه فقط مايه تأسف و شرم باشد. گاسكوئين اين روزها اينقدر مصرف ميكند كه بايد او را از ميان زبالهها و در شرايط ظاهري نامناسب پيدا كنند. او اين روزها در حالي به خاطر مصرف بيش از حد الكل حتي روي پاي خود بند نيست كه روزي را ميتوان به ياد آورد كه بعد از 120 دقيقه بازي نفسگير مقابل آلمان در نيمهنهايي جامجهاني سه ساعت تنيس بازي كرد. اما ديگر ستاره فوتبال جهان كه اسير الكل شد گردمولر آلماني بود؛ گلزن افسانهاي ژرمنها در جامجهاني 1974 و بازيكن بزرگ بايرن مونيخ. البته او عاقلتر از گارنيشا و گاسكوئين بود و با ترك اين عادت زشت به زندگي بازگشت.
دام موادمخدر سوء رفتار ورزشكان مطرح جهان تنها به استفاده بيش از حد الكل ختم نميشود؛ استعمال موادمخدر در سطح گستردهاي از ورزشكاران مطرح رشتههاي گوناگون ورزشي ديده ميشود، واقعيت تلخي كه ريشه در سالهاي دور و نزديك دارد. وقتي نام موادمخدر و كوكائين به ميان ميآيد ناخودآگاه نام اسطوره فوتبال آرژانتين يعني ديهگو مارادونا نيز به ذهن ميآيد. مارادونا اولين بار وقتي در بارسلون بود كوكائين مصرف كرد. هرچند موفقيتهاي فوق تصورش در سالهاي بعد حقيقت زندگي او را پنهان كرد، اما سرانجام در سال 1989 با محروميتي 15 ماهه روبهرو شد تا ناپل ضربه سنگيني بخورد، البته اين پايان كار نبود و مارادونا در سال 1995 باز هم به دليل استعمال موامخدر با محروميت روبهرو شد. وقتي رهبر كوبا از او خواست مواد را كنار بگذارد، مارادونا دوباره به زندگي برگشت.
در دنياي فوتبال ميتوان به چهرههاي مشهور ديگري هم اشاره كرد؛ مارك بوسنيچ دروازهبان تيم ملي استراليا چهره آشنايي براي ما ايرانيهاست. بوسنيچ كه در سال 2002 دروازهبان چلسي بود به سبب مصرف كوكائين با محروميت روبهرو شد. او هر هفته مبلغ 6 هزار يورو خرج اين كار ميكرد و روزانه 10 گرم مصرف داشت. رنه هيگوئيتا، دروازهبان منحصربه فرد كلمبيا هم جزو معتادان بنام فوتبال است. او دوست صميمي پابلو اسكوبار سلطان كوكائين جهان بوده و از جمله مصرفكنندگاني است كه البته با محروميت روبهرو نشده است!
اما چهرههاي مطرح ورزشي ساير رشتهها نيز از دام موادمخدر جان سالم به در نبردهاند؛ ماركو پانتاني و آيتورگونزالس دوچرخهسواران ايتاليايي و اسپانيايي بودند كه اولي به سبب مصرف بالا فوت كرد و دومي براي هميشه از دنياي حرفهاي دور شد. لن بياس بازيكن تيم بسكتبال بوستون سلتيك وقتي در سال 1984 به عنوان برترين بازيكن شناخته شد اينقدر مصرف كرد كه اوردوز كرد و صبح فردا را نديد.
