نويسنده:محمدرضا سوري
دراين ميان گلستان ازجمله استانهاي شمالي كشوربه
شمارمي رود كه بيشترين تغيير در زمنه اقليم هارا به خود اختصاص داده است. موضوع مهمي كه موجب شد تا روزگذشته معاون هماهنگی امور عمرانی استاندار گلستان اعلام كرد:«تغييرات
گسترده اقليمي دراين منطقه ازجمله عواملي
است كه اين استان را به يكي ازپربارش و سيل خيزترين مناطق كشور تبديل كرده است.»
******
شرايط آب وهوايي واقليمي استان گلستان از
جمله عواملي است كه سبب شده تا اين منطقه شمالي كشور پر بارش باشد، بااين حال
تغييرات جوي ووقوع خشكسالي ها سبب شده تادربيشتر مناطق كشور از جمله اين استان باكاهش
بارندگي وبعضا تغييرات شديد درزنان بارشها مواجه باشيم
مدیرکل هواشناسی استان گلستان دراين خصوص به
"جوان "مي گويد: «عوامل مختلفي ازجمله ، عرض جغرافیایی، ارتفاع و امتداد
رشته کوههای البرز، ارتفاع سطح زمین، دوری و نزدیکی به دریا، بیابانهای جنوبی
ترکمنستان، وزش بادهای محلی و ناحیهای و پوشش متراکم جنگلی سبب شده تا اين استان
داراي آب و هوای گوناگونی داشته باشد.»
نوربخش داداشی تنکابنی مي افزايد:«به عنوان
مثال شرق دریای خزر و حدفاصل گرگان رود تا
مرز ترکمنستان، به علت دوری از اثرات دریای خزر، کاهش ارتفاعات البرز شرقی، وسیع
بودن جلگه ساحلی و نزدیکی به بیابانهای قره قوم و قزل قوم در جمهوریهای آسیای
میانه، داراي اقلیم نیمه خشک است كه اين
مهم میزان بارندگی سالانه دراين مناطق را کاهش مي دهد»
وي ادامه مي دهد:« همچنين کاهش رطوبت
هوا، موجب شده تا اختلاف شدیدی بین دمای شب و روز درسردترین و گرمترین ماههای
سال به وجود میآید که مشخصه اصلی آن، تابستانهای گرم و خشک طولانی وزمستانهای نسبتاً سرد و بارانی است. »
به گفته اين كارشناس هواشناسي ،به علت
پیشروی توده هوای سردسیری، دربرخي از مناطق گلستان تعداد روزهای یخبندان آن نیز
بیشتر است، ولی ریزش برف به ندرت اتفاق میافتد.
همچنين
نزدیکی به ارتفاعات شرقی، از جمله شهرهای کلاله و مینودشت، تغییرات دیگری در آب و
هوای استان ایجاد كرده است كه با افزایش باران و اعتدال دما، شرایطی مشابه آب و
هوای معتدل مرطوب خزری پدید میآید.
تغيرات شديداقليمي
عامل اصلي وقوع سيلابهاي شديد
به هم ریختگی چرخه هیدرولوژیکی، تغيرات آب
وهوايي ، گرم شدن كره زمين وافزايش گازهاي گلخانه اي از جمله عواملي است كه موجب
شده تا شرايط اقليمي در برخي مناطق جهان از جمله ايران دچار تغييرات شديد شود.
اين مشكلات سبب شده تا افزون بر یک میلیون
و 400 هزار هکتار اراضی ملی شامل 452 هزار هکتار جنگل، 862 هزار هکتار مرتع، 26
هزار هکتار زمین های ساحلی و 62 هزار هکتار موات دراستان گلستان درمعرض بیابان شدن
قراربگيرند.
مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری گلستان
دراين خصوص مي گويد:
«به هم ریختگی چرخه هیدرولوژیکی، کاهش
بارندگی، تبخیر زیاد، افزایش دما و تجربه دمای 50 درجه سانتی گراد و باران های
رگباری و نقطه ای از سال 1380 به بعد از جمله عواملی است که این استان را در خطر
جدی بیابانی شدن قرار داده است.»
ابوطالب قزلسفلو مي افزايد:«تخريب محيط
زيست ،آتش زدن وقطع درختان دركنار استفاده بی رویه از آب مخصوصا منابع زیرزمینی
ازجمله عوامل مهمي است كه تاثير بسزايي در تغييرات اقليمي در استان گذاشته است.»
وي با اشاره به اينكه اين شرايط سبب شده تا اکنون تعداد روزهای بارندگی در سال کم ،اما شدت آن بیشتر شود ادامه مي دهد:« این در حالی است که در گذشته نه چندان دور نه تنها از گرمای شدید خبری
نبود بلکه چندین روز بارندگی مستمر اما ملایم و نرم را در گلستان شاهد بودیم که نه
تنها باعث بروز سیل نمی شد بلکه به تغذیه منابع زیرزمینی و رونق کشاورزی استان کمک
می کرد.»
به گفته اين كارشناس ، سرمایه گذاری در کشت گیاهان زراعی و باغی مقاوم به خشکی، طرحهای ذخیره
سازی آب ، کم کردن سطح کشت محصول های زراعی نیازمند به آب زیاد نظیر برنج دراستان
گلستان از جمله راهکارهای مهم مدیریت منابع طبیعی و آب برشمرد.
معاون هماهنگی امور عمرانی استاندار گلستان
نيز با اشاره به اينكه تغییر اقلیم موجب شده تا به شدت برميزان بارندگي هاوجاري
شدن سيل در استان افزوده شود مي گويد:«وقوع سيل هاي شديد در سال های ۸۰، ۸۱ ،۸۴ ،۹۳ و ۹۴ اين مهم را گوشزد مي كند كه گلستان سیل خیز است وبايد دراين زمينه به
فكرچاره بود.»
رضا مروتی مي افزايد:«اين مهم مي طلبد براي
جلوگيري از وارد آمدن خسارت هاي مادي ومعنوي طرح جامع مدیریت سیل هرچه زودتر
دراستان اجرايي شود.»
