تبريز اولين قرباني خشک شدن درياچه اروميه

با اينکه چند ساليست در مورد کم آبي و خشک شدن درياچه اروميه و عوارض ناشي از آن بسيار گفته شده است اما در حال حاضر و با شرايط موجود صدمات زيادي شهرهاي اطراف اين درياچه را تهديد مي کند که از جمله آنها شهر تاريخي تبريز است. تبريز از جمله شهرهايي به شمار مي آيد که زودترين و بيشترين آسيب را از خشک شدن درياچه اروميه متحمل مي شود. زيرا با توجه به خشکی دریاچه اگر کانون‌های مهم در معرض ریسک را طبقه‌بندی کنیم، به‌علت جهت وزش بادهای غالب منطقه، تبریز در معرض اتفاقات ناگواري قرار دارد.

نويسنده: محمدرضا هاديلو

خشک شدن دریاچه‌ی ارومیه تأثیرات اقلیمی شدید بر محیط پیرامون خواهد داشت. در مرحله‌ی اول تمامی مناطق حوزه‌ی آبریز و حوزه‌ی‌های همجوار مانند ارس تحت تأثیر اقلیمی قرار خواهند گرفت.

همچنين خشکی دریاچه‌ی ارومیه تأثیرات منفی بر مراتع، زراعت و تنوع زیستی منطقه خواهد گذاشت که در پی این مسأله تغییرات ایجاد شده، آسیب‌های قابل توجهی بر روی محیط زندگی انسان ها نيز می‌گذارد.

در همين رابطه معاون محیط طبیعی اداره‌کل حفاظت محیط زیست آذربایجان‌شرقی مي گويد: "خشکی تالاب ها منجر به وقوع ریزگردها می‌شود که اگر این ریزگردها مهار نشوند، موجب تغییرات منفی در محیط انسانی و از جمله بروز بیماری‌های تنفسی مردم منطقه می‌شود؛ علاوه بر آن، تنوع زیستی منطقه دچار تغییرات اساسی شده و موجب از بین رفتن گونه‌های جانواری و تنوع‌زیستی می‌شود. "

میرمحسن حسینی قمی به بیهوده نبودن راهکارهای ارائه شده برای احیای دریاچه اشاره کرده و ادامه مي دهد: "در برخی از این راهکارها اجماع نظر شده و هر اقدامی که در راستای مدیریت جامع منابع آب در حوزه‌ی آبریز عملی شده، تاثیر گذار بوده است. "

به گفته‌ی وی، معرفی و کشت جایگزین، تغییر الگوی کشت و بهینه‌سازی سیستم‌های آبی در بخش کشاورزی و تسهیل انتقال آب به دریاچه‌ی ارومیه، رهاسازی آب از سدها، مسدود کردن چاه‌های غیر مجاز از جمله راهکاری احیای دریاچه ارومیه است.

*درياچه منتظر کمک مردم

به عقيده کارشناسان اقداماتی مانند لایروبی رودخانه‌ها باید با مطالعات و بررسی‌های بیشتر و دقیق‌تری انجام شود همچنین فرهنگ مردم در نحوه‌ی استفاده از آب کشاورزی، شرب و صنعتی و هر اقدامی که منجر به صرفه جویی و مصرف بهینه‌ی آب شود، در احیای دریاچه‌ی ارومیه موثر واقع می‌شود.

در حال حاضر پسروی آب دریاچه‌ی ارومیه از روند مورد انتظار کم‌تر است. همچنين افزایش دمای هوا و تبخیر و کاهش رطوبت، موجب تغییر رویکر شده و با توجه به بارش کم، اقدامات زیادی برای جبران این کم آبی نیاز است.

معاون محیط طبیعی اداره‌کل حفاظت محیط زیست آذربایجان‌شرقی مي گويد: "قبلاً همه فعالیت‌های دستگاه‌های ذی‌ربط استان، مهار مصرف کردن آب بود اما هم‌اکنون مصرف بهینه‌ی آب را اجرایی می‌کنند."

وي با اشاره به اقدامات اين اداره‌کل ادامه مي دهد: "از جمله‌ی این اقدامات، مطالعه‌ی نیاز آبی رودخانه‌ها و تالاب‌های حوزه‌ی آبریز دریاچه ی ارومیه است که در مرحله‌ی پایانی قرار دارد و در صورت تایید، از وزارت نیرو نیاز آبی تالاب و رودخانه مطالبه می‌شود. "

حسینی‌قمی تصريح مي کند: "از دیگر اقدامات حفاظت محیط زیست استان می‌توان به شناسایی و اولویت‌بندی کانون‌های تولید گرد و غبار در بستر وحریم دریاچه، مطالعه‌ی بررسی اثرات جاده‌ی میانگذر بر اکوسیستم دریاچه و ارائه‌ی طرح اجرایی برای راهکارهای اصلاحی که در مرحله‌ی پایانی قرار دارد و حفاظت فیزیکی بخش‌های خشک شده‌ی دریاچه‌ی ارومیه اشاره کرد. "

وی با بیان این‌که هم‌اکنون آب دریاچه به مرحله‌ی تثبیت رسیده است، مي افزايد: "با توجه به عملیات اجرایی ستاد احیا، پیش‌بینی می‌شد سطح آب دریاچه‌ی ارومیه بیش از 90 سانتی‌متر افت داشته باشد، اما هم‌اکنون این رویداد محقق نشده است و حتی نسبت به سال 93 نتیجه‌ی مثبتی دارد و اگر سال مبنا را از سال شروع عملیات اجرایی در نظر بگیریم، آب دریاچه ی ارومیه به تثبیت رسیده است. "